“Engelsiz Şarj” projesinin detaylarına “Haberler” bölümünden erişebilirsiniz.

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın…

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

Breathe London: Topluluk Temelli Hava Kalitesi İzleme!

Breathe London, Londralılar için oluşturulmuş bir hava kalitesi izleme ağıdır. Proje, yerel toplulukların, okulların, hastanelerin ve şehir sakinlerinin hava kirliliğini anlamalarına ve maruziyetlerini azaltmak için harekete geçmelerine yardımcı olur.

Şehir genelinde hava kalitesini ölçen Breathe London, elde edilen verileri kamuya açık hale getirir ve farklı paydaşlarla iş birliği içinde hava kirliliğine karşı farkındalık ve çözüm geliştirilmesini destekler. Sensör ağı sayesinde gerçek zamanlı veriler üretilir ve bu veriler, toplulukların daha temiz ve güvenli hava için adım atmasını mümkün kılar.

Program; yerel yönetimler, okullar ve hastaneler için çeşitli katılım imkânları sunarken, veri kullanımı konusunda rehberlik ve destek sağlar. Teknoloji, veri ve topluluk katılımını bir araya getiren ortaklık yapısıyla Breathe London, hava kalitesi verilerinin anlaşılmasını ve eyleme dönüşmesini sağlayan önemli bir açık veri girişimidir.

Daha fazla bilgi

Haberler

Bir “Açık Veri” Projesi: Engelsiz Şarj!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği olarak açık verileri kullanarak hayata geçirdiğimiz “Akülü Tekerlekli Sandalyeler için Şarj İstasyonları Haritası” projesini 27 Mart Cuma günü İstanbul’da düzenlenen tanıtım töreniyle kamuoyuna sunduk.

Tanıtım töreni, Kağıthane Sadabad Kültür Merkezi’nde geniş bir katılımla gerçekleşti. Etkinlikte proje paydaşları, sivil toplum temsilcileri ve çok sayıda davetli bir araya gelirken, “Engelsiz Şarj” uygulamasının sunduğu yenilikçi çözümler detaylı şekilde paylaşıldı. Törende yapılan konuşmalarda, açık verinin toplumsal fayda üretmedeki rolüne vurgu yapılırken, “Engelsiz Şarj” projesinin bu alanda örnek bir model oluşturduğu ifade edildi.

Tanıtım programı kapsamında düzenlenen çalıştayda ise katılımcıların görüş ve önerileri alındı. Çalıştayda, “Engelsiz Şarj” projesine ilişkin kullanıcı deneyimleri ve ilk izlenimler değerlendirilirken; projenin nasıl geliştirilebileceği, farklı paydaşların projeye nasıl katkı sunabileceği ve sürdürülebilirliğinin nasıl sağlanabileceği üzerine fikir alışverişinde bulunuldu.

Proje Nedir?

Fiziksel engelli vatandaşlarımızın kullandığı akülü tekerlekli sandalyeler için en yakın “şarj istasyonlarının” yerlerini harita üzerinde göstermeyi hedefleyen açık veri temelli ücretsiz akıllı telefon uygulaması projesidir.

Proje Hedefi

İstanbul genelinde metro, park, kültür merkezi, otobüs durakları gibi noktalarda bulunan şarj istasyonlarının lokasyon bilgilerini harita üzerinden göstererek, engelli birey ve yakınlarının hareket özgürlüğünü artırmasının yanında var olan şarj istasyonlarının hem etkin kullanımını sağlamak hem de yeni yatırımları teşvik etmek en önemli hedeftir.

Kimler Yararlanabilir?

Fiziksel engelli bireyler, aileleri, yakınları ve refakatçileri, engelli vatandaşlarımız için çalışan sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler, şehir planlamacıları ve erişilebilirlik uzmanları ücretsiz şekilde projeden faydalanabilir, önerileri ile katkı sağlayabilirler.

Nasıl Kullanılır?

iOS ve Android akıllı telefonların uygulama marketlerinden ücretsiz olarak indirilebilecek uygulama, konum izni ile en yakın şarj istasyonunun rotasını gösterir. Tüm şarj istasyonları listesi, istasyon ile ilgili bilgi kartı, geri bildirim ve paylaş özellikleri ile şehir hayatını kolaylaştırır.

Proje Destekçisi ve Paydaşlar

T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen proje, İstanbul Valiliği ile Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin ortak paydaşlığında hayata geçirilmiştir.

Tanıtım Filmi

Uygulamayı ücretsiz indirmek ve bilgi almak için engelsizsarj.com adresini inceleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi

Open Data Day 2026 Dünya Genelinde Kutlandı!

Open Knowledge Foundation tarafından Open Knowledge Network aracılığıyla düzenlenen ve her yıl kutlanan Open Data Day (Açık Veri Günü), 2026 yılında da geleneğini sürdürdü. 7–13 Mart’ta farklı ülkelerden topluluklar, açık veriyi kendi yerel bağlamlarında kullanmaya yönelik etkinlikler organize etti.

Bu yıl bir haftaya yayılan program kapsamında 131 etkinlik kayıt altına alındı. Açık veri farkındalığını artırmayı ve farklı kültürlerin katılımını teşvik etmeyi amaçlayan Open Data Day kapsamında üretilen tüm çıktılar herkesin kullanımına ve yeniden kullanımına açık olarak paylaşıldı.

Açık veriyle ilgilenen herkese açık olan etkinlikler; veri analizi ve görselleştirme öğrenmek isteyenlerden, toplumsal sorunlara çözüm geliştiren geliştiricilere, kamu çalışanlarından tasarımcılara kadar geniş bir katılımcı kitlesini bir araya getirdi.

Katılımcılık ve birlikte üretim odağıyla Open Data Day, küresel açık veri topluluğunu büyütmeyi ve güçlendirmeyi sürdürdü.

Daha fazla bilgi

CKAN 20 Yaşında!

CKAN, 2026 yılı itibarıyla 20. yılını kutluyor. Açık kaynaklı bir deney olarak başlayan CKAN, bugün hükümetler, araştırma kurumları ve çeşitli organizasyonlar tarafından kullanılan küresel bir veri altyapısına dönüşmüş durumda. Dünya genelinde yüzlerce veri portalına güç veren platform, açık verinin bulunabilir, erişilebilir ve yeniden kullanılabilir olmasında kritik bir rol oynuyor.

2000’lerin ortasında Rufus Pollock tarafından geliştirilen CKAN, açık veri dalgasının güç kazandığı dönemde hızla yaygınlaştı. Birleşik Krallık’taki data.gov.uk ve ABD’deki Data.gov gibi büyük kamu veri portallarıyla birlikte birçok ülke tarafından benimsenerek fiili bir standart haline geldi. Zaman içinde geliştirilen eklenti yapısı ve topluluk katkılarıyla esnek ve ölçeklenebilir bir platforma dönüştü.

Bugün CKAN yalnızca açık kamu verisi için değil; akademik veri paylaşımı, kurum içi veri yönetimi, sivil toplum çalışmaları ve yapay zekâ uygulamaları gibi farklı alanlarda da kullanılıyor.

2023’te Dijital Kamu Malı olarak tanınan ve 17 Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefinden 9'una ulaşmaya yardımcı olduğu kabul edilen platform, yapay zekâ ve otomasyonun yükseldiği günümüzde güvenilir ve yapılandırılmış veriye olan ihtiyacın artmasıyla birlikte önemini koruyor ve gelişimini sürdürüyor.

Daha fazla bilgi

Research İstanbul’dan “Nesil Künyesi“ Araştırması!

Research İstanbul’un 26 ilde, 18–30 yaş arası 2 bin gençle yüz yüze gerçekleştirdiği “Nesil Künyesi” araştırması, Türkiye’de genç yetişkinlerin homojen bir “Z kuşağı” profiline indirgenemeyecek kadar çeşitli olduğunu ortaya koyuyor. Bulgular, kamuoyunda yaygın olan dijital, sabırsız ve kurumsal yapılardan uzak gençlik anlatısının sınırlı bir kesimi temsil ettiğini gösteriyor. Segment analizine göre gençlerin yalnızca yüzde 23’ü bu profile uyum sağlıyor.

Araştırmaya göre gençlerin tercih ve beklentileri büyük ölçüde ekonomik koşullar, aile yapısı ve güvenlik arayışı çerçevesinde şekilleniyor. Katılımcıların yüzde 70’i ailesiyle yaşarken, bu durumun karar alma süreçlerinde bağımsızlığı sınırladığı belirtiliyor. Gençlerin en bağımsız olduğu alanlar giyim, sosyal hayat ve kariyer tercihleri olurken; eğitim, meslek seçimi ve ailevi yükümlülüklerde aile etkisi daha belirgin. Aile etkisinin yüksek olduğu alanlarda pişmanlık oranlarının arttığı bulgular arasında.

Ekonomik veriler, finansal bağımsızlığın sınırlı olduğunu gösteriyor. Gençlerin yüzde 55’i aileden düzenli destek alırken, maaşlı çalışanların yüzde 33’ü de bu desteğe ihtiyaç duyuyor. Yalnızca yüzde 24’ü birikim yapabildiğini belirtirken, bu oran içinde istediği düzeyde birikim yapabilenlerin payı yüzde 6’yı geçmiyor. Birikim yapabilenlerin çoğunluğu, aileden gelen varlık avantajlarına sahip. Yatırım tercihlerinde altın öne çıkarken, borsa ve kripto varlıkların yaygın olmadığı görülüyor.

Çalışma hayatına ilişkin beklentilerde ise esnek veya uzaktan çalışmadan ziyade maddi güvence öne çıkıyor. Gençler en çok iyi maaş, iş güvencesi ve güçlü yan haklar talep ediyor. Araştırma ayrıca gençlerin eğilimlerinin yalnızca ekonomik krizle açıklanamayacağını; kültürel, yapısal ve demografik faktörlerin de etkili olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırma, 12 Temmuz–8 Ağustos 2025 tarihleri arasında CAPI (Bilgisayar Destekli Yüz Yüze Anket) yöntemiyle 26 ilde gerçekleştirilirken, örneklemde cinsiyet, yaş ve çalışma durumu değişkenlerine göre kota uygulanarak demografik çeşitlilik sağlandı.

Daha fazla bilgi

Hindistan’da Açık Erişim Çağrısı: Kamu Kaynaklı İçerikler Herkese Açılmalı!

Punjabi Wikimedians User Group, Patiala’da Pencap Hükümeti’ne çağrıda bulunarak kamu kaynaklarıyla üretilen kitap ve resmi belgelerin ücretsiz ve açık erişime sunulmasını talep etti. Grup, Başbakan Bhagwant Mann’a hitaben açık lisans zorunluluğu getiren bir politika oluşturulması gerektiğini vurguladı.

Grup koordinatörü Kuldeep Burj Bhalaike ve gönüllü medya danışmanı Aman Arora, bilginin ortak bir toplumsal kaynak olduğuna dikkat çekerek, kamu tarafından üretilen içeriklerin sınırlı erişimde kalmaması gerektiğini ifade etti. Açıklamada, devlet tarafından yayımlanan kitaplar, araştırma makaleleri ve raporların dijital formatlarda çevrim içi erişime açılmasının öğrenciler, araştırmacılar ve eğitimciler için önemli faydalar sağlayacağı belirtildi.

Örnek olarak Tamil Nadu ve Odisha gibi eyaletlerin kamu kaynaklı içerikleri açık lisanslarla paylaşma yönünde adımlar attığına dikkat çekilerek, bu uygulamaların diğer eyaletler için emsal teşkil ettiği ifade edildi.

Grup, Pencap’ta kamu ve yarı kamu kurumları tarafından üretilen tüm içeriklerin herhangi bir kısıtlama olmaksızın açık lisanslarla yayımlanmasını güvence altına alacak net bir politika benimsenmesini talep etti. Ayrıca, bu içeriklerin Wikimedia platformları aracılığıyla küresel ölçekte yaygınlaştırılmasına katkı sunmaya hazır olduklarını belirterek, Pencap dilinin dijital alandaki gelişimine destek olabileceklerini ifade etti.

Daha fazla bilgi

Etkinlikler

AVTED Open Data Day Etkinliği: Açık Veri Kentleri Mutlu Eder mi?

Açık Veri ve Teknoloji Derneği olarak Open Data Day 2026 kapsamında 13 Mart’ta “Açık Veri, Kentleri Mutlu Eder mi?” başlıklı etkinlik gerçekleştirdik.

Derneğimiz Yönetim Kurulu Üyesi Gürkan Atabay ile Marmara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Aydın Akpınar’ın katılımıyla gerçekleşen etkinlikte, açık veri ile kent yaşamı arasındaki ilişki ele alındı.

Saat 09.30’da YouTube’de gerçekleştirilen canlı yayında; veri paylaşımının kent özelinde güven ve yaşam memnuniyeti yaratıp yaratmadığı, mutlu ve yaşanılabilir kentleri karşılaştıran Küresel Kent Sıralamaları Endeksi’nin nasıl belirlendiği ve hangi verilerle şekillendiği tartışıldı.

Ayrıca mutlu kentin ölçülebilen, karşılaştırılabilen ve verisiyle konuşabilen bir kent olup olmadığı, veri paylaşımının sınırlı olduğu kentlerin neleri kaybettiği, kent politikalarında kullanılan yanlış ölçeklemenin yanlış politikalar üretip üretmediği ile açık verinin kent yaşamında mutluluğun nedeni mi yoksa sonucu mu olduğu sorularına yanıt arandı.

Daha fazla bilgi

İstanbul'un Toplu Ulaşımında Analitik Çözümler Datathonu Gerçekleşti!

İstanbul’un toplu ulaşım sistemine yönelik veri temelli çözümler geliştirmeyi amaçlayan “İstanbul’un Toplu Ulaşımında Analitik Çözümler Datathonu”, 28–29 Mart tarihlerinde Tech Istanbul Kayışdağı yerleşkesinde gerçekleştirildi. Etkinlik, İETT ve Tech Istanbul iş birliğiyle düzenlendi.

Datathon kapsamında katılımcılar, gerçek veya gerçeğe yakın ulaşım verilerini kullanarak toplu ulaşım operasyonlarına ilişkin çeşitli problemlere yönelik analitik çözümler geliştirdi. Çalışmalar; operasyonel verimlilik, kaynak kullanımı ve yolcu deneyimi gibi başlıklara odaklandı.

İki gün süren etkinlikte ekipler, veri analitiği ve modelleme yöntemlerinden yararlanarak çözüm önerileri oluşturdu. Geliştirilen projelerin, kurumsal karar alma süreçlerinde değerlendirilebilecek nitelikte olması hedeflendi.

Daha fazla bilgi

Açık Veri ve Yerel Demokrasi Etkinliği Gerçekleşti!

İstanbul Hepimizin Girişimi’nin hazırlayıp sunduğu Şehir Hepimizin programının bu bölümünde, Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV) Araştırma Direktörü Itır Akdoğan’ın sunumuyla, Marmara Belediyeler Birliği’nden Samet Keskin ile belediyelerde açık veri, şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcı demokrasi konuları ele alındı.

Programda, New York, Londra ve Barcelona gibi şehirlerden örneklerle açık veri platformlarının nasıl çalıştığı incelenirken, Türkiye’deki belediyelerin mevcut uygulamaları da değerlendirildi. Açık verinin yapay zekâ, şehir planlama ve vatandaş katılımı üzerindeki etkileri çok boyutlu biçimde tartışıldı.

Yayın, Medyascope’un YouTube kanalında izleyicilerle buluştu.

Daha fazla bilgi

The Future of Open Data Konferansı Gerçekleşti!

The Future of Open Data Conference, Açık Veri Günü 2026 kapsamında Open Knowledge Foundation tarafından çevrim içi olarak düzenlendi. Etkinlikte, dünya genelinde veri portallarına altyapı sağlayan CKAN’ın 20. yılı kutlanırken, açık verinin ve veri altyapılarının günümüz teknik ve politik bağlamındaki rolü tartışıldı.

Kamu, sivil toplum, gazetecilik ve diğer topluluklardan katılımcıları bir araya getiren konferansta; yapay zekâ çağında açık verinin geleceği ele alındı. Program kapsamında açık veri politikaları, yönetişim, veri erişimi ve hesap verebilirlik konuları öne çıktı.

Kapanışta düzenlenen “CKAN at 20” oturumunda ise CKAN’in gelişimi, topluluğun dönüşümü ve yapay zekâ çağında açık verinin karşılaştığı etik, toplumsal ve teknik zorluklar değerlendirildi.

Daha fazla bilgi

İncelemeler

OpenAQ: Açık Hava Kalitesi Verisine Evrensel Erişim!

OpenAQ, çevresel teknoloji alanında faaliyet gösteren kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. Dünya genelindeki açık hava kalitesi verilerini toplar ve bunları açık kaynaklı, açık erişimli bir platformda sunar. Böylece hava kalitesiyle ilgilenen herkes, analiz yapmak ve temiz hava savunuculuğu için ihtiyaç duyduğu verilere engelsiz biçimde erişebilir.

Kullanıcılar verilere OpenAQ Explorer adlı etkileşimli web uygulaması üzerinden erişebilir. API aracılığıyla erişim sağlamak veya özel listeler oluşturmak için kullanıcı kaydı gereklidir. Ayrıca AQI Hub üzerinden dünya genelindeki hava kalitesi indeksleri karşılaştırmalı olarak incelenebilir.

OpenAQ, 2015 yılında devlet izleme istasyonlarından elde edilen gerçek zamanlı ve tarihsel verilerle başlamış, 2021 itibarıyla hava sensörlerinden gelen verileri de sisteme dahil etmiştir. Farklı kaynaklardaki verileri tek bir açık kaynak platformda bir araya getirerek bunları bulunabilir, erişilebilir, birlikte çalışabilir ve yeniden kullanılabilir hale getirmiştir.

Sağladığı veri altyapısı sayesinde OpenAQ, önemli bir veri erişim boşluğunu doldurur ve bireyler ile kurumların bu verilerden fayda elde etmesini sağlar. Platform; hava kalitesi, sağlık ve iklim değişikliği araştırmaları, hava tahminleri, sensör kalibrasyonu, kamuya yönelik farkındalık çalışmaları, gazetecilik ve politika geliştirme gibi pek çok alanda kullanılmaktadır.

Kuruluş, şeffaf ve kamuya açık hava kalitesi verilerini savunur ve özellikle kırılgan topluluklar için daha fazla izleme yapılmasını teşvik eder. Vizyonu herkesin sağlıklı hava soluduğu bir dünya, misyonu ise hava kalitesi verilerine evrensel erişim sağlayarak hava eşitsizliğini ortadan kaldırmaktır.

Daha fazla bilgi

Bizden Haberler

Bu ayki Bizden Haberler için “Haberler” ve “Etkinlikler” bölümünü inceleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın…

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

Parkera: Açık Veriyle Akıllı Otopark Sistemi!

TÜBİTAK 1512 desteğiyle geliştirilen yapay zekâ tabanlı Parkera mobil ve web uygulaması, açık veri portalları gibi kaynaklardan beslenerek kullanıcılarına gerçek zamanlı ve öngörüye dayalı otopark bilgisi sunuyor. Uygulamanın; özellikle İzmir ve İstanbul Büyükşehir Belediyelerinin Açık Veri Portalları’nda yer alan otopark servislerini kullanarak boş park yeri bulunmasını kolaylaştırdığı biliniyor.

Parkera, varış anında hangi otoparkta yer olacağını tahmin eden yapay zekâ modeli sayesinde rezervasyona gerek kalmadan uygun park alanı bulmayı mümkün kılıyor. Uygulama, canlı doluluk bilgisi ve rota yönlendirmesi sunarak trafikte geçirilen süreyi azaltmayı ve karbon salımını önemli ölçüde düşürmeyi hedefliyor.

Parkera, açık veri ekosisteminin yenilikçi girişimler tarafından nasıl katma değere dönüştürülebileceğine dair güncel ve somut bir örnek sunuyor.

Daha fazla bilgi

Haberler

OECD 2025 Dijital Devlet ve Açık Veri Endeksleri Yayımlandı!

OECD, 16 Şubat’ta Dijital Devlet Endeksi (Digital Government Index – DGI) ve Açık, Faydalı ve Yeniden Kullanılabilir Veri Endeksi (OURdata Index) 2025 sonuçlarını yayımladı. OECD Working Papers on Public Governance1 ismiyle yayımlanan çalışma, ülkelerin dijital dönüşüm ve ulusal açık veri politikaları alanındaki performansını karşılaştırmalı olarak ortaya koyuyor.

Çalışmada, dijital dönüşümün modern kamu yönetimi için kritik bir gereklilik olduğu vurgulanıyor. Dijital devlet yaklaşımının; daha iyi kamu hizmetleri sunulması, kanıta dayalı politika geliştirilmesi, kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi ve vatandaş beklentilerinin karşılanması açısından belirleyici olduğu ifade ediliyor. Bu çerçevede Dijital Devlet Endeksi, kamu sektöründe insan odaklı ve bütüncül bir dijital dönüşüm için gerekli yönetişim ve sistem altyapılarının ne ölçüde oluşturulduğunu ölçüyor.

OURdata Endeksi ise hükümetlerin ulusal açık veri politikalarını tasarlama ve uygulama performansını değerlendiriyor.

2025 sonuçlarına göre OECD ülkelerinin genel ortalaması 0,53’e yükseldi (1,0 üzerinden); bu oran 2023’te 0,48 seviyesindeydi ve yaklaşık %10’luk bir artışa işaret ediyor. Endeks; açık veri politikalarının geliştirilmesi, paydaş katılımı ve yüksek değerli veri setlerinin yayımlanması gibi boyutları inceliyor.

Veriler 2025 yılının ilk yarısında toplanmış olup, 1 Ocak 2023 – 31 Aralık 2024 dönemindeki politika ve uygulamaları kapsıyor. Sonuçlara ilişkin ayrıntılı analiz, eğilimler ve ülke notları ise Mayıs ayında yayımlanması planlanan OECD Digital Government Outlook raporunda yer alacak.

Yayımlanan endeksler, dijital devlet ve açık veri politikalarının performansını izlemek, ulusal stratejileri kıyaslamak ve öncelikli iyileştirme alanlarını belirlemek açısından önemli bir referans niteliği taşıyor.

Daha fazla bilgi

TGSS 2024 Veri Seti ve Codebook Erişime Açıldı!

Türkiye Genel Sosyal Saha Araştırması (TGSS) 2024 veri seti ve codebook’u kullanıma açıldı. Veri seti, eğitim, aile dinamikleri, dini inançlar, politik tutumlar ve oy verme davranışları başta olmak üzere çevresel kaygılar, sağlık ve esenlik, sosyal ilişkiler, kimlik, iş hayatı ve boş zaman pratiklerine ilişkin değişkenleri içeriyor. Değişken tanımları, soru metinleri ve teknik açıklamalar ayrıntılı olarak codebook’ta sunuluyor.

Araştırmacılar, öğrenciler ve politika yapıcılar veri setine erişmek için bu bağlantı üzerinden bir Veri Erişim Onay Formu doldurmak zorunda. Bu uygulama, verilerin herkese açık ve serbest erişilebilir olmasını öngören açık veri ilkeleri açısından bir sınırlama teşkil ederken verilerin yeniden kullanımı ve paylaşımı önünde ek bir adım olarak dikkat çekiyor.

Bunun yanı sıra TGSS Analiz Portalı herkese açık olarak hizmet veriyor ve grafikler ile haritalar üzerinden sonuçlara ulaşmayı mümkün kılıyor.

Daha fazla bilgi

The State of Open Data 2025: 10. Yıl Raporu Yayımlandı!

Digital Science, Figshare ve Springer Nature iş birliğiyle hazırlanan The State of Open Data 2025 başlıklı raporun onuncusu yayımlandı. 151 ülkeden yaklaşık 4.700 araştırmacı, kütüphaneci ve politika uzmanının katıldığı bir ankete dayanan rapor, açık araştırmaya yönelik gelişen tutum ve uygulamalar hakkında bilgiler sunuyor.

Çalışma; farklı disiplinler, ülkeler ve kurumlar genelinde açık veri uygulamalarındaki değişimi ortaya koyarken, nelerin ilerlediğini ve hangi yapısal sorunların devam ettiğini ele alıyor.

Raporda özellikle FAIR ilkelerine yönelik farkındalığın son on yılda önemli ölçüde arttığı; ancak bazı yapısal engellerin veri paylaşımını sınırlamaya devam ettiği belirtiliyor.

Ayrıca, politika baskılarına rağmen veri depoları üzerinden paylaşımın beklenen hızda artmadığı, veri paylaşımında “kredi açığı”nın sürdüğü ve zorunlu düzenlemelere yönelik desteğin azaldığı bulgular arasında yer alıyor.

Rapor, yapay zekânın veri iş akışlarını, meta veri üretimini ve yeniden kullanımı nasıl dönüştürdüğüne de dikkat çekiyor.

The State of Open Data 2025, fon sağlayıcılar, politika yapıcılar, araştırma kurumları, kütüphaneler, yayınevleri ve açık bilim profesyonelleri için açık araştırmanın geleceğine dair kapsamlı bir değerlendirme sunuyor.

Daha fazla bilgi

Araştırmacılardan Yapay Zeka ve Biyogüvenlik Uyarısı!

Asilomar Konferansı’nın 50. yıl dönümünde 100’den fazla araştırmacıdan oluşan uluslararası bir grup, yapay zekânın biyoloji alanında kötüye kullanılmasını önlemek için yüksek riskli biyolojik veri setlerine sıkı koruma çağrısı yaptı. Johns Hopkins, Oxford, Fordham ve Stanford üniversitelerinden bilim insanlarının imzaladığı açık mektupta2, genetik diziler ve patojen özellikleri gibi bazı verilerin yapay zekâ sistemleri tarafından tehlikeli virüslerin tasarlanmasında kullanılabileceği uyarısı yapıldı.

Araştırmacılar, genel biyolojik verilerin açık erişimde olmasının bilimsel keşfi hızlandırdığını belirtirken, “endişe verici patojen verilerinin” daha sıkı denetim ve güvenlik önlemleri gerektirdiğini vurguladı. Yeni bir çerçeve öneren ekip, yüksek riskli veri setlerinin tanımlanmasını ve yalnızca meşru araştırmacıların erişimini sağlamak amacıyla teknik araçlar (filigranlama, köken bilgisi, denetim günlükleri, davranışsal biyometri) kullanılmasını öneriyor.

Önerilen Beş Kademeli Biyogüvenlik Veri Düzeyi (BDL) sistemi, verileri risk seviyelerine göre sınıflandırıyor: BDL-0 gündelik biyoloji verileri, BDL-4 ise yüksek bulaşıcılık veya güçlendirilmiş insan virüsleri gibi en sıkı güvenlik önlemleri gereken veriler.

Araştırmacılar, AI sistemleri güçlendikçe, açıklık ile güvenlik arasındaki dengeyi kurmanın kritik önem taşıdığını belirtiyor. Bu adımların, pandemilere yol açabilecek biyolojik tehditlerin önüne geçmek ve bilimsel ilerlemeyi güvenli biçimde desteklemek için gerekli olduğu ifade ediliyor.

Daha fazla bilgi

Ukrayna Açık Veri Pazarı $668 Milyon Seviyesine Ulaştı!

Institute for Economic Research and Policy Consulting (IER) tarafından yürütülen bir çalışmaya3 göre, Ukrayna’da açık veri pazarı savaşa rağmen 26,8 milyar UAH ($668 milyon) seviyesine ulaştı. Pazar, finansal izleme, yasal analiz, uyum, yolsuzlukla mücadele çözümleri ve coğrafi bilgi hizmetleri gibi alanlarda faaliyet gösteren 128 aktif hizmet ve bireysel projeyi kapsıyor.

Pazarın çekirdeğini, açık veriyi iş modelinin temel veya belirleyici kaynağı olarak kullanan özel hizmet şirketleri oluşturuyor. Bu çalışma, açık veri hizmetlerinin hem doğrudan gelirini hem de ekonomiye sağladığı katma değeri dikkate alıyor.

Ukrayna’daki açık veri hizmetleri arasında Opendatabot, YouControl ve Clarity Project gibi öne çıkan oyuncular bulunuyor.

Daha fazla bilgi

Etkinlikler

Açık Kaynak CBS Atölyesi (2026 Bahar) Başvuruları Başladı!

OpenGIS Türkiye topluluğu tarafından düzenlenen Açık Kaynak CBS Atölyesi (2026 Bahar Dönemi) için başvurular4 başladı. Sekiz haftalık ve ücretsiz olarak tasarlanan program, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) alanında açık kaynak teknolojilerle proje geliştirmek isteyen katılımcılara yönelik bir gelişim maratonu niteliği taşıyor.

Atölye kapsamında katılımcılar; QGIS, PostGIS ve GeoServer gibi açık kaynak araçlarla çalışarak mekânsal veri üretimi, analiz ve servis yayını süreçlerini uygulamalı olarak deneyimleme fırsatı bulacak.

Program, geleneksel canlı ders modelinden farklı olarak “Kendi Hızında Öğren, Toplulukla Uygula” yaklaşımını benimsiyor. Katılımcılar hafta içi önceden belirlenen video ve dokümanlar üzerinden bireysel çalışmalarını yürütürken; haftalık atölye buluşmalarında ödev sunumları, teknik sorunların kolektif çözümü ve mentör geri bildirimleriyle öğrenme sürecini pekiştiriyor.

Eğitim içeriği üç ana bölümden oluşuyor:

• CBS Temelleri ve QGIS: Vektör ve raster veri yönetimi, sayısallaştırma, mekânsal analiz, kartografik tasarım ve çıktı üretimi

• Uzmanlık Modülleri: PostgreSQL/PostGIS ile mekânsal veritabanı yönetimi, GeoServer ile WMS/WFS servis yayını ve web CBS mimarisi, ayrıca yapay zekâ destekli mekânsal analiz uygulamaları

• Proje ve Final Süreci: Proje geliştirme atölyesi, sprint değerlendirmesi ve final sunumları

Katılım için düzenli zaman ayırma taahhüdü, uygun teknik donanım (Windows, macOS veya Linux işletim sistemli bilgisayar), stabil internet bağlantısı ve aktif katılım için gerekli ekipmanlar (mikrofon, kamera, fare) gerekiyor.

Program yalnızca teknik bilgi aktarımını değil, sürdürülebilir bir açık kaynak ekosistemi oluşturmayı hedefliyor. Atölyeyi başarıyla tamamlayan katılımcıların sonraki dönemlerde mentör olarak topluluğa katkı sunmaları teşvik ediliyor.

Açık kaynak teknolojilerle mekânsal veri üretmek ve topluluk temelli bir öğrenme deneyimi yaşamak isteyenler için başvurular devam ediyor.

Daha fazla bilgi

Open Data Week 2026 Mart Ayında Düzenlenecek!

Tarih: 22 - 29 Mart 2026
Yer: New York City Geneli ve Çevrim içi

Open Data Week 2026, 22–29 Mart tarihleri arasında New York City genelinde ve çevrim içi olarak gerçekleştirilecek. Her yıl düzenlenen festival, New York’taki kamu verilerinin kullanımını teşvik etmeyi ve açık veri topluluğunu bir araya getirmeyi amaçlıyor.

Etkinlik, NYC Open Data Team, BetaNYC ve Data Through Design iş birliğiyle organize ediliyor. Festival, New York’un ilk açık veri yasasının 7 Mart 2012’de imzalanmasının yıl dönümünü anmak ve Uluslararası Açık Veri Günü’nü kutlamak amacıyla her yıl Mart ayında düzenleniyor.

2026 programı, Data Through Design’in yıllık sanat sergisi açılışıyla başlayacak ve hafta boyunca hem çevrim içi hem de yüz yüze çok sayıda etkinliğe ev sahipliği yapacak. Festival, NYC School of Data konferansı ile sona erecek.

Daha fazla bilgi

India AI Impact Summit 2026’da “Yapılandırılmış Açıklık” Vurgusu!

Tarih: 20 Şubat 2026
Yer: Bharat Mandapam / Yeni Delhi, Hindistan

India AI Impact Summit (Hindistan Yapay Zeka Etki Zirvesi) kapsamında, Jindal Global Law School bünyesindeki Cyril Shroff Centre for AI, Law and Regulation ile Cyril Amarchand Mangaldas iş birliğinde “Açık Veri için Düzenleyici Çerçeve” başlıklı bir panel düzenlendi. Oturum, Bharat Mandapam’da gerçekleştirildi.

Açılış konuşmasını yapan Thiruvananthapuram Milletvekili Dr. Shashi Tharoor, veri yönetişimini güç, egemenlik ve değer üretimi bağlamında ele alarak “structured openness” (yapılandırılmış açıklık) yaklaşımını savundu. Bu yaklaşım, açık veri altyapısının güçlendirilmesini desteklerken eşitsizlikleri ve dışa bağımlılığı önleyecek koruyucu mekanizmaların oluşturulmasını öngörüyor.

Panelde, açık veri paylaşımının gönüllü bir uygulama olmaktan çıkarak yasal dayanağa sahip kurumsal bir yükümlülüğe dönüşüp dönüşmemesi gerektiği tartışıldı. Katılımcılar; anonimleştirme, standardizasyon, amaç sınırlaması, makine tarafından okunabilirlik, zengin meta veri yapısı ve birlikte çalışabilirlik gibi teknik unsurların açık veri yönetişiminin temel bileşenleri olduğunu vurguladı.

Zirve, hükümet, özel sektör ve sivil toplumdan küresel aktörleri bir araya getirerek yapay zekâ yönetişimi ve açık veri düzenlemelerine ilişkin ortak ilkeler ve uygulanabilir yol haritaları geliştirilmesini hedefledi.

Daha fazla bilgi

İncelemeler

CRO Açık Veri Portalı: Avrupa’da Şirket Verilerinde Yeni Şeffaflık Dönemi!

İrlanda’nın resmi şirket kayıt otoritesi olan Companies Registration Office (CRO), Mayıs 2025 itibarıyla yeni Açık Veri Portalı’nı5 hayata geçirerek Avrupa’da ulusal şirket kayıt verilerini belirlenen standart format ve yöntemlerle paylaşan öncü kurumlardan biri oldu. Office of Government Procurement (OGP) Çerçevesi kapsamında Derilinx iş birliğiyle geliştirilen portal, şirket verilerinin şeffaf, yeniden kullanılabilir ve görselleştirilebilir biçimde sunulmasını sağlıyor.

Proje, Regulation (EU) 2023/138 ile uyum hedefi doğrultusunda başlatıldı. İlk aşamada AB’nin Yüksek Değerli Veri Setleri (High-Value Datasets) kapsamında yer alan veri kümeleri belirlendi, mevcut sistemlerin Açık Veri Direktifi’ne uyumu değerlendirildi ve tam uyum için bir yol haritası oluşturuldu. Sonuç olarak şirket kayıtları ve finansal tablolar, API ve toplu veri indirme (bulk) seçenekleriyle, Creative Commons BY 4.0 lisansı altında ve makine tarafından okunabilir açık formatlarda yayımlanmaya başladı. Meta veriler ise DCAT-AP HVD standardına uygun şekilde sunuluyor.

Portalın öne çıkan özellikleri arasında otomatik veri paylaşımı (verilerin doğrudan data.europa.eu portalına aktarılması), etkileşimli görselleştirmeler ve kamuya açık gösterge panelleri yer alıyor. Bu panolar; şirket kayıt bilgileri, sahiplik yapıları ve temel finansal göstergeleri kullanıcı dostu bir arayüzle erişilebilir kılıyor.

CRO’nun bu girişimi, Avrupa’da şirket verilerinin açık, standartlara uygun ve yeniden kullanılabilir biçimde sunulması açısından yeni bir eşik oluşturuyor. Portal yalnızca AB Açık Veri Direktifi gerekliliklerini karşılamakla kalmıyor; aynı zamanda karmaşık kurumsal verilerin anlaşılabilir ve eyleme geçirilebilir hale getirilebileceğini de gösteriyor.

Önümüzdeki dönemde yeni veri setleri ve işlevlerle kademeli olarak genişletileceği belirtilen platform, lansman aşamasında Avrupa’da öncü bir model olma iddiasıyla duyurulmuş olmakla birlikte, aradan geçen yaklaşık dokuz aya rağmen şu ana kadar iki veri seti ve sınırlı sayıda gösterge paneli yayımlamış durumda. Bununla birlikte, araştırmacılar, girişimciler ve kamuoyu için potansiyel bir referans kaynağı olma niteliğini sürdürüyor.

Daha fazla bilgi

Bizden Haberler

Kamu Malı Kültürel Mirasa Açık Erişim Toplantısı’na Katıldık!

Tarih: 17 Şubat 2026
Yer: Bahçelievler, Ankara / Türkiye

Kamu Malı Kültürel Mirasa Açık Erişim Toplantısı, Creative Commons Türkiye ve Dijital Kültürel Miras Ağı işbirliğiyle, kamu malı niteliğindeki kültürel miras eserlerine açık ve adil erişim konusunu Türkiye bağlamında ele almak amacıyla düzenlendi. Toplantı, 17 Şubat Salı günü 13:00–17:00 saatleri arasında, Milli Kütüphane Ana Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi.

Toplantı kapsamında, Açık Miras Koalisyonu tarafından geliştirilen Açık Miras Bildirisi’nin temel yaklaşımı ve önerileri ele alındı; bildirinin uluslararası politika çerçevesi, UNESCO bünyesindeki hedefler ve tavsiye kararları ile ilişkisi değerlendirildi. Bildirinin kapsamı, hedefleri ve temel kavramları tanıtılarak Türkiye’deki mevcut yasal ve kurumsal uygulamalarla kesişim noktaları tartışıldı.

Programın ikinci bölümünde, kültürel miras alanındaki önemli paydaşlar dijitalleştirme, toplumsal katılım ve dijital koleksiyonlara erişim başlıkları çerçevesinde geliştirdikleri stratejileri, yürüttükleri uygulamaları ve iş birliği deneyimlerini paylaştı.

AVTED olarak biz de toplantıya katılarak görüş ve değerlendirmelerimizi ilgili paydaşlarla paylaştık.

Toplantı, kayıt ve açılış konuşmalarının ardından iki oturum ve değerlendirme ve kapanış bölümüyle tamamlandı.

Daha fazla bilgi

AVTED Açık Kürsü’de Bu Ay!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin “mümkün olduğu kadar açık, gerektiği kadar kapalı” mottosuyla hayata geçirdiği “Açık Kürsü” program serisi hız kesmeden devam ediyor. Program, toplumun çeşitli kesimlerinden uzmanları bir araya getirerek açık bilim, açık erişim, açık devlet, açık veri ve açık teknoloji gibi kavramların detaylı bir şekilde ele alındığı çevrim içi bir platform sunuyor.

Av. Arb. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay’ın moderatörlüğünde düzenlenen bu etkinlikler, hem akademik hem de pratik perspektiflerden derinlemesine analizlere yer veriyor. Her bir oturumda, ilgili alanlardaki uzmanların katkılarıyla, bu kavramların uygulanabilirliği, karşılaşılan zorluklar ve toplumsal etkiler detaylı bir şekilde değerlendiriliyor.

23 Şubat’ta YouTube’da yayımlanan programda veri mühendisi Adem Ok ile "Açık Veri Ekosistemi" değerlendirildi.

Programın öne çıkan başlıkları şu şekildeydi;

• Veriden proje üretme sürecindeki ilk kıvılcım nasıl oluşur ve temel motivasyonunuz nedir?

• Türkiye’deki kamu ve belediye açık veri portallarının niteliğini bir mühendis gözüyle nasıl buluyorsunuz?

• Henüz paylaşılmamış olan ancak erişime açılsa büyük fayda sağlayacak kritik veri setleri hangileridir?

• Veriyi anlamlı ve ilgi çekici hale getirirken kullandığınız başarı kriterleri nelerdir?

• Veri kirliliği, eksikliği veya güncellik sorunlarıyla karşılaştığınızda hangi teknik yöntemleri izliyorsunuz?

• Genç veri bilimcilerin açık veriyle kendi projelerini veya girişimlerini başlatmaları için önerdiğiniz yol haritası nedir?

• Yapay zeka ve LLM dünyasında açık verinin rolü nasıl değişecek ve radarınızda hangi yeni projeler var?

Açık Kürsü’nün yeni bölümlerini kaçırmamak için AVTED’in YouTube kanalına abone olmayı ve sosyal medya hesaplarını takip etmeyi unutmayın!

Daha fazla bilgi

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Bu ayki bültenimize, deneyiminizi anlamamıza yardımcı olacak kısa bir anketle başlıyoruz:

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın…

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

Açık Veriden Afet Yönetimine: Deprem Takip Dashboard’u!

Veri mühendisi Adem Ok tarafından hazırlanan Deprem Takip Dashboard’u, İBB Açık Veri Portalı’ndan sağlanan deprem verilerini kullanarak İstanbul ve Marmara Bölgesi’ne odaklanan kapsamlı bir izleme ve analiz aracı sunuyor. Proje, anlık ve tarihsel deprem verilerinin izlenebilmesini sağlayan, uçtan uca tasarlanmış bir veri mühendisliği çalışması olarak öne çıkıyor.

Çıktı ürünü olan dashboard, Marmara Bölgesi’ndeki sismik aktiviteleri ve kritik acil ulaşım yollarını interaktif olarak takip etmeyi sağlıyor. Projede, veri mühendisliği ve mekânsal veri mühendisliği yaklaşımları kullanılarak, deprem verileri gerçek zamanlı olarak işleniyor ve görselleştiriliyor.

ETL hattı, Python, KNIME ve MageAI bileşenleri ile tasarlanmış; veriler İBB’nin açık veri kaynaklarından çekilmiş ve Grafana ile interaktif görselleştirme sağlanmıştır. Bu sayede kullanıcılar, bölgedeki deprem olaylarını, maksimum büyüklükleri, derinlikleri ve son olay bilgilerini tek bir panelden kolayca takip edebilir.

Daha fazla bilgi

Haberler

2025 Açık Veri Olgunluk Değerlendirmesi: Avrupa’da Açık Veri Performansı Yükseliyor!

2025 Open Data Maturity (ODM) değerlendirmesi, Avrupa ülkelerinin kamu sektörü verilerini ne ölçüde erişilebilir hale getirdiğini ve bu verilerin yeniden kullanımını nasıl teşvik ettiğini ortaya koyuyor. AB Açık Veri Direktifi (2019/1024) çerçevesinde yürütülen değerlendirmeye, 27 Avrupa Birliği üyesi ülkenin yanı sıra İzlanda, Norveç ve İsviçre’den oluşan 3 EFTA ülkesi ile 6 aday ülke olmak üzere toplam 36 ülke katıldı.

Rapor, ülkelerin açık veri alanındaki mevcut düzeylerini karşılaştırmayı, gelişime açık alanları görünür kılmayı ve iyi uygulamaların ülkeler arasında paylaşılmasını amaçlıyor. Bunun yanı sıra Avrupa genelinde öne çıkan iyi uygulamalara dair bir çerçeve sunuyor.

Açık veri olgunluğu, politika, ulusal açık veri portalları, veri kalitesi ve etki olmak üzere dört boyutta değerlendiriliyor. Politika boyutu; yönetişim yapıları ve stratejilerini, portal boyutu; ulusal açık veri portallarının işlevselliği ve sürdürülebilirliğini, veri kalitesi boyutu; metadata uygulamaları ve DCAT-AP uyumunu, etki boyutu ise açık verinin yeniden kullanımı ve bu kullanımın toplumsal ve ekonomik sonuçlarının ölçülmesini kapsıyor.

2025 sonuçları, Avrupa genelinde açık veri olgunluğunun artmaya devam ettiğini gösteriyor. 36 ülkenin 23’ü bir önceki yıla göre puanını yükseltirken, ülkelerin %58’i 80’in üzerinde bir olgunluk seviyesine ulaştı. AB üye ülkelerinin ortalama açık veri olgunluğu %86’ya çıkarak 2024’e göre 3 puanlık artış gösterdi.

AB ülkeleri arasında Fransa, tüm başlıklarda tam olgunluk düzeyine ulaşarak (%100) ilk sırada yer aldı. Litvanya ve Polonya %98 ile Fransa’yı izlerken, Norveç EFTA ülkeleri arasında (%92), Ukrayna ise aday ülkeler arasında (%97) lider oldu. En yüksek yıllık artışı gösteren ülkeler ise Arnavutluk (+23 puan), Malta (+19 puan) ve Almanya (+11 puan) olarak öne çıktı.

Açık Veri Olgunluk Değerlendirmesi için bu yıl geliştirilen interaktif web sitesine buradan ulaşabilirsiniz.

Daha fazla bilgi

Prof. Dr. Savaş Zafer Şahin, Yerel Yönetimde Dünyanın Kanaat Önderleri Arasında!

İngiltere merkezli Yerel Yönetimler Düşünce Kuruluşu (Local Government Information Unit, LGIU), Future Local Lab programı kapsamında hazırladığı 2026 “Top Thinkers in Local Government” listesini yayımladı. Yerel yönetimler alanında uluslararası ölçekte referans kabul edilen listede, Türkiye’den Prof. Dr. Savaş Zafer Şahin de yer aldı.

Katılımcı demokrasi, kentsel dirençlilik, kamu politikaları ve yeni nesil şehircilik alanlarında yerel yönetimlerin geleceğine yön veren isimlerin yer aldığı listede; Cambridge, London School of Economics ve Bristol gibi dünyaca saygın üniversitelerden akademisyen ve uygulamacılar bulunuyor. Prof. Dr. Şahin’in listede yer alması, Türkiye’deki yerel demokrasi ve şehircilik pratiklerinin küresel ölçekte görünürlük kazanması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

LGIU değerlendirmesinde Prof. Dr. Şahin, akademik bilgiyle sahadaki uygulamaları birleştiren “bilim insanı–uygulamacı” kimliğiyle öne çıktı. Ulusal kalkınma planları, kentleşme politikaları, demokratik katılım modelleri ve kentsel gelecek tasarımı alanlarında yürüttüğü çalışmalar, akademi ile kamu kurumları arasında köprü kuran bir yaklaşım olarak dikkat çekiyor.

Prof. Dr. Şahin’in katkı sunduğu Ankara Kent Konseyi üzerinden geliştirilen katılımcı yönetişim modeli, uluslararası alanda örnek gösterilen uygulamalar arasında bulunuyor ve çeşitli demokrasi ödülleriyle tescillenmiş durumda. Şahin ayrıca, Ankara’yı Avrupa Demokrasi Başkenti 2027 sürecinde temsil etmek üzere seçildi.

Daha fazla bilgi

Cirium Raporu Açıklandı: Aeromexico Zirvede, Türk Hava Yolları İlk 10’da!

Havacılık sektöründe uçuş performansı ve zamanında kalkış-varış verileriyle öne çıkan Cirium, dünya genelinde havayolları ve havalimanlarının operasyonel verilerini analiz eden, LexisNexis Risk Solutions bünyesinde faaliyet gösteren küresel bir havacılık veri ve analiz şirketi olarak biliniyor. Cirium, her yıl yayımladığı On-Time Performance Review raporuyla sektöre dair önemli bilgileri derliyor.

2025 verilerini kapsayan rapora göre Aeromexico, %90,02 zamanında varış oranıyla üst üste ikinci kez “dünyanın en dakik küresel havayolu” oldu. Meksikalı şirketi %86,53 ile Saudia, %86,09 ile SAS takip etti. Raporda, küresel ölçekte operasyonel standartların yükseldiğine dikkat çekildi.

Türk Hava Yolları (THY) ise hem küresel hem de Avrupa sıralamasında ilk 10 içerisinde yer aldı. THY, 2025 yılında gerçekleştirdiği 421 bini aşkın uçuşta %81,41 zamanında varış oranı yakalayarak küresel sıralamada 9’uncu, Avrupa sıralamasında ise 8’inci sırada konumlandı.

Bölgesel değerlendirmelerde Delta Air Lines Kuzey Amerika’da, Iberia Express Avrupa’da, Philippine Airlines Asya-Pasifik’te, Copa Airlines Latin Amerika’da ve Safair Orta Doğu-Afrika bölgesinde lider oldu.

Havalimanları tarafında ise İstanbul Havalimanı, operasyonel karmaşıklık ve yolcu etkisi gibi kriterlerin değerlendirildiği Airport Platinum Award ödülüne layık görüldü.

Daha fazla bilgi

data.europa Academy 2025’i Değerlendirdi: Açık Veri Topluluğu İçin Yeni Eğitim Dönemi Başlıyor!

Avrupa Açık Veri Portalı data.europa, açık veri topluluğuna yönelik eğitim programı olan data.europa Academy’nin 2025 yılına ilişkin değerlendirmesini ve 2026 planlarını paylaştı. Değerlendirme, Avrupa’da açık veri kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik öğrenme faaliyetlerinin kapsamını ve etkisini ortaya koyuyor.

2025 yılı boyunca Academy kapsamında 18 webinar düzenlendi. Avrupa Veri Stratejisi, açık yargı verisi, yapay zeka ve dijital çağda şeffaflık gibi başlıklara odaklanan etkinlikler, yıl içinde geniş bir katılımcı kitlesine ulaştı. Öne çıkan etkinliklerden biri, veri görselleştirme alanında tanınan isimlerden Alberto Cairo’nun yürüttüğü ve 2.600’den fazla katılımcının yer aldığı üç günlük veri görselleştirme atölyesi oldu.

Academy’nin 2025 performansı, katılım ve geri bildirimlerde de dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Yıl boyunca webinarlar için 14.000’in üzerinde kayıt alınırken, etkinliklerin ortalama memnuniyet puanı 5 üzerinden 4,7 olarak ölçüldü. Programlar; akademi, özel sektör ve kamu kurumlarından geniş bir katılımcı profiline hitap etti.

2026 yılına girerken data.europa Academy, ayda iki webinar düzenleme yaklaşımını sürdürmeyi planlıyor. Bununla birlikte, kullanıcı deneyimini ve erişilebilirliği artırmayı hedefleyen yeni bir Academy arayüzünün hayata geçirilmesi öngörülüyor.

Daha fazla bilgi

Etkinlikler

Açık Veri Günü 2026 Yaklaşıyor!

Tarih: 7 - 13 Mart 2026
Yer: Dünya Genelinde

Open Data Day (Açık Veri Günü) 2026, 7–13 Mart tarihleri arasında dünya genelinde gerçekleştirilecek. Her yıl düzenlenen bu küresel etkinlikte, farklı ülkelerden topluluklar açık veriyi kendi yerel bağlamlarında kullanarak toplumsal fayda üretmeye yönelik etkinlikler düzenlemektedir.

Açık Veri Günü, Open Knowledge Foundation (OKFN) tarafından Open Knowledge Network aracılığıyla koordine edilmektedir.

2023 yılından bu yana, farklı kültürlerin ve yerel ihtiyaçların daha iyi temsil edilebilmesi amacıyla etkinliklerin tek bir gün yerine bir haftaya yayılan esnek bir zaman diliminde gerçekleştirilmesine olanak tanınmaktadır. Etkinlik süresince üretilen tüm çıktılar, herkesin kullanımına ve yeniden kullanımına açık olarak paylaşılmaktadır.

Açık Veri Günü, açık veri alanında fikir geliştirmek, projelere katkı sunmak, veri analizi ve görselleştirme konusunda bilgi edinmek ya da alandaki güncel çalışmaları takip etmek isteyen herkes için katılıma açıktır. Katılım ve birlikte öğrenme, etkinliğin temel değerleri arasında yer almaktadır.

Daha fazla bilgi

AGDATA 2025 Çağrısı Ulusal Bilgi Günü Gerçekleştirildi!

Tarih: 9 Aralık 2025
Yer: Çevrim İçi

Tarımda Veri Ortaklığı (Agriculture of Data – AGDATA) 2025 Çok Uluslu Ortak Çağrısı kapsamında, TÜBİTAK UİDB ABÇPM1 ve ARDEB UPAG2 birimleri tarafından 9 Aralık 2025 tarihinde çevrim içi Ulusal Bilgi Günü düzenlendi. Etkinlikte, AGDATA Ortaklığı’nın kapsamı, 2025 yılı çağrı başlıkları, ulusal ve uluslararası başvuru koşulları ile değerlendirme süreçlerine ilişkin bilgiler paylaşıldı.

Bilgi Günü programı kapsamında TÜBİTAK 1071 Programı çerçevesinde yürütülen ulusal başvuru süreci ayrıntılı olarak ele alınırken, katılımcıların soruları yanıtlandı. Etkinlikte Çınar Adalı Öner ve Dr. Ebru İmamoğlu tarafından yapılan sunumlar aracılığıyla çağrının bilimsel, teknik ve idari boyutlarına ilişkin kapsamlı bir çerçeve sunuldu.

AGDATA 2025 çağrısı, veri teknolojileri ve veri yönetimi, sürdürülebilir tarım için veriye dayalı çözümler ile politika yapımı için veriye dayalı çözümler olmak üzere üç öncelikli alanı kapsamaktadır. Uluslararası başvurular 5 Kasım 2025 – 21 Ocak 2026 tarihleri arasında alınmış olup ilgili çağrı kapanmıştır.

Daha fazla bilgi

ITU Data Hackathon: Dijital Çölleri Ortaya Çıkararak Dijital Uçurumu Azaltmak!

Tarih: 5 Ocak - 11 Eylül 2026
Yer: Yeni Delhi / Hindistan, Cenevre / İsviçre, Çevrim İçi

ITU(The International Telecommunication Union) tarafından düzenlenen Data Hackathon: Bridging the Digital Divide by Uncovering Digital Deserts, evrensel ve anlamlı bağlantı hedefi kapsamında dijital uçurumun görünmeyen boyutlarını ortaya çıkarmayı amaçlayan uluslararası bir veri hackathonudur. Etkinlik, bağlantı altyapısındaki boşlukları ve bu boşluklardan etkilenen toplulukları veri analizi, görselleştirme ve hikayeleştirme yoluyla görünür kılmayı ve politika yapım süreçlerine katkı sunmayı hedeflemektedir.

Hackathon için kayıtlar 15 Ekim–31 Aralık 2025 tarihleri arasında alınmış olup başvurular kapanmıştır. Etkinlik süreci Ocak–Mart döneminde çevrim içi eğitimler ve mentörlük oturumlarıyla devam edecek, Nisan’da Yeni Delhi’de yüz yüze bir çalışma düzenlenecek ve kazanan proje Eylül’de Cenevre’de gerçekleştirilecek WTIS 2026 kapsamında sunulacaktır.

ITU Telekomünikasyon Geliştirme Bürosu koordinasyonunda ve Avrupa Birliği desteğiyle hayata geçirilen hackathon, üniversite öğrencileri ve genç profesyonellerden oluşan ekipleri bir araya getirerek açık ve standart formatlı veri setleri üzerinden yenilikçi analizler üretmeyi teşvik etmektedir. Katılımcılara sunulan çıktılar arasında haritalar, gösterge panelleri ve politika önerileri yer almakta; başarılı ekipler ITU kanalları aracılığıyla uluslararası görünürlük kazanmaktadır.

Daha fazla bilgi

FOSDEM 2026: Açık Kaynak ve Açık Veri Topluluğu Bir Araya Geliyor!

Tarih: 31 Ocak - 1 Şubat 2026
Yer: Brüksel / Belçika

FOSDEM 2026, 31 Ocak – 1 Şubat tarihlerinde Brüksel’de düzenlenecek ve ücretsiz açık kaynak etkinliği olarak geliştiriciler, araştırmacılar ve açık veri topluluğunu bir araya getirecek. Etkinlik boyunca açık veri, açık standartlar ve veri odaklı açık teknolojiler alanında projeler tanıtılacak, bilgi paylaşımı yapılacak ve iş birliği fırsatları yaratılacak.

Katılımcılar, Birds of a Feather oturumlarında küçük gruplar halinde bir araya gelerek beyin fırtınası yapabilecek; ayrıca /dev/random ve Lightning Talks formatlarıyla 15 veya 5 dakikalık kısa sunumlar yaparak projelerini ve fikirlerini paylaşabilecekler.

Etkinlikte ayrıca Debian, GNOME, LibreOffice, Mozilla, Python & Django gibi çok sayıda topluluk stantlarıyla yer alacak. Katılımcılar hem yeni araçları keşfedebilecek hem de açık veri ve açık kaynak ekosisteminde iş birliği fırsatları yakalayabilecekler.

Daha fazla bilgi

İncelemeler

Global Forest Watch: Ormanlar İçin Küresel Bir Açık Veri Platformu!

Global Forest Watch (GFW), Dünya Kaynakları Enstitüsü (World Resources Institute, WRI) tarafından yürütülen ve dünyanın ormanlarını izlemek ve korumak amacıyla geliştirilen küresel bir açık veri girişimidir. Kamuya açık en iyi verileri ve araçları bir araya getiren GFW, gelişmiş teknolojiler sayesinde ormanlardaki değişimlere dair neredeyse gerçek zamanlı bilgiye herkesin ücretsiz olarak erişmesini sağlar.

Platform, dünya genelinde her gün binlerce kişi tarafından; yasadışı ormansızlaşma ve yangınları izlemek, sürdürülemez faaliyetleri tespit etmek, toprak ve doğal kaynak haklarını savunmak, sürdürülebilir tedarik zincirleri oluşturmak ve çevre alanında araştırmalar yapmak için kullanılmaktadır.

Global Forest Watch’un temel katkılarından biri, ormanlara dair verileri ücretsiz ve çevrimiçi olarak erişime açarak küresel ölçekte şeffaflık sağlamasıdır. Daha iyi ve açık veri, ormanların bugünü ve geleceği için daha bilinçli kararlar alınmasını desteklerken, kamuoyunun hükümetler ve şirketler üzerindeki hesap verebilirliği artırmasına da olanak tanır.

GFW verileri bugün kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum, gazeteciler ve yerel topluluklar tarafından aktif olarak kullanılmaktadır. 2014 yılındaki lansmanından bu yana Global Forest Watch, dünyanın tüm ülkelerinden 9 milyondan fazla kullanıcıya ulaşmıştır.

Daha fazla bilgi

Bizden Haberler

2025 Faaliyet Raporumuz Yayımlandı!

Derneğimizin Ekim 2024 – Ekim 2025 döneminde yürüttüğü çalışmaları detaylı biçimde ele alan 2025 Faaliyet Raporumuz yayımlandı. Açık Veri ve Teknoloji Derneği olarak, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerimiz doğrultusunda bir yıl boyunca gerçekleştirdiğimiz etkinlikleri, yayınları ve savunuculuk faaliyetlerini kamuoyuyla paylaşıyoruz.

Bu kapsamda;

• Açık veri gönüllüsü olmak isteyen katılımcılarla 12 Mart ve 25 Haziran 2025 tarihlerinde iki ayrı Açık Veri Gönüllüleri Buluşması çevrimiçi olarak gerçekleştirildi. Ayrıca, yapay zeka alanına yönelik kurulan TBMM Araştırma Komisyonu’nun 18 Şubat 2025 tarihli toplantısına derneğimizi temsilen katılım sağlanarak görüş ve önerilerimiz paylaşıldı.

• Şubat ayında, dünya genelinde kutlanan Açık Veri Günü çerçevesinde “Açık Veri, Güvenli Gelecek” temasıyla hem bir konferans hem de atölye çalışması düzenledik. 19 Şubat’ta gerçekleşen etkinlikte, afet yönetimi ile açık veri arasındaki ilişkiyi Prof. Dr. Cenk Yaltırak ve AKUT Gönüllüsü Bahri Meriç ile ele aldık. Aynı gün gönüllülerimizin katılımıyla Afet Açık Veri Ağ Haritası Oluşturma Atölyesini hayata geçirdik.

• Derneğimiz tarafından bu yıl beşincisi düzenlenen Açık Veri Zirvesi, “Açık Veri ve Hukuk” temasıyla 27 Mayıs Salı günü The Hood TEKMER’de fiziki olarak gerçekleştirildi. 2025 yılı zirvesi ile birlikte geçmiş yıllara ait tüm zirve kayıtlarına ve detaylarına acikverizirvesi.org adresinden ulaşmak mümkün.

• Farkındalık çalışmalarımız kapsamında, 4 Ocak 2020’de başlayan Açık Kürsü programımız 22 Ekim 2025 itibarıyla 48 bölüme ulaştı. Moderatörlüğünü Okşan Gülşen Kömürcü, teknik danışmanlığını Cem Sünbül’ün üstlendiği programın tüm bölümleri sosyal medya kanallarımızda yayımlanmaya devam ediyor.

• Açık veriye ilgi duyan bireyleri ve farklı disiplinlerden uzmanları bir araya getirmeyi amaçladığımız Açık Veri Buluşmaları serimizi sürdürdük. 21 Ekim 2024 – 21 Ekim 2025 tarihleri arasında dört fiziki buluşma gerçekleştirdik. Moderatörlüğünü Fatih Kadir Akın’ın yaptığı buluşmaların detaylarına Kommunity sayfamızdan erişilebilir.

• Bu dönemde bir diğer önemli adım olarak, açık veri temalı haber, başarı hikayeleri ve etkinlikleri derlediğimiz aylık bültenimiz Açık Gündem’i hayata geçirdik. Her ayın son günü yayımlanan bültenimiz yazılı ve sesli formatlarda, ücretsiz abonelik imkânı sunuyor. Hazırlık liderliğini Sümeyye Yasintimur’un üstlendiği bültenimiz, derneğimizden haberleri de gönüllülerimizle buluşturuyor.

• Türkiye Yerel Yönetimler Açık Veri Endeksi 2024 raporumuzu 10 Şubat 2025 tarihinde kamuoyuyla paylaştık. Açık veri programına sahip 12 Büyükşehir ve 5 İlçe Belediyesinin performansını değerlendirdiğimiz raporun Türkçe ve İngilizce versiyonlarına acikveriendeksi.org adresinden ulaşabilirsiniz.

Faaliyet Raporumuz, derneğimizin açık veri ekosistemine katkılarını bütüncül bir şekilde sunarken, gelecek dönem hedeflerimiz için de önemli bir referans niteliği taşımaktadır.

Daha fazla bilgi

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

🎧 Bu ayın sayısını buradan dinleyebilirsiniz.

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

Açık Veriye Dayalı Küresel Arama Motoru: Pelias!

Pelias, açık verilerle çalışan, tamamen açık kaynaklı bir coğrafi arama motorudur. Adres ve yer adlarını coğrafi koordinatlara, koordinatları ise anlamlı adres ve yer bilgilerine dönüştürerek kullanıcıların yer aramalarını analiz edilebilir ve coğrafi veriye çevirir.

2014 yılında Mapzen bünyesinde geliştirilen Pelias, 2017’den bu yana Linux Foundation çatısı altında açık kaynak topluluğunun katkılarıyla gelişimini sürdürmektedir. Modüler yapısı, çok dilli arama desteği ve farklı veri kaynaklarıyla çalışabilme esnekliği sayesinde küçük ölçekli projelerden küresel uygulamalara kadar geniş bir kullanım alanı sunar.

Açık veri ve açık kaynak yaklaşımıyla Pelias, yer arama altyapısında topluluk temelli ve sürdürülebilir bir alternatif olarak öne çıkmaktadır.

Daha fazla bilgi

Haberler

World Cities Culture Report 5. Baskısı Yayımlandı!

World Cities Culture Report’un 5. baskısı, 45 yaratıcı küresel şehirden elde edilen veri ve vaka çalışmalarını bir araya getirerek yayımlandı. Ekim 2025’te yayımlanan bu edisyon, 2012, 2015, 2018 ve 2022 yıllarında yayımlanan önceki baskıların üzerine inşa edilerek kültürel veri ve kültür politikaları alanındaki en kapsamlı kaynak olma niteliğini taşıyor. Raporda, toplamda 260 milyondan fazla nüfusu temsil eden şehirlerden derlenen veriler yer alıyor.

Bu baskı, ilk kez sunulan Şehir Veri Gezgini (Data Explorer) aracı ile Politika ve Bölgesel İçgörüler bölümleri sayesinde, kültürün sürdürülebilir kentsel kalkınmanın temel bir bileşeni olarak nasıl konumlandığını veri temelli bir yaklaşımla ortaya koyuyor. Raporda yer alan analizler ve uygulama örnekleri, şehirlerin kendi kültür stratejilerini ve yenilikçi kültür politikalarını geliştirmelerine yönelik yol gösterici nitelik taşıyor.

Raporda paylaşılan temel veriler arasında; şehirlerin ağırladığı 1,3 milyar turist, 120 bini aşkın kültürel miras ve tarihi alan, 3.000’den fazla müze, 4.000’in üzerinde halk kütüphanesi, 4.000’den fazla tiyatro, 3.000’in üzerinde sinema ve 4.150 canlı müzik mekanı gibi göstergeler yer alıyor. Ayrıca yükseköğretim kurumları, kültür merkezleri ve gece ekonomisine ilişkin kapsamlı veriler de raporda sunuluyor.

Raporda öne çıkan bölümler; Temel Bulgular, Politika Analizleri, Bölgesel İçgörüler, Veri Gezgini ve Şehir Projeleri başlıkları altında toplanıyor. Özellikle yaratıcı mekanların korunması, gece ekonomisinin geliştirilmesi, iklim değişikliğiyle mücadele, yeni teknolojiler ve yapay zekanın kültürle ilişkisi, sağlık ile genç kuşakların kültürel yaşama katılımı gibi güncel politika alanları ele alınıyor.

World Cities Culture Report, şehirlerin kültürel verilerini ve iyi uygulama örneklerini paylaşarak, kültürün kentsel gelişimdeki merkezi rolünü görünür kılmayı ve kültür odaklı şehirlerin güçlenmesine katkı sunmayı amaçlıyor.

Daha fazla bilgi

Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’nda 100 Veri Katmanı Vatandaşların Erişimine Açıldı!

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü ve TÜRKSAT A.Ş iş birliğiyle geliştirilen yerli veri paylaşım sistemi Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu 1 Ocak 2025 itibarıyla e-Devlet Kapısı üzerinden vatandaşların ve kamu kuruluşlarının kullanımına sunulmuştu. Erişime açıldığında 14 bin kullanıcısı olan platformda bu sayı kasım ayı itibarıyla 400 bini geçti. Kamu kuruluşları için açık olan 630 coğrafi veri katmanından 100’ü vatandaşların da erişimine açıldı.

Platform üzerinden; sığınak alanları, fay hatları, toprak kalitesi, imar planları gibi pek çok başlık altında üretilen coğrafi veriler haritalandırılarak kullanıma sunuldu. Bu sayede kullanıcılar, mekânsal verilere bütüncül ve görsel bir yapı içerisinde erişebiliyor.

Yeni düzenleme ile birlikte vatandaşlar, yaşadıkları ya da yatırım yapmayı planladıkları bölgelerdeki imar planlarını, demir yolu hatlarını, liman bağlantı noktalarını ve çevre koruma alanlarını harita üzerinden görüntüleyebilecek. Açılan veri katmanlarının, planlama, risk analizi ve karar destek süreçlerinde referans kaynağı oluşturması bekleniyor.

Daha fazla bilgi

Sağlık Alanında Büyük Ölçekli Yeni Bir Veri Seti Yayımlandı!

Tıpta büyük dil modellerinin eğitimi için tasarlanan Medical-Reasoning-SFT-GPT-OSS-120B adlı yeni bir açık veri seti paylaşıma açıldı. Veri seti, OpenAI’nın gpt-oss-120B modeli kullanılarak, yüksek düzeyde muhakeme ayarıyla üretilmiş sentetik tıbbi konuşmalardan oluşurken klinik yapay zeka ve değerlendirme alanında araştırmaları desteklemeyi hedefliyor.

Toplam 200.927 örnek ve 539 milyondan fazla token içeren veri seti; klinik tıp, temel tıp bilimleri, tanı ve ayırıcı tanı süreçleri, tıp eğitimi ve bilimsel araştırma gibi geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Her bir konuşmada, tıbbi sorulara verilen yanıtlar yapılandırılmış olarak ve adım adım muhakeme süreçleriyle sunuluyor.

Veri seti; klinik karar destek sistemleri, tıbbi eğitim amaçlı yapay zeka uygulamaları, literatür analizi ve sağlıkta otomasyon gibi alanlarda kullanılmak üzere tasarlandı. Çalışma, Intelligent-Internet/II-Medical-Reasoning-SFT veri setini temel alarak geliştirildi.

Hugging Face üzerinden erişime açılan veri seti, sağlık alanında üretken yapay zeka ve açık kaynak çözümler üzerine çalışan Maziyar P. tarafından hazırlandı.

Daha fazla bilgi

İstanbul Monografileri Listesi Güncellenmeye Devam Ediyor!

Mimar ve araştırmacı Mehmet Berksan tarafından hazırlanan İstanbul Monografileri Listesi, İstanbul üzerine yapılmış kitap çalışmalarına erişimi kolaylaştıran önemli bir başvuru kaynağı olarak güncellenmeye devam ediyor.

En son güncellemenin 3 Aralık’ta yapıldığı çalışma, 2020 yılının Mayıs ayında “İstanbul’un herhangi bir semti üzerine yazılmış tüm kitaplara tek bir yerden ulaşmak mümkün mü?” sorusundan yola çıkılarak başlatıldı. Yaklaşık altı aylık bir çalışma sürecinin ardından liste yayına alındı ve 2021 yılından bu yana yeni yayımlanan kitaplar eklenerek düzenli olarak genişletiliyor.

Liste; Semt Monografileri, Yapı Monografileri ve Yapı Türü Monografileri olmak üzere üç ana başlık altında kitapları bir araya getiriyor. İçeriğe yalnızca basılı kitap ve kitapçıklar dahil edilirken; web siteleri, makaleler, tezler ve süreli yayınlar kapsam dışında tutuluyor. Kurgu eserler listeye alınmazken, İstanbul’un semtlerini konu alan çocuk kitapları istisna olarak listede yer alıyor.

Araştırmacılar, listeyi çevrimiçi olarak kullanabildikleri gibi, dosyayı indirerek Excel üzerinden çoklu filtreleme yapabiliyor. Bu sayede belirli bir semt, yazar, yayınevi ya da tarih aralığına göre detaylı aramalar gerçekleştirilebiliyor.

İstanbul’a ilişkin mekânsal, kültürel ve tarihsel çalışmalara önemli bir katkı sunan İstanbul Monografileri Listesi, yaşayan ve gelişen bir kaynak olarak araştırmacıların kullanımına açık şekilde güncellenmeyi sürdürüyor.

Daha fazla bilgi

BDDK Verileri Tek Bir Veri Seti Olarak Paylaşıldı!

Veri bilimci ve yapay zeka geliştiricisi Haldun Köktaş tarafından yürütülen bir çalışma ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)’nun yayımladığı bankacılık verileri, analiz süreçlerini kolaylaştıracak şekilde tek ve bütünleşik bir veri seti haline getirildi.

Bankacılık sektöründe analitik çalışmalar yapanlar için temel bir kaynak olan BDDK verileri; farklı Excel dosyaları, manuel indirme süreçleri ve değişken formatlar nedeniyle toplu analiz açısından önemli zorluklar barındırıyordu. Bu ihtiyaca yanıt olarak yürütülen çalışma sonucunda, 17 farklı tablo ve 16 taraf kombinasyonunu içeren, yaklaşık 2 milyon satırlık, veri ambarı (DWH) yapısına uygun tek bir tablo oluşturuldu.

Hazırlanan veri seti herkesin kullanımına açık olarak paylaşıma sunulurken, verilerin aylık periyotlarla güncellenmesi planlanıyor. Çalışmanın, bankacılık ve finans alanında veri analizi, modelleme ve raporlama yapan tüm kullanıcılar için kolaylık sağlaması hedefleniyor.

Daha fazla bilgi

Etkinlikler

Açık Erişimden Veri Yönetimine Araştırmayı Güçlendirmek Eğitimi Gerçekleştirildi!

Tarih: 9 Aralık 2025
Yer: İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) Kütüphanesi’nin ortağı olduğu, Avrupa Birliği Ufuk Avrupa programı tarafından finanse edilen PATTERN Projesi kapsamında düzenlenen “Açık Erişimden Veri Yönetimine Araştırmayı Güçlendirmek” başlıklı Avrupa Birliği sertifikalı eğitim, 9 Aralık’ta İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ev sahipliğinde gerçekleştirildi.

İTÜ Elektrik-Elektronik Fakültesi’nde düzenlenen eğitimde; açık erişim, açık bilim, araştırma verisi yönetimi ve veri yönetimi planı konularına odaklanıldı. Eğitim, uygulama odaklı oturumlarla desteklendi ve katılımcılara Avrupa Birliği onaylı katılım sertifikası verildi.

Akademisyenler, lisansüstü öğrenciler, proje yöneticileri ve kütüphanecilere yönelik olarak düzenlenen eğitime katılım 40 kişiyle sınırlı tutuldu.

Daha fazla bilgi

OKFI Winter Festival 2025 Helsinki’de Düzenlendi!

Tarih: 2 Aralık 2025
Yer: Helsinki, Finlandiya

Open Knowledge Finland (OKFI) tarafından düzenlenen OKFI Winter Festival, 2 Aralık’ta Helsinki’de gerçekleştirildi. Etkinlik, erişilebilir ve güvenilir bilginin günümüz bilgi ortamındaki önemini tartışmak ve yılı birlikte değerlendirmek amacıyla düzenlendi.

Program kapsamında “Açık bilgi ve savunuculuk” temalı bir panel oturumu gerçekleştirildi. Panele Ilmari Jauhiainen (Federation of Finnish Learned Societies), Pirjo Kangas (Knowledge Rights 21), Marko Ikävalko (Olea Think) ve Mikko Salo (Faktabaari) katıldı. Oturumun moderatörlüğünü Susanna Ånäs (OKFI) üstlendi. Panelin ardından açık bilginin savunulmasına ilişkin genel bir tartışma yürütüldü.

Etkinlik, Open Science and Research Winter Conference 2025 ve Knowledge Rights 21 iş birliğiyle düzenlendi.

Daha fazla bilgi

Avrupa Açık Veri Topluluğu Tallinn’de Buluştu!

Tarih: 2-3 Aralık 2025
Yer: Tallinn, Estonya

Avrupa Veri Portalı (data.europa.eu) tarafından 2–3 Aralık’ta Estonya’nın Tallinn kentinde düzenlenen Veri Sağlayıcılar Çalıştayı, 20 farklı ülkeden 35 katılımcıyı bir araya getirdi. Etkinlik, Avrupa genelinde açık veri sağlayıcıları arasında bilgi paylaşımını ve iş birliğini güçlendirmeyi amaçladı.

Çalıştayın ilk gününde açık veri yönetişimi, veri kalitesi ve açık veri yayınlama süreçlerine ilişkin ülke deneyimleri paylaşıldı. Açık veri etkisinin ölçülmesine yönelik araçlar ve Açık Veri Olgunluk Değerlendirme (Open Data Maturity, ODM) sürecindeki güncellemeler ele alındı. Gün, Yüksek Değerli Veri Setleri (High-Value Datasets, HVDs) odağında yapılan sunumlarla tamamlandı.

İkinci gün ise ağ kurma oturumları, metadata kalitesinin ölçülmesine yönelik etkileşimli çalışmalar ve AB’nin veri ve teknoloji politikalarına ilişkin değerlendirmelerle devam etti. Etkinlik, açık ve korumalı veriler arasındaki dengeyi güvenlik perspektifiyle ele alan bir panelle sona erdi.

Daha fazla bilgi

ERA KR21 Konferansı 2025 Ljubljana’da Gerçekleştirildi!

Tarih: 17-18 Aralık 2025
Yer: Ljubljana, Slovenya

Open Data and Intellectual Property Institute (ODIPI) tarafından, Knowledge Rights 21 (KR21) programının desteğiyle düzenlenen Open Knowledge Days 2025, 17–18 Aralık’ta Ljubljana, Slovenya’da gerçekleştirildi.

Etkinliğin ilk gününde düzenlenen ERA KR21 Konferansı 2025, açık bilim ve açık büyük dil modellerinin (LLM) geliştirilmesi temalarına odaklandı. Program kapsamında Avrupa Araştırma Alanı (ERA) düzenlemeleri, ikincil yayımlama hakkı, telif hukuku, veri koruma ve kamusal yapay zeka altyapıları ele alındı. Ayrıca Slovence açık büyük dil modeli geliştirilmesine yönelik yuvarlak masa toplantıları gerçekleştirildi.

İkinci gün ise KR21 Bölgesel İttifakı çerçevesinde açık bilimin telif hukuku ile ilişkisi, e-lending, açık kültürel miras ve bölgesel açık bilim uygulamaları üzerine oturumlara ayrıldı.

Daha fazla bilgi

İncelemeler

Deniz Buz Endeksi: Kutup Bölgelerinde Deniz Buzunun 45 Yıllık Hikayesi!

Deniz Buz Endeksi, Arktik ve Antarktika’daki deniz buzunun zamansal değişimini izlemek isteyenler için temel ve güvenilir bir açık veri kaynağı sunuyor. Kasım 1978’den günümüze kadar uzanan veri seti, deniz buzunun alanı ve yoğunluğuna ilişkin tutarlı görseller (PNG) ve sayısal veriler (GeoTIFF, CSV vb.) içeriyor.

Colorado Boulder Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi (National Snow and Ice Data Center, NSIDC) tarafından üretilen veri seti, 1981–2010 dönemini referans alarak deniz buzundaki uzun vadeli eğilimleri ve anomalileri ortaya koyuyor. Günlük ve aylık veriler birlikte sunulsa da, kısa vadeli hava koşullarının etkisini azaltması nedeniyle uzun dönem analizlerinde aylık verilerin kullanılması özellikle öneriliyor. Bu yönüyle Deniz Buz Endeksi, iklim değişikliği, kutup araştırmaları ve çevresel veri analizleri için güçlü bir başlangıç noktası oluşturuyor.

25 km mekansal çözünürlüğe sahip olan veri seti, NSIDC’nin kutup stereografik projeksiyonları (EPSG:3411 ve EPSG:3412) ile Arktik ve Antarktika’yı kapsıyor. SMMR, SSM/I ve SSMIS sensörlerinden elde edilen veriler, Nimbus-7 ve DMSP uydu platformlarına dayanıyor.

Not olarak, finansman kısıtları nedeniyle veri seti yakın zamanda “Temel Hizmet Seviyesi”ne alınmış durumda. Buna rağmen Deniz Buz Endeksi, açık veri ekosisteminde kutup bölgelerinin uzun soluklu izlenmesi açısından hâlâ kritik bir referans niteliği taşıyor.

Daha fazla bilgi

Bizden Haberler

Açık Veri Temelli Projemiz, Hibe Desteği Almaya Hak Kazandı!

İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü’nün dernek projeleri hibe programı kapsamında başvurusunu yaptığımız; “Engeller için Şarj İstasyonlarını Bulma Mobil Uygulama Projesi” hibe almaya hak kazandı.

Açık Veri ve Teknoloji Derneği olarak İstanbul Valiliği iş birliği ile engelli vatandaşlarımızın kullandığı akülü tekerlekli sandalyeler için en yakın şarj istasyon/ünitelerini bulmayı hedefleyen, tüm akıllı telefonlara uygun mobil uygulama yapılacaktır.

İstanbul ilindeki tüm engelli vatandaş ve yakınlarının hayatlarını kolaylaştırarak hareket özgürlüğünün arttırılmasının yanında şarj ünitelerinin daha yoğun kullanımını sağlayarak, yapılan yatırımların güçlenmesi anlamına gelecek proje sayesinde şarj ünitelerinin lokasyon bilgileri harita üzerinde işaretlenerek açık veri temelli ücretsiz mobil uygulamalar kullanıma sunulacaktır.

1 Nisan 2026’da bitirilmesi hedeflenen projenin tüm detayları açık veri gönüllüleri ile paylaşılacaktır.

Daha fazla bilgi

Vikiveri’nin 13. Yıl Kutlamasına Katıldık!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği olarak, 1 Kasım’da İstanbul’da düzenlenen Vikiveri’nin 13. kuruluş yılı kutlama etkinliğine katılım sağladık. Etkinlik, Vikiveri topluluğunun kısa süre önce taşındığı yeni adresinde gerçekleştirildi; bu yönüyle hem bir yıl dönümü kutlaması hem de yeni mekana yapılan bir ziyaret niteliği taşıdı.

Kadıköy’de düzenlenen etkinlik kapsamında katılımcılar arasında tanışma ve bilgi paylaşımı sağlanırken aynı zamanda, topluluk üyeleri tarafından ilerleyen dönemde gerçekleştirilmesi planlanan etkinlikler üzerine görüş alışverişinde bulunuldu.

AVTED olarak, açık ve bağlantılı veri ekosistemini güçlendiren Vikiveri’nin 13. yılını kutlamaktan ve bu anlamlı etkinliğin bir parçası olmaktan memnuniyet duyduk.

Daha fazla bilgi

AVTED Açık Kürsü’de Bu Ay!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin “mümkün olduğu kadar açık, gerektiği kadar kapalı” mottosuyla hayata geçirdiği “Açık Kürsü” program serisi hız kesmeden devam ediyor. Program, toplumun çeşitli kesimlerinden uzmanları bir araya getirerek açık bilim, açık erişim, açık devlet, açık veri ve açık teknoloji gibi kavramların detaylı bir şekilde ele alındığı çevrim içi bir platform sunuyor.

Av. Arb. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay’ın moderatörlüğünde düzenlenen bu etkinlikler, hem akademik hem de pratik perspektiflerden derinlemesine analizlere yer veriyor. Her bir oturumda, ilgili alanlardaki uzmanların katkılarıyla, bu kavramların uygulanabilirliği, karşılaşılan zorluklar ve toplumsal etkiler detaylı bir şekilde değerlendiriliyor.

29 Aralık’ta YouTube’da yayımlanan programda Dijital Kültürel Miras Ağı kurucularından Dr. Nurdan Atalan Çayırezmez ile “ Kültürel Mirasın Hem Korunması Hem de Tanıtılmasında Açık Verinin Rolü Nedir?” konuşuldu.

Programın öne çıkan başlıkları şu şekildeydi;

• Dijital Kültürel Miras kavramı nedir? Dijital Kültürel Miras Ağı’nı (DKMA) kurarken motivasyonunuz neydi ve neleri hedefliyorsunuz?

• ⁠Dünyada GLAM (Galleries, libraries, archives, museums) olarak adlandırılan sektör, açık verinin en yoğun tartışıldığı alanlardan biri. Kültürel mirasın dijitalleşmesinde açık verinin yeri nedir? Bir müzenin veya arşivin dijitalleşmesi, onu açık veri yapar mı?

• ⁠Kültürel miras verileri çok farklı tiplerde olabiliyor. Bunların makine okunabilir hale gelmesi için ne tür yöntem ve standartlar kullanılıyor? Sizlerin DKMA’da benzer çalışmaları var mı?

• ⁠Yaratıcı ekonomi için hiç şüphesiz toplumsal hafıza çok kritik öneme sahip. Sizce açık veri olarak erişime sunulan toplumsal hafıza ve kültürel ögeler ne tür katma değerler sunabilir. Dünya’dan veya Türkiye’den başarılı örnekler var mı?

• Üretken yapay zeka dijitalleşen kültürel miras verileri ile eğitilirse yeni sanat eserleri ve restorasyon projeleri üretebilir mi? Eğer üretebilirse bunlar da o toplum için hafızada yer edinecek mi? Geleceği nasıl görüyorsunuz?

Açık Kürsü’nün yeni bölümlerini kaçırmamak için AVTED’in YouTube kanalına abone olmayı ve sosyal medya hesaplarını takip etmeyi unutmayın!

Daha fazla bilgi

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Açık Gündem 1 Yaşında!

2024 yılının Kasım ayında başladığımız yolculuğumuzda bir yılı geride bırakarak Açık Gündem’in 13. sayısına ulaşmanın heyecanını yaşıyoruz.
Her ay yanımızda olan siz değerli okuyucularımıza, bu bülteni birlikte büyüttüğünüz için içtenlikle teşekkür ederiz…

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

🎧 Bu ayın sayısını buradan dinleyebilirsiniz.

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

Singapore Recycle – Açık Verilerle Daha Bilinçli Geri Dönüşüm!

Singapore Recycle platformu, data.gov.sg üzerinde paylaşılan Singapur’un resmi açık verilerini kullanarak geliştirilen yenilikçi bir çevre farkındalığı aracıdır. Site, vatandaşların geri dönüşüm noktalarını kolayca bulmasını, atık türlerine göre doğru yönlendirme almasını ve geri dönüşüm alışkanlıklarını güçlendirmesini sağlıyor.

Açık veri altyapısı sayesinde güncel bilgiler harita tabanlı bir arayüzle sunuluyor; böylece şehir genelinde geri dönüşüm erişilebilirliği artıyor ve toplumsal bilinç destekleniyor.

Daha fazla bilgi

Haberler

İBB Açık Veri Proje Galerisi Kullanıma Sunuldu!

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yeni oluşturduğu Açık Veri Proje Galerisi alanı, geliştiricilerin açık verileri kullanarak ürettiği uygulama, analiz, veri hikayesi ve görselleştirmeleri bir araya getiriyor. Portal üzerinden erişilebilen anonim veri setleri kullanılarak geliştirilen mobil ve web uygulamaları, analiz araçları ve kullanım örnekleri bu alanda sergileniyor.

Galerinin amacı, açık veri temelli projeleri görünür kılmak, iyi uygulamaları paylaşmak ve İstanbul’un dijital dönüşümüne katkı sunan geliştiricileri desteklemek.

Daha fazla bilgi

Egocentric-10K: Gerçek Fabrikalarda Toplanan En Büyük Egosantrik Veri Seti Yayında!

Hugging Face üzerinde yayımlanan Egocentric-10K, şimdiye kadar oluşturulmuş en büyük egosantrik (egocentric) video veri seti olarak dikkat çekiyor. Veri seti, tamamen gerçek fabrika ortamlarında toplanmış olmasıyla benzer çalışmalar arasında bir ilk olma özelliği taşıyor.

10.000 saatlik kayıt, 1.08 milyar kare ve 192 binden fazla video klip içeren veri seti; özellikle el görünürlüğü ve aktif manipülasyon yoğunluğu açısından alandaki en gelişmiş veri setlerinden biri olarak tanımlanıyor. Araştırmacılar için özel olarak hazırlanan 30.000 karelik değerlendirme seti de ayrıca erişime açık.

Veri seti, WebDataset formatıyla sunuluyor ve 1080p çözünürlükte, 30 fps hızında, başa monte tek gözlü kameralarla kaydedilmiş görüntülerden oluşuyor. 2.138 çalışanın katkısıyla oluşturulan bu büyük ölçekli veri havuzu, insan-makine etkileşimi, üretim ortamlarında görev tanıma, eylem segmentasyonu ve robotik uygulamaları için önemli bir kaynak niteliğinde.

30.000 karelik değerlendirme setinin tamamına Egocentric-10K-Evaluation adresinden ulaşılabilir.

Daha fazla bilgi

Data İzmir’in Mekânsal Gösterim Modülü Kullanıma Açıldı!

İzmir Kalkınma Ajansı’nın kanıta dayalı politika geliştirme ve araştırma süreçlerine katkı sağlamak amacıyla oluşturduğu Data İzmir Açık Veri Platformu’nun Mekânsal Gösterim Modülü kullanıma açıldı.
İzmir’e ilişkin verilere mekânsal bir boyut kazandıran yeni modül, verilerin harita üzerinden görüntülenmesini sağlıyor ve politika geliştirme, planlama, araştırma ile tasarım süreçlerinde daha güçlü bir analiz altyapısı sunuyor.
6 farklı formatta 96 veri seti içeren mekânsal gösterimin ilerleyen dönemde yeni veri setleriyle zenginleştirilmesi ve yapay zeka entegrasyonlarıyla geliştirilmesi planlanıyor.
Data İzmir’in mekânsal gösterim modülüne buradan erişebilirsiniz.

Daha fazla bilgi

Kalkınma Fonlarındaki Düşüş, Sağlık Verisini Nasıl Etkiliyor?

2025 yılı başlarında birçok büyük bağışçının kalkınma desteklerini ani biçimde geri çekmesi, küresel sağlık veri ekosistemi için kritik bir dönüm noktasına işaret ediyor. Bu gelişmenin yarattığı etkileri daha iyi anlamak amacıyla Open Data Watch, Wellcome Trust desteğiyle kapsamlı bir analiz makalesi yayımladı.

Makale, fon geri çekilmelerinin ulusal istatistik sistemleri üzerindeki kapsamını, risklerini ve olası sonuçlarını detaylı biçimde ele alırken, sağlık veri sistemlerinde uzun süredir var olan yapısal kırılganlıklara da dikkat çekiyor. Bu tespitler, hem mevcut tabloyu doğru okumak hem de sürdürülebilir, kanıta dayalı sağlık politikalarının devamlılığını sağlamak açısından büyük önem taşıyor.

Open Data Watch, paydaşlarla iş birliğini güçlendirerek bu zorlukların aşılması ve sağlık verisi altyapılarının korunması için çalışmalarını sürdüreceğini açıkladı.

Daha fazla bilgi

Etkinlikler

Plzeň Bölgesi Konferansı ve Açık Veri Hackathonu Gerçekleşti!

Tarih: 7-8 Kasım 2025
Yer: Sušice, Çekya

Plzeň Bölge Yönetimi tarafından düzenlenen HPK Açık Veri Hackathon 2025, öğrencileri, öğretmenleri, geliştiricileri ve veri meraklılarını bir araya getirerek açık veri ve yapay zekayı eğitim ve bölgesel inovasyon için kullanmanın yenilikçi yollarını keşfetmelerini sağladı. Etkinlik , Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen DigiEduHack Küresel Girişimi kapsamında 7-8 Kasım’da Gymnázium Sušice’de gerçekleştirildi.

Etkinlik, dijital eğitim ve açık veri konusunda bir uzman konferansıyla başladı. Ardından katılımcıların bölgesel ve kamu kurumlarından gerçek açık veri kümelerini kullanarak pratik çözümler tasarlamak üzere ekipler halinde çalışacakları 24 saatlik bir hackathon ile devam etti.

Daha fazla bilgi

CERN’de İlk Atlas Açık Veri Eğitimi Gerçekleşti!

Tarih: 24-27 Kasım 2025
Yer: IdeaSquare, Zürih

CERN’de gerçekleştirilen ilk ATLAS Açık Veri Eğitimi, dört gün boyunca farklı hedef kitlelere yönelik oturumlarla yoğun bir program sundu. Etkinliğin ilk iki günü, eğitim ve farkındalık amaçlı açık veriye odaklanarak lisans düzeyinde fizik bilgisine sahip katılımcılara hitap etti ve açık verinin öğretim materyallerine nasıl entegre edilebileceğine dair uygulamalı içerikler sağladı. Sonraki iki gün ise araştırma odaklı oturumlarla devam etti; teorisyenler, fenomenologlar ve ileri düzey lisansüstü öğrenciler açık veriyi bilimsel yayınlarda nasıl kullanabileceklerini deneyimledi.

Etkinlik CERN IdeaSquare’de yüz yüze gerçekleştirildi. Katılımcılar, temel shell komutları, git, Python, notebook araçları ve araştırma oturumları için önerilen C++ bilgisiyle çalışarak workshop materyallerini mybinder, Colab ve SWAN gibi açık platformlar üzerinden deneyimledi.

Daha fazla bilgi

“EMODnet Open Conference 2025” Brüksel’de Gerçekleşti!

Tarih: 25-26 Kasım 2025
Yer: Brüksel

Avrupa Deniz Gözlem Veri Ağı (The European Marine Observation Data Network, EMODnet), dördüncü EMODnet Open Conference etkinliğini “EMODnet: European Ocean Pact’in Temel Deniz Veri Hizmeti” temasıyla 25–26 Kasım’da Brüksel’deki Nhow Hotel’de gerçekleştirdi. EMODnet’in 130’dan fazla ortağının ve geniş paydaş topluluğunun bir araya geldiği etkinlikte, platformun güncel deniz veri hizmetleri tanıtıldı.

AB’nin “Deniz Bilgisi Haftası” kapsamında düzenlenen etkinlikte, EMODnet’in Avrupa Okyanus Paktı’ndaki rolü, AB deniz ve çevre politikalarına sağladığı veri temelli katkılar ve Avrupa Okyanus Gözlem Sistemi (European Ocean Observing System, EOOS) topluluğundan gelen çeşitli veri sağlayıcıları ele alındı. Ayrıca EMODnet’in Avrupa Dijital İkiz Okyanusu’ndaki konumu ve kurumun geleceğine ışık tutan EMODnet Vision 2035 belgesi de tanıtıldı.

Daha fazla bilgi

“Big Data Conference Europe 2025” Vilnius’ta Gerçekleşti!

Tarih: 18-21 Kasım 2025
Yer: Vilnius / Litvanya ve Çevrimiçi

Bu sene dokuzuncusu düzenlenen Big Data Conference Europe 2025, 18-21 Kasım tarihleri arasında Litvanya’da ve çevrim içi olarak gerçekleşti. Dört gün boyunca süren etkinlik, büyük veri, veri bilimi, makine öğrenimi ve yapay zeka konularında teknik tartışmalar için önemli bir platform sundu.

Konferansta 60’tan fazla konuşmacı yer aldı ve 35’ten fazla ülkeden 700’ü aşkın katılımcı buluştu. Programda; veri mühendisliği, gerçek zamanlı sistemler, yapay zeka etiği, veri yönetişimi, veri güvenliliği ve uyumluluğu ve bulut mimarileri gibi çok sayıda tema öne çıktı.

Daha fazla bilgi

İncelemeler

Küresel Veri Havuzu: Wikidata Platformuna Bir Bakış!

Wikimedia Vakfı tarafından yönetilen Wikidata, hem insanlar hem de makineler tarafından okunabilen ve düzenlenebilen özgür ve açık bir bilgi tabanıdır. Vikipedi, Vikigezgin, Vikisözlük ve Vikikaynak gibi tüm Wikimedia projelerinin yapılandırılmış verileri için merkezi bir depolama alanı işlevi görerek içeriklerin tutarlı ve güncel kalmasına katkı sağlar.

Platform, Wikimedia projelerinin ötesinde çok sayıda web sitesi, akademik çalışma ve dijital hizmet tarafından da kullanılmakta; böylece açık bilgi ekosisteminin geniş bir alana yayılmasına aracılık etmektedir. Wikidata’daki tüm içerikler özgür lisanslarla sunulur, standart veri formatları aracılığıyla kolayca dışa aktarılabilir ve bağlantılı veri ağı üzerindeki diğer açık veri kümeleriyle entegre şekilde kullanılabilir.

Bu esnek ve erişilebilir yapısı sayesinde Wikidata, açık bilgi ekosisteminin gelişmesine katkı sağlayan, güncel bir veri kaynağı olarak hem kamusal hem akademik çalışmalarda yaygın şekilde kullanılmaktadır.

Wikidata’daki veriler, Creative Commons Public Domain Dedication 1.0 kapsamında yayınlanmakta olup , verilerin ücretsiz olarak yeniden kullanılmasına olanak tanır. Veriler, ticari amaçlar da dahil olmak üzere, izin almadan kopyalanabilir, değiştirebilir, dağıtabilir ve kullanılabilir.

Wikidata’nın verilerine programlı olarak erişmenin farklı yolları hakkında ayrıntılı bilgi için burayı inceleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi

Bizden Haberler

AVTED Açık Kürsü’de Bu Ay!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin “mümkün olduğu kadar açık, gerektiği kadar kapalı” mottosuyla hayata geçirdiği “Açık Kürsü” program serisi hız kesmeden devam ediyor. Program, toplumun çeşitli kesimlerinden uzmanları bir araya getirerek açık bilim, açık erişim, açık devlet, açık veri ve açık teknoloji gibi kavramların detaylı bir şekilde ele alındığı çevrim içi bir platform sunuyor.

Av. Arb. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay’ın moderatörlüğünde düzenlenen bu etkinlikler, hem akademik hem de pratik perspektiflerden derinlemesine analizlere yer veriyor. Her bir oturumda, ilgili alanlardaki uzmanların katkılarıyla, bu kavramların uygulanabilirliği, karşılaşılan zorluklar ve toplumsal etkiler detaylı bir şekilde değerlendiriliyor.

17 Kasım’da YouTube’da yayımlanan programda Wikimedia Gönüllüsü ve Dijital Bilgi Derneği kurucularından Başak Tosun ile “ Açık Verinin Gönüllü Gücü: Vikipedi” konuşuldu.

Programın öne çıkan başlıkları şu şekildeydi;

• Açık bilgi ve Wikimedia hareketi

• Türkiye’deki Wikimedia topluluğu kimlerden oluşuyor? Vikipedist olmak ne demek?

• Açık veri temelli Wikidata nasıl kullanılabilir?

• Yapay zeka, Wikipedia projesini nasıl etkileyecek?

Açık Kürsü’nün yeni bölümlerini kaçırmamak için AVTED’in YouTube kanalına abone olmayı ve sosyal medya hesaplarını takip etmeyi unutmayın!

Daha fazla bilgi

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

🎉 Bir Yılı Geride Bırakmaya Hazırız!
Kasım 2024’te ilk sayısıyla yola çıkan Açık Gündem, on iki sayı boyunca açık veri dünyasındaki gelişmeleri sizlerle paylaştı. Bir yılı tamamlamaya yaklaşırken, açık veriye olan ilginiz, katkılarınız ve desteğiniz için teşekkür ederiz.

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın…

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

🎧 Bu ayın sayısını buradan dinleyebilirsiniz.

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

Açık Verilerle Dirençli Kentler: Dhaka Thrive!

Bangladeş’in başkenti Dakka’da yürütülen Dhaka Thrive projesi, açık coğrafi verileri kullanarak afet risklerini azaltmayı ve sürdürülebilir şehir planlamasını desteklemeyi hedefliyor. OpenStreetMap üzerinden yapılan kapsamlı haritalama çalışmaları sayesinde yollar, su kaynakları ve altyapı bileşenleri yeniden analiz edilerek yerel yönetimlerin karar alma süreçleri güçlendirildi.

Humanitarian OpenStreetMap Team (HOT) tarafından geliştirilen proje, açık verilerin iklim değişikliğine dayanıklı kentlerin inşasında nasıl somut fayda sağladığını gösteriyor.

Dhaka Thrive’ın 2024 pilot aşamasında üretilen haritaya buradan ulaşabilirsiniz.

Daha fazla bilgi

Haberler

Kuşların Yaşamına Açık Bir Pencere: BIRDBASE Veriseti Yayımlandı!

Utah Üniversitesi’nden biyoloji profesörü Çağan Hakkı Şekercioğlu liderliğinde geliştirilen BIRDBASE adlı küresel veri seti, doğa koruma ve ekoloji araştırmalarında yeni bir dönemi başlatıyor. 254 familyadaki 11.589 kuş türüne ait 78 farklı yaşam, ekoloji ve koruma özelliğini içeren veri seti, Scientific Data (Nature Portfolio) dergisinde açık erişimli olarak yayımlandı.

BIRDBASE, şimdiye kadarki en kapsamlı kuş özelliği veri seti olarak tanımlanıyor. Veri seti, önceki küresel kuş veri kümelerine kıyasla %6–16 daha fazla tür bilgisi içeriyor ve dört ana kuş taksonomisi tarafından tanınan tüm türleri birleştiriyor. Ayrıca, AviList adlı yeni birleşik küresel kuş kontrol listesindeki tüm türleri kapsayan ilk veri kümesi olma özelliğini taşıyor.

Tür özelliklerine ilişkin kapsamlı ve güncel veri kümeleri; biyocoğrafya, koruma biyolojisi, evrim, makroekoloji ve diğer ekolojik araştırmalar için büyük önem taşıyor. Kuşlar, kolay izlenebilir olmaları, çevresel değişkenlere duyarlılıkları ve zengin gözlem geçmişleri sayesinde ekosistem sağlığının güçlü göstergeleri olarak öne çıkıyor. Bu bağlamda geliştirilen BIRDBASE sayesinde araştırmacılar, küresel biyolojik çeşitlilik eğilimlerini analiz edebiliyor ve iklim değişikliğinin kuş toplulukları üzerindeki etkilerini daha derinlemesine inceleyebiliyor.

Üretilen veriye buradan ulaşabilirsiniz.

Daha fazla bilgi

MARUF25 “Tüm Mümkünlerin Kıyısında” Temasıyla İstanbul’da Buluştu!

Marmara Belediyeler Birliği (MBB) tarafından “Çözüm Üreten Kentler” mottosuyla düzenlenen Marmara Urban Forum (Marmara Uluslararası Kent Forumu – MARUF), bu yıl dördüncü kez kent paydaşlarını İstanbul’da bir araya getirdi. Oturumlardan kent rotalarına, atölyelerden sergilere, çarşılardan stant alanlarına tüm etkinliklerin ücretsiz olduğu MARUF25, 1-3 Ekim’de Haliç Kongre Merkezi’nde düzenlendi.

2019 yılındaki ilk forumdan bu yana1 MARUF, şehirlerin sorunlarını ve çözümlerini birlikte ele almak amacıyla farklı coğrafyalardan binlerce katılımcıyı bir araya getirerek her iki yılda bir büyüyen küresel bir bilgi ve deneyim paylaşım platformuna dönüştü. Bu yılki etkinlikte 50 ülkeden 500’den fazla konuşmacı yer alırken, toplam katılımcı sayısı 8000’i aştı.

MARUF25’te veri temelli karar alma süreçlerine odaklanan birçok oturum da dikkat çekti. “Veriler Dile Geldi”, “Veriden Politikaya: Çocuk Odaklı Yerel Yönetişim” ve “Barometre: Veriye Dayalı Kent Yönetimi” başlıklı oturumlar, kentsel yönetişimde veri kullanımının ve açık verinin önemine vurgu yaptı.

Daha fazla bilgi

“Bilgimizin Sahibi Kim?” — Open Access Week 2025 Gerçekleşti!

20–26 Ekim’de dünyanın birçok yerinde kutlanan Uluslararası Açık Erişim Haftası (İnternational Open Access Week) bu yıl “Who Owns Our Knowledge?” (Bilgimizin Sahibi Kim?) temasıyla gerçekleşti. Etkinlik haftası boyunca bilgi üretimi, paylaşımı ve mülkiyeti üzerine küresel ölçekte tartışmalar yürütüldü. Üniversiteler, araştırma merkezleri ve kütüphaneler; açık erişim politikaları, veriye dayalı araştırma süreçleri ve bilginin adil paylaşımı gibi konularda oturumlar, paneller ve atölyeler düzenledi.

Haftanın bu yılki teması, bilginin kim tarafından üretildiği ve kimlerin erişebildiği sorularını odağına alarak, özellikle açık bilim ve açık veri hareketlerinin etik, ekonomik ve toplumsal boyutlarını yeniden düşündürmeyi amaçladı. Böylece açık erişim yalnızca akademik bir paylaşım biçimi değil, aynı zamanda bilgiye adil erişimin temel ilkesi olarak ele alındı.

Dünyanın farklı bölgelerinde çevrim içi ve yüz yüze birçok etkinlikle kutlanan Open Access Week 2025, araştırma toplulukları arasında işbirliğini güçlendirirken, açık bilginin geleceğine dair yeni tartışma alanları da yarattı.

Detaylı etkinlikler ve yerel katılımlar için bültenimizin “Etkinlikler” bölümüne göz atabilirsiniz.

Daha fazla bilgi

Türkiye’de İlk Kez Yapay Zeka Kullanımına Dair Resmi İstatistikler Açıklandı!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yapay zekaya ilişkin verileri ilk kez resmi istatistik olarak yayımladı. “Yapay Zeka İstatistikleri, 2025” başlıklı bülten, hem girişimlerin hem de bireylerin yapay zeka teknolojilerini nasıl kullandığını ortaya koyuyor. Veriler, Girişimlerde ve Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırmalarına dayanıyor.

Bu çalışmanın öne çıkan başlıklarının şöyle olduğunu görüyoruz:

Girişimlerde yapay zeka kullanımı son dört yılda yaklaşık üç kat arttı. 2021 yılında yapay zeka kullandığını belirten girişimlerin oranı %2,7 iken, 2025’te bu oran %7,5’e yükseldi. Büyük ölçekli işletmelerde bu oran %24,1’e kadar çıktı. En yoğun kullanım, %47,1 ile “bilgi ve iletişim” sektöründe gerçekleşti; bu grubu “finans ve sigorta” ile “bilgisayar ve iletişim ekipmanlarının onarımı” faaliyetleri izledi.

Yapay zeka, girişimlerde en çok pazarlama ve satış amaçlı (%46,5) kullanıldı. Üretim süreçleri, Ar-Ge faaliyetleri ve işletme yönetimi diğer öne çıkan kullanım alanları arasında yer aldı. Buna karşılık, yapay zeka kullanmayan girişimlerin %9’u yakın dönemde bu teknolojiyi kullanmayı planladığını belirtti. Kullanımın önündeki en büyük engellerin uzmanlık eksikliği (%74,2) ve yüksek maliyetler (%67,4) olduğu tespit edildi.

Bireysel kullanımda ise yapay zekayı en çok gençler tercih etti. 16–24 yaş grubundaki bireylerin %39,4’ü üretken yapay zeka araçlarını kullandığını belirtti. Kullanım oranı eğitim seviyesiyle birlikte artarak, yükseköğretim mezunlarında %36,1’e ulaştı. Yapay zeka kullanan bireylerin %79,7’si bu araçları özel amaçlarla, %33,8’i mesleki, %31,4’ü ise eğitim amaçlı kullandı.

Yapay zekayı kullanmayan bireylerin büyük çoğunluğu (%63,3), bu teknolojiye ihtiyaç duymadığını ifade etti.

TÜİK, yapay zekaya ilişkin yeni istatistiklerin Ekim 2026 döneminde güncelleneceğini duyurdu.

Daha fazla bilgi

Kumru: Türkçe için Geliştirilen Büyük Dil Modeli!

VNGRS tarafından geliştirilen Kumru LLM, Türkçe için sıfırdan eğitilmiş ve kamuya açık şekilde paylaşılan ilk büyük dil modeli olarak tanıtıldı. Model, 7,4 milyar parametreye sahip yapısıyla yalnızca Türkçe diline odaklanıyor ve bu amaçla özel olarak eğitilmiş bir tokenizer kullanıyor.

Kumru, yaklaşık 300 milyar Türkçe token ve 500 GB veriden oluşan bir eğitim setiyle oluşturuldu. Türkçenin yapısal özelliklerini dikkate alarak geliştirilen modelin, metin üretimi, özetleme, soru-cevap sistemleri ve çeşitli doğal dil işleme uygulamalarında kullanılabileceği belirtiliyor.

Teknik detayları2 paylaşılan model, Türkçe doğal dil işleme alanında geliştirilen güncel çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor.

Daha fazla bilgi

Etkinlikler

Türkiye’de Açık Erişim Haftası 2025 Etkinlikleri!

Tarih: 16-27 Ekim 2025
Yer: Çevrimiçi oturumlar ve farklı şehirlerdeki etkinlik alanları

Bu yıl “Bilgimizin Sahibi Kim?” temasıyla kutlanan Açık Erişim Haftası 2025, bireyleri, kurumları ve toplulukları bilgi paylaşımı, erişim hakkı ve akademik bilginin demokratikleşmesi konularında düşünmeye davet etti. 21–27 Ekim tarihleri arasında düzenlenen etkinlikler, “bilginin kim tarafından üretildiği, kimlerin erişebildiği ve paylaşım hakkının kimde olduğu” gibi sorular etrafında şekillendi.

Açık Erişim Haftası 2025 kapsamında Türkiye genelinde çok sayıda kurum, açık bilim ve bilgiye erişim kültürünü farklı yönleriyle ele aldı. Hafta, Türk Kütüphaneciler Derneği İstanbul Şubesi’nin Küresel Liderlik: DSpace Leadership Group Yolculuğu etkinliğiyle başladı; Dijital Kültürel Miras Türkiye Ağı, “Dijital Arkeoloji & Açık Erişim” başlıklı yüz yüze buluşmayla kültürel verilerin paylaşımını tartıştı.

Hacettepe Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Kütüphanesi, TÜBİTAK ULAKBİM ve Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi gibi kurumlar, yağmacı yayıncılık, fon sağlayıcı gereksinimleri, elmas açık erişim modeli ve açık bilim politikaları üzerine oturumlar düzenledi.

Creative Commons Türkiye, telif hakları ve açık kültürel miras konularında farkındalık çalışmaları yürütürken, Marmara Üniversitesi ve Açık Veri ve Teknoloji Derneği iş birliğiyle gerçekleştirilen “Bilgimizin Sahibi Kim?” paneli, bilginin mülkiyeti ve paylaşım hakkı üzerine kapsamlı bir tartışma sundu.

Hafta boyunca gerçekleşen etkinlikler, araştırma verilerinin paylaşımı ve bilgiye açık erişim kültürünün yaygınlaşması adına önemli bir farkındalık yaratarak Türkiye’nin açık bilim vizyonuna katkı sundu.

Daha fazla bilgi

Dünyada Açık Erişim Haftası 2025 Etkinlikleri!

Tarih: 21-27 Ekim 2025
Yer: Çevrimiçi oturumlar ve farklı ülkelerdeki etkinlik alanları

21–27 Ekim 2025 tarihleri arasında kutlanan Uluslararası Açık Erişim Haftası, bu yıl da dünyanın dört bir yanında açık bilim, araştırma şeffaflığı ve bilgiye adil erişim konularını merkeze alan etkinliklerle geçti.

Kazakhstan’daki Nazarbayev Üniversitesi, hafta boyunca düzenlediği oturumlarda açık erişimin akademik görünürlüğe katkısını tartıştı. Birleşik Arap Emirlikleri’nin Sharjah kentinde gerçekleştirilen 4. Açık Araştırma Forumu, Arap dünyasında açık bilimi güçlendirmek için kapasite geliştirme ve topluluk işbirliği temalarına odaklandı.

İspanya’daki REBIUN kütüphaneleri ve Mısır’da British University in Egypt Kütüphanesi hafta boyunca çeşitli etkinlikler düzenleyerek açık veri yönetimi konusundaki farkındalığı artırdı.

Ayrıca İsveç’te açılan Openscience.se portalı, ülke çapında açık bilim kaynaklarını tek çatı altında toplayarak araştırmacılar için yeni bir erişim kanalı sundu. Kanada York Üniversitesi ise “Explore Open Access” etkinliğiyle öğrencilere açık erişim araçlarını tanıttı.

Tüm bu etkinlikler ve daha fazlası, bilginin sadece üretilmediği, aynı zamanda paylaşıldığı bir araştırma kültürünün önemini bir kez daha hatırlattı.

Daha fazla bilgi

YÖK’ten Herkese Açık ve Ücretsiz “Veri Analizi Okulu” Başladı!

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) himayesinde, Marmara Üniversitesi Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü koordinasyonunda ve ODTÜ(Ortadoğu Teknik Üniversitesi), İTÜ (İstanbul Teknik Üniversitesi) ile Boğaziçi Üniversitesi ortaklığında hayata geçirilen Veri Analizi Okulu, 8 Ekim’de başladı.

Eğitimler çevrim içi ve ücretsiz olarak gerçekleştiriliyor. 24 Nisan 2026’da bitmesi planlanan program, temel istatistikten yapay zekaya uzanan altı modülde; panel veri analizi, psikometri, hesaplamalı sosyal bilimler ve dijital beşeri bilimler gibi başlıklarda kapsamlı bir içerik sunacak.

Daha fazla bilgi

İncelemeler

Where Your Money Goes: Harcamayı Görselleştiren Açık Erişim Platformu!

İrlanda hükümetinin “Where Your Money Goes” platformu, vatandaşların kamu harcamalarını şeffaf ve erişilebilir biçimde inceleyebileceği bir görsel araç sunuyor. 2015’ten itibaren yapılan brüt oylanan ve oylanmayan harcamaları interaktif grafiklerle ve detaylara inebilen gösterge panelleriyle sunan web sitesi, yıllık bütçe süreçlerini kolayca anlamayı mümkün kılıyor.

Harcamalar sosyal yardım, sağlık, eğitim, ulaşım ve adalet gibi ana kategorilere ayrılmışken; ülkenin borç servisi, AB katkıları ve diğer merkezi giderler gibi “oylanmayan” harcamalar da ayrı başlıklarda görüntülenebiliyor. Platform, kullanıcıların belirli bir yılın toplam harcamasını, kategorik dağılımları ve yıllar arasındaki değişim eğilimlerini interaktif olarak keşfetmesine olanak tanıyor.

2024–2026 yılları için tahmini harcama rakamları dahi yer alıyor; böylece hem geçmiş hem de planlanan bütçe dinamikleri bir arada izlenebiliyor. Örneğin 2026 yılı için toplam kamu harcaması 132,1 milyar € olarak listelenmiş olup, sosyal koruma, sağlık ve eğitim gibi alanlar bütçenin büyük bölümünü oluşturuyor.

Platform, açık verinin demokratik katılımı destekleyen bir araç olarak kamu yönetiminde nasıl etkili kullanılabileceğine dair güçlü bir örnek sunuyor.

Daha fazla bilgi

Bizden Haberler

AVTED Açık Erişim Haftası’nı Marmara Üniversitesi’nde Kutladı!

Tarih: 27 Ekim 2025
Yer: Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsü

Açık Veri ve Teknoloji Derneği, Marmara Üniversitesi Bilgi Yönetimi Kulübü iş birliğiyle düzenlediği “Bilgimizin Sahibi Kim?” etkinliğiyle Uluslararası Açık Erişim Haftası’nı kutladı. 27 Ekim Pazartesi günü Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsü’nde gerçekleştirilen etkinlikte, bilgiye erişimin kamusal bir hak olarak önemi, açık bilim politikaları ve akademik bilginin paylaşımı gibi konular ele alındı.

Moderatörlüğünü AVTED Yönetim Kurulu Üyesi Gürkan Atabay’ın yürüttüğü panelde, panelistler arasında Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Güssün Güneş, Wikimedia Türkiye Kurucu Üyesi Zafer Batık ve AVTED Başkan Yardımcısı Sertel Şıracı yer aldı. Etkinlikte bilginin sahibi kimdir, akademik bilginin kamusallaşması, veri paylaşımı ve erişim hakkı gibi başlıklar ele alındı.

Daha fazla bilgi

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Bu ayki bültenimize kısa bir anketle başlayarak Türkiye’de açık veri kullanımına dair küçük ama değerli ipuçları toplamayı hedefliyoruz.

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın…

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

🎧 Bu ayın sayısını buradan dinleyebilirsiniz.

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

FixMyStreet ile Mahalle Sorunlarını Görünür Kılmak!

Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren FixMyStreet, vatandaşların yaşadıkları çevrede karşılaştıkları altyapı ve çevre sorunlarını kolayca bildirebilmelerini sağlayan açık kaynaklı bir platform. Kırık kaldırımlar, çalışmayan sokak lambaları, çöp birikintileri veya grafitiler gibi günlük yaşamı etkileyen sorunlar, sitede harita üzerinden işaretlenerek ve fotoğraf eklenerek paylaşılabiliyor.

Bildirimler doğrudan ilgili yerel yönetim birimlerine iletiliyor ve süreç herkes tarafından şeffaf biçimde takip edilebiliyor. Böylece hem vatandaşların katılımı artıyor hem de kurumların hizmet süreçleri daha görünür hale geliyor. Platformun açık kaynak yapısı, farklı şehir ve ülkelerde benzer girişimlerin ortaya çıkmasına da ilham veriyor.

FixMyStreet, küçük ölçekli toplumsal sorunları görünür kılarak vatandaş-devlet etkileşimini güçlendiren ve açık verilerin katılımcı demokrasiye katkısını gösteren başarılı bir örnek.

Daha fazla bilgi

Haberler

“Evidence Capacity Pulse Report”un Altıncısı Yayımladı!

Data Foundation, 28 Ağustos’ta yayımladığı altıncı Evidence Capacity Pulse Report ile ABD’de veri toplama, analiz ve değerlendirme kapasitesini doğrudan etkileyen önemli değişim ve gelişmeleri kaydetti. Rapor, Data Foundation’ın SAFE-Track portalı üzerinden sağlanan verilerin de katkısıyla hazırlandı.

Raporun açık veriyle doğrudan ya da dolaylı olarak ilişkili görülebilecek öne çıkan bulguları arasında şunlar yer alıyor:

• Federal kurumlara ait kayıt sistemlerine kamunun erişimi karışık durumda:

  Örneğin, OMB (Office of Management and Budget) dağıtımlı veritabanını bir mahkeme kararı sonrası geri açarken, RegInfo.gov kapasite kısıtları nedeniyle Ağustos ortasında çevrimdışı oldu ve hala kısmen işlevsel.

• Önemli veri pozisyonlarında liderlik değişimleri devam ediyor:

  Çalışma İstatistikleri Bürosu komiserliği için E.J. Antoni aday gösterildi, birçok veri sorumlusu ve değerlendirme sorumlusu pozisyonu halen vekaleten yürütülüyor.

• Yapay zeka kapasitesi genişliyor:

  Hükümet GSA, Claude, Gemini ve ChatGPT gibi önemli yapay zeka araçlarını satın alma programlarına dahil ederken; NSF (National Science Foundation) NVIDIA ve Allen Institute for Artificial Intelligence ile iş birliği yaparak açık erişimli bilimsel dil modelleri geliştiriyor.

• Yükseköğretim veri toplama gereksinimleri artırıldı:

  Üniversite kabul uygulamalarıyla ilgili yeni anket bileşenleri önerilerek Entegre Yükseköğretim Veri Sistemi (IPEDS) veri raporlaması genişletiliyor.

• Kanıt Yasası uyumluluğu çalışmaları devam ediyor:

  Federal kurumlar, Kanıta Dayalı Politika Yapımı Temelleri Yasası'nın gerektirdiği açık veri planlarını ve yıllık değerlendirme planlarını yayınlamaya devam ediyor.

Rapor, ABD’de kamu veri altyapısının hem fırsatlar hem de zorluklarla karşılaştığını gösteriyor. Özellikle liderlik değişimi, kapasite eksiklikleri ve sistemsel operasyonel kesintiler dikkat çekici. Data Foundation, bu altyapının güçlü kalabilmesi için siyasetçiler, kurumlar ve sivil toplum arasında iş birliğinin sürdürülmesinin önemine vurgu yapıyor.

Daha fazla bilgi

Yeşil Büyüme Fonu için Açık Veri Çağrısı!

İngiltere Büyükelçiliği, 19 Eylül’de Panama’daki sivil toplum kuruluşlarını açık veri kullanarak yeşil büyüme odaklı projeler geliştirmeye davet eden bir teklif çağrısı yayınladı. Open Data for Green Growth Fund adıyla duyurulan bu program, biyolojik çeşitlilik, biyoteknoloji ve ekosistem hizmetleri gibi alanlarda sürdürülebilir çözümler üretmeyi hedefliyor.

Fon kapsamında Panama’da yasal olarak kayıtlı kurumların başvuru yapması bekleniyor. Aday kuruluşların sürdürülebilir girişimcilik, yeşil büyüme veya biyoteknoloji alanlarında deneyim sahibi olmaları, ayrıca kadınların, gençlerin, yerli halkların, Afrika kökenlilerin ve engellilerin katılımını önceleyen kapsayıcı bir yaklaşım benimsemeleri önem taşıyor.

Proje çıktıları arasında açık veri kullanımı üzerine eğitim programları düzenlenmesi, yeşil büyüme ve doğal kaynak kullanımına dair veri boşluklarını ortaya koyan bir politika raporu hazırlanması ve sonuçların paydaşlarla paylaşılması yer alıyor.

Aralık 2025’te başlaması planlanan projelerin 31 Mart 2026’ya kadar tamamlanması gerekiyor. Her proje için sağlanacak maksimum fon miktarı 10.000 ABD doları olarak belirlendi.

Daha fazla bilgi

Avrupa’da Biyolojik Çeşitliliğin Durumu Açık Veriyle İzleniyor!

data.europa.eu tarafından yayımlanan “Connecting investment, land use and biodiversity: What open data tells us about nature in the EU” isimli bir makalede, açık veri kullanılarak biyolojik çeşitlilik, arazi kullanımı ve kamu yatırımlarının doğa üzerindeki etkilerinin nasıl izlenebileceği paylaşıldı. Makaleye göre, Avrupa’daki mevcut doğal habitatların çoğu, insan faaliyetleri nedeniyle baskı altında ve %80’inden fazlası olumsuz durumda.

Bu veri hikayesi, açık verilerin yalnızca doğanın mevcut durumunu izlemek için değil; aynı zamanda çevre politikalarını, yatırım önceliklerini ve doğal kaynak yönetimini yönlendirmek için de kritik bir araç olduğunu vurguluyor.

Avrupa Birliği, biyolojik çeşitliliği çevre gündeminin merkezine yerleştirerek Avrupa Yeşil Mutabakatı çerçevesinde stratejiler geliştiriyor. 2030 yılı hedefleri arasında doğayı koruma ve restore etme, korunan alanları genişletme ve biyolojik çeşitliliği tarım, kentsel planlama ve sanayi politikalarına entegre etme yer alıyor.

Bu makale bize ayrıca, açık Avrupa Birliği verisinin, yapılan çevresel yatırımların hangi ölçüde biyolojik çeşitliliği korumaya yönelik olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor. Böylece, kıta genelinde arazi kullanımının ve ekosistem hizmetlerinin nasıl etkilendiği şeffaf biçimde takip edilebiliyor.

Genel anlamda bu çalışma, açık verinin sürdürülebilir çevre yönetimi ve politika geliştirme süreçlerinde sağladığı şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından önemini vurguluyor.

Daha fazla bilgi

Kosta Rika’da Açık Veri ile İnsan Hakları ve Çevre Projelerine Destek!

Kosta Rika’nın San José kentindeki İngiliz Büyükelçiliği, açık veriyi kullanarak ülkede anlamlı etki yaratabilecek yenilikçi projelere destek veriyor. Fon kapsamında, her bir projeye 10.000 ABD dolarına kadar finansman sağlanması planlanıyor.

Başvurular, Kosta Rika’da yasal olarak kurulmuş ve kamusal veri kullanımı, sivil teknoloji, çevre veya insan hakları alanlarında deneyimli sivil toplum kuruluşlarından, kar amacı gütmeyen organizasyonlardan ve çok taraflı kuruluşlardan kabul ediliyor. Projelerin toplum katılımını destekleyen ve veri odaklı çözümler üreten girişimler olması bekleniyor.

Fon, veri odaklı sivil toplum girişimleri aracılığıyla hükümet şeffaflığı, hesap verebilirlik ve adaletin güçlendirilmesini hedefliyor. Kamu verilerini yaratıcı bir şekilde kullanarak veri okuryazarlığını artıran ve kadınlar ile ötekileştirilmiş toplulukları aktif olarak dahil eden projeler öncelikli olarak değerlendiriliyor.

Özellikle ilgi duyulan projelerin şunları kapsadığını görüyoruz:

• Kamu verilerinin yenilikçi şekilde kullanılmasıyla şeffaflık ve hesap verebilirliğin ilerletilmesi

• Kosta Rika’da veri okuryazarlığının ve vatandaş katılımının güçlendirilmesi

• Veri odaklı çözümlerle insan hakları ve çevresel zorlukların ele alınması

• Kadınların, gençlerin, yerli halkların ve engelli bireylerin sürece dahil edilmesi

• Finansman döneminin ötesinde sürdürülebilir veri uygulamalarının oluşturulması

Daha fazla bilgi

Etkinlikler

Living Data 2025 Bogota’da Düzenlenecek!

Tarih: 21-24 Ekim 2025
Yer: Bogota / Kolombiya

21-24 Ekim’de Bogota’da düzenlenecek Living Data 2025 konferansı dört büyük biyolojik çeşitlilik veri ağı tarafından ortaklaşa düzenleniyor. Bu etkinlik biyoçeşitlilik ağları üyelerini, dünyanın dört bir yanından yüzlerce bilim insanını, araştırmacı, uygulayıcı ve diğer uzmanları bir araya getirecek.

Konferans aşağıdaki üç ana tema odağında gerçekleşecek;

• Veri paylaşımını ve birlikte çalışabilirliği destekleyen standartlar oluşturmak

• Çeşitli bilgi kaynaklarını bir araya getirmek ve bunlara erişim sağlamak

• Gezegenin biyolojik çeşitliliğini korumak ve onarma yönündeki ilerlemeyi takip etmek

Daha fazla bilgi

Veri Görselleştirme Eğitimi Kayıtları Devam Ediyor!

Tarih: 14 Ekim 2025
Yer: Çevrim içi

14 Ekim’de data.europa academy tarafından sunulacak olan çevrim içi veri görselleştirme eğitim serisi, katılımcılara veriyi etkili ve doğru şekilde görselleştirmenin temellerini öğretmeyi hedefliyor. Eğitim, üç bölümden oluşuyor ve veri görselleştirme sürecinin şu aşamalarını kapsıyor:

1. Veri analizi ve seçimi

2. Tasarım

3. Görsel hikaye anlatımı

Veri görselleştirme alanında uzman Profesör Alberto Cairo tarafından gerçekleştirilecek bu üç bölümlük eğitim çevrimiçi ve ücretsiz olup, veri analizi ve görselleştirme ile ilgilenen herkesin katılımına açıktır.

Daha fazla bilgi

Open Data Hackathon 2025 Finali Kigali’de Gerçekleşti!

Tarih: 4-5 Eylül 2025
Yer: Kigali / Ruanda

OpenEPI ve UNLEASH iş birliğiyle düzenlenen Open Data Hackathon 2025 etkinliği kapsamında finalistlerin buluştuğu final etkinliği 4-5 Eylül’de Kigali’de düzenlendi. Program, altı haftalık sanal süreçleri takiben proje sunumlarının yapıldığı iki günlük oturumları içerdi.

Katılımcılar açık veri setlerini kullanarak Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na katkı veren uygulamalar geliştirdiler; projeler GitHub deposu, dökümantasyon ve sunum ile jüriye aktarıldı.

Daha fazla bilgi

Avrupa Turizminde Veri Paylaşımı: ETDS Deneyimi!

Tarih: 12 Eylül 2025
Yer: Çevrim içi

Ortak Avrupa Turizm Veri Alanı (Common European Tourism Data Space - ETDS), turizm sektöründe dijitalleşme ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için kritik bir araç olarak öne çıkıyor. 12 Eylül’de data.europa academy tarafından gerçekleştirilen webinarda, ETDS'nin güvenli, merkeziyetsiz ve birbirleriyle uyumlu veri paylaşımını nasıl mümkün kıldığı ele alındı.

DEPLOYTOUR projesinden bir uzman, veri alanının hedeflerini, en iyi uygulamalarını ve edinilen dersleri katılımcılarla paylaştı. Programda ayrıca, Pleiades ve EONA-X projeleri üzerinden ETDS'nin gerçek dünyadaki etkileri gösterildi. Bu örnekler, veri paylaşımının kamu değerini nasıl artırabileceğini, sınır ötesi iş birliğini teşvik edebileceğini ve turizm sektörünün dijital ve yeşil dönüşümünü nasıl destekleyebileceğini ortaya koydu.

Daha fazla bilgi

İncelemeler

QEdu: Brezilya’nın Açık Eğitim Verisi Portalı!

QEdu, Brezilya’da kamuya açık eğitim verilerini erişilebilir, karşılaştırılabilir ve anlaşılır hale getirmeyi amaçlayan bir platform. 2012 yılında Fundación Lemann ve Meritt tarafından kurulan platform, 2020’den bu yana Instituto Iede tarafından yönetilmektedir.

Birkaç platformdan oluşan QEdu, Brezilya temel eğitiminin ulusal, eyalet, belediye ve okul düzeylerinde başvurulabilen temel göstergelerini bir araya getiriyor. Ayrıca, Brezilya'daki eşitsizliklerin anlaşılmasını sağlamak ve eşitliğin sağlanmasını desteklemek için sosyoekonomik statü, ırk/etnik köken ve belirli bölgelere göre dağılımlar da içeriyor.

Misyonlarının, bu bilgilerin eğitim hakkında daha bilinçli bir tartışma ortamı yaratmasını ve eğitimcilerin ve yöneticilerin eğitim projeleri ve politikaları geliştirmelerine destek sağlamak olarak ön plana çıktığını görüyoruz.

QEdu aşağıdaki platformlardan oluşmaktadır;

QEdu Ülkeleri : PISA, TALIS, TIMSS, PIRLS ve Education at a Glance gibi uluslararası değerlendirmelere katılan tüm ülkelerden bilgi toplar. Bu veriler çeşitli karşılaştırmalı analizlere olanak tanır. Platform, İspanyolca ve İngilizce dillerinde mevcuttur.

QEdu Gençlik ve İş : Sürekli Ulusal Hane Halkı Örneklem Anketi'nden (Pnad Contínua – IBGE) elde edilen verileri ve bilgileri sunar. Bu anket, özellikle okul dışında olan ve temel eğitimi tamamlamamış olan Brezilyalı gençlerin eğitim, iş ve gelir açısından eşitsiz ve zorlu durumunu ortaya koymaktadır.

QEdu Management : Farklı veri türlerini destekleyen bu platform sayesinde eğitim yöneticileri, ilgi duydukları göstergeleri hızlı ve kolay bir şekilde girebilir, görüntüleyebilir ve analiz edebilirler.

Daha fazla bilgi

Bizden Haberler

AVTED Açık Kürsü’de Bu Ay!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin “mümkün olduğu kadar açık, gerektiği kadar kapalı” mottosuyla hayata geçirdiği “Açık Kürsü” program serisi hız kesmeden devam ediyor. Program, toplumun çeşitli kesimlerinden uzmanları bir araya getirerek açık bilim, açık erişim, açık devlet, açık veri ve açık teknoloji gibi kavramların detaylı bir şekilde ele alındığı çevrim içi bir platform sunuyor.

Av. Arb. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay’ın moderatörlüğünde düzenlenen bu etkinlikler, hem akademik hem de pratik perspektiflerden derinlemesine analizlere yer veriyor. Her bir oturumda, ilgili alanlardaki uzmanların katkılarıyla, bu kavramların uygulanabilirliği, karşılaşılan zorluklar ve toplumsal etkiler detaylı bir şekilde değerlendiriliyor.

1 Eylül’de YouTube’da yayımlanan programda Dr. Kandemir Atçeken ile Dr. Kandemir'in "Türkiye’deki Dört Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Platformlarının Karşılaştırmalı Analizi" çalışması değerlendirildi.

Daha fazla bilgi

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın…

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

🎧 Bu ayın sayısını buradan dinleyebilirsiniz.

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

Missing Maps!

Missing Maps, afet, salgın ve insani krizlerden en çok etkilenen ama haritaları eksik olan bölgeleri görünür kılmak amacıyla kurulmuş küresel bir gönüllü girişimdir. Proje, OpenStreetMap altyapısını kullanarak yerleşim yerleri, yollar, sağlık merkezleri gibi kritik noktaları dijital ortama aktarıyor.

Missing Maps’te öncelikle gönüllüler, uydu görüntülerinden elde edilen verileri OpenStreetMap üzerine aktarıyor. Ardından yerel topluluk gönüllüleri, mahalleler, sokak adları ve tahliye merkezleri gibi ayrıntılı bilgileri haritalara ekleyerek veriyi zenginleştiriyor. Son aşamada ise insani yardım kuruluşları, bu haritaları kullanarak risk azaltma ve afet müdahale faaliyetlerini planlıyor, böylece ihtiyaç anında hayat kurtaran bilgilere hızlıca erişilebiliyor.

Kullanılan açık veriler arasında özellikle uydu görüntülerinin ve OpenStreetMap üzerindeki açık harita verilerinin öne çıktığını görüyoruz.

Daha fazla bilgi

Haberler

Manisa Açık Veri Portalı Hizmete Açıldı!

Manisa Büyükşehir Belediyesi, kente ait verilerin şeffaf, erişilebilir ve yeniden kullanılabilir şekilde kamuoyuyla paylaşılmasını sağlamak amacıyla Manisa Açık Veri Portalı’nı hizmete açtı. Portal, toplumun her kesimine açık ve ücretsiz veri erişimi sunarak şeffaflık, katılımcılık ve verimliliği artırmayı hedefliyor.

Portal’de, insan, mekan yönetimi, ulaşım, çevre, güvenlik, yönetişim ve altyapı gibi farklı alanlarda şu zamana kadar 450 veri seti paylaşılmış durumda. Bu verilerin, vatandaşların şehir yaşamını daha iyi anlamasına, analizler yapmasına ve yeni projeler geliştirmesine imkan tanıyacağı; böylece şeffaflık, katılımcılık ve verimli şehir yönetiminin önemli ölçüde güçleneceği öngörülmektedir.

Daha fazla bilgi

YÖK’ten Herkese Açık ve Ücretsiz “Veri Analizi Okulu” Başlıyor!

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) himayesinde, Marmara Üniversitesi Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü koordinasyonunda ve ODTÜ(Ortadoğu Teknik Üniversitesi), İTÜ (İstanbul Teknik Üniversitesi) ile Boğaziçi Üniversitesi ortaklığında hayata geçirilen Veri Analizi Okulu, 1 Ekim’de başlayıp 24 Nisan 2026’ya kadar sürecek. Eğitimler çevrim içi ve ücretsiz gerçekleştirilecek. Program, temel istatistikten yapay zekaya uzanan altı modülde; panel veri analizi, psikometri, hesaplamalı sosyal bilimler ve dijital beşeri bilimler gibi başlıklarda kapsamlı bir içerik sunacak.

Başvurular 7 Eylül’e kadar çevrim içi olarak alınacak. Program, akademik yeterlilik, motivasyon beyanı ve İngilizce okuduğunu anlama düzeyine göre değerlendirilecek; sonuçların 15 Eylül'de açıklanması öngörülüyor.

Daha fazla bilgi

Data İzmir Açık Veri Platformu Hizmete Açıldı!

İzmir için kanıta dayalı politika ve araştırma süreçlerine yönelik geliştirilen Data İzmir Açık Veri Platformu, 6 tema ve 20 kategori altında sınıflandırılan 402 veri seti ile kullanıma açıldı.

İzmir Kalkınma Ajansı(İZKA) tarafından oluşturulan platform; yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası ölçekte İzmir’i konu edinen politika, tasarım, karar alma ve araştırma süreçlerinde İzmir için kanıta dayalı bir çalışma pratiğinin hayata geçirilmesine yönelik ihtiyaç duyulan veri setlerini içeriyor.

İlk aşamada 29 veri paydaşının kamuya açık verileriyle oluşturulan Data İzmir’in ilerleyen dönemde yeni veri setleriyle zenginleştirilmesi ve harita ile yapay zeka entegrasyonlarıyla mekan odaklı çalışmaları destekleyecek şekilde geliştirilmesi planlanıyor.

Güncel veri setleri için Data İzmir Açık Veri Platformu’nu ziyaret edebilirsiniz:

Daha fazla bilgi

Hindistan, Küresel Veri Standartları Oluşturmada Liderlik Etmeyi Hedefliyor!

Hindistan, dünya genelinde veri kalitesinin artırılması ve standartlaştırılması konusunda öncü bir rol üstlenmeyi planlıyor. Başbakanlık Ekonomi Danışmanı V. Anantha Nageswaran, ülkenin gelişmiş ülkeler için veri standartları oluşturma konusunda liderlik yapacağını açıkladı. Bu adım, özellikle doğruluk ve güvenilirlik konularında artan uluslararası endişelere yanıt olarak değerlendiriliyor.

Nageswaran, Hindistan’ın veri yönetişimi alanındaki tecrübeleri ve altyapısının, küresel ölçekte örnek oluşturacak standartların geliştirilmesine katkı sağlayacağını belirtti. Bu girişimin, sadece Hindistan içindeki veri kalitesini artırmakla kalmayıp aynı zamanda uluslararası veri politikaları ve standartlarının şekillenmesinde de önemli bir rol oynayacağı düşünülüyor.

Daha fazla bilgi

Wikidata’nın Embedding Projesi Yapay Zekaya Güvenilir Veri Sunmayı Hedefliyor!

Wikipedia’nın veri altyapısını destekleyen Wikidata, Embedding Projesi ile yapay zeka uygulamalarının doğruluk ve şeffaflık düzeyini artırmayı hedefliyor. Proje kapsamında Wikidata’daki yapılandırılmış bilginin vektörler halinde temsil edilmesi planlanıyor; böylece üretken yapay zeka sistemlerinin güncel ve doğrulanabilir veriler kullanması sağlanacak. Bu yaklaşımla makine çıktılarının güvenilir kaynaklara dayandırılması ve güncel olmayan verilerden kaynaklanan sorunların azaltılması amaçlanıyor.

Girişimin, sanal asistanlar gibi uygulamaları daha doğru, şeffaf ve kamuoyuyla uyumlu hale getirmesi bekleniyor. Ayrıca araştırmacılar, kamu kurumları ve girişimciler için sağlam bir veri altyapısı sunan Wikidata’nın, açık veri topluluklarının iş birliğini destekleyen küresel bir kaynak olma rolünü bu projeyle güçlendireceği düşünülüyor.

Daha fazla bilgi

Etkinlikler

FrOSCon 2025: Avrupa’nın En Büyük Açık Kaynak Konferansı Gerçekleşti!

Tarih: 16-17 Ağustos 2025
Yer: Bonn-Rhein-Sieg Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Almanya

Almanya’daki FrOSCon (Free and Open Source CONference) etkinliği, 16–17 Ağustos tarihlerinde Bonn-Rhein-Sieg Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nde gerçekleştirildi. Etkinlik, 2006 yılından bu yana her yıl Ağustos ayı sonunda düzenleniyor ve Avrupa’nın en büyük açık kaynak konferanslarından biri olarak kabul ediliyor.

Etkinlikte bulut teknolojilerinde dijital egemenlik, yapay zekanın riskleri ve akıllı ev sistemlerinin geleceği gibi güncel konular ele alındı. Katılımcılar, sunumlar, atölyeler, proje stantları ve sosyal buluşmalar aracılığıyla bilgi paylaşımı ve işbirliği fırsatları yakaladı.

Organizasyon çalışmaları tamamen gönüllüler tarafından yürütülen ve 2014 yılından bu yana giriş ücreti alınmayan konferans, açık kaynak topluluğunun herkes için erişilebilir bir buluşma noktası olmayı sürdürüyor.

Daha fazla bilgi

İstatistik ve Veri Bilimi Dünyası Nashville’de Buluştu!

Tarih: 2-7 Ağustos 2025
Yer: Nashville, Tennessee / ABD

Kuzey Amerika’nın en kapsamlı istatistik ve veri bilimi konferansı Joint Statistical Meetings (JSM) 2025, 2–7 Ağustos tarihleri arasında Nashville, Tennessee – Music City Center’da düzenlendi. Etkinlik, istatistikçileri, veri bilimcileri, akademisyenleri, kamu temsilcilerini ve özel sektör paydaşlarını bir araya getirdi.

Katılımcılar; mesleki gelişim kursları, davetli sunumları, panel oturumları ve yuvarlak masa tartışmalarına katılma fırsatı buldu. Her geçen yıl binlerce uzmanı buluşturan etkinlikte, 2025 programı kapsamında 600’den fazla oturum gerçekleştirildi ve programa 52 ülkeden 5.000’den fazla konuk katıldı.

Daha fazla bilgi

NASA Açık Kaynak Bilim Verisi Depoları Çalıştayı 2025 Gerçekleşti!

Tarih: 25-27 Ağustos 2025
Yer: Jackson Center, Huntsville, Alabama ve Çevrimiçi

NASA Bilim Misyonları Direktörlüğü (Science Mission Directorate (SMD)) tarafından düzenlenen Açık Kaynak Bilim Verisi Depoları Çalıştayı, 25–27 Ağustos’ta Jackson Center, Huntsville, Alabama'da ve çevrimiçi olarak gerçekleştirildi.

Bu 2,5 günlük çalıştay, NASA'nın veri yöneticileri, veri deposu sorumluları ve NASA destekli veri üreticilerini bir araya getirerek, bilimsel verilerin depolanması ve erişilebilirliği konularında işbirliği yapmayı amaçladı.

2024 yılında yapılmış olan çalıştayın raporuna 2024 NASA Açık Kaynaklı Veri Depoları Çalıştayı Raporu aracılığıyla ulaşabilirsiniz.

Daha fazla bilgi

İncelemeler

Open Data Impact Map!

Open Data Impact Map, Open Data for Development (OD4D) Ağı çatısı altında geliştirilen ve dünya genelinde açık hükümet verilerini kullanan kuruluşları haritalayan küresel bir veritabanıdır. Ticari şirketlerden sivil toplum kuruluşlarına, akademik kurumlardan geliştirici topluluklara kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu platformun amacı, açık verinin nasıl kullanıldığını görünür kılmak, hangi veri setlerinin en faydalı olduğunu ortaya çıkarmak ve açık veriye olan talebi daha iyi anlamaktır.

Veriler; çevrimiçi anketler, 20'den fazla ülkede yer alan bölgesel destekçiler aracılığıyla sağlanan katkılar ve mevcut kaynaklardan yapılan araştırmalarla toplanmaktadır.

Kullanıcılar, harita üzerinden ülke, ülke gelir düzeyi, organizasyon türü ve sektöre göre arama yapabilir; ayrıca verileri CSV ya da JSON formatında indirerek kendi projelerinde kullanabilir. Proje, Uluslararası Kalkınma Araştırma Merkezi (IDRC) ve Dünya Bankası desteğiyle, Center for Open Data Enterprise tarafından yürütülmüş ve Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 lisansı ile kamuya açılmıştır.

Şu ana kadar 90 ülke ve 1615 organizasyonun yer aldığı Open Data Impact Map, açık verinin küresel düzeyde nasıl kullanıldığını kapsamlı biçimde ortaya koymaktadır. Bu harita sayesinde farklı sektörlerden aktörlerin veriyi hangi amaçlarla kullandığı, hangi alanlarda yenilik ve toplumsal fayda sağladığı görülebilmektedir.

Daha fazla bilgi

Bizden Haberler

AVTED Açık Kürsü’de Bu Ay!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin “mümkün olduğu kadar açık, gerektiği kadar kapalı” mottosuyla hayata geçirdiği “Açık Kürsü” program serisi hız kesmeden devam ediyor. Program, toplumun çeşitli kesimlerinden uzmanları bir araya getirerek açık bilim, açık erişim, açık devlet, açık veri ve açık teknoloji gibi kavramların detaylı bir şekilde ele alındığı çevrim içi bir platform sunuyor.

Av. Arb. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay’ın moderatörlüğünde düzenlenen bu etkinlikler, hem akademik hem de pratik perspektiflerden derinlemesine analizlere yer veriyor. Her bir oturumda, ilgili alanlardaki uzmanların katkılarıyla, bu kavramların uygulanabilirliği, karşılaşılan zorluklar ve toplumsal etkiler detaylı bir şekilde değerlendiriliyor.

4 Ağustos’ta YouTube’da yayımlanan programda Doç. Dr. Alper Işık ile "Açık Veri ve Demokratik Katılım" konuşuldu.

Programın öne çıkan başlıkları şu şekildeydi;

• Kavramsal olarak demokratik katılımı nasıl tanımlamalıyız?

• Açık veri ile demokratik katılım arasındaki ilişki nedir?

• "Veriyle Güçlenen Vatandaş" kavramı için neler söyleyebiliriz?

• Türkiye'deki mevcut açık veri kaynakları vatandaşın aktif katılımı için yeterli mi?

• ⁠Pandemi, deprem vb. gibi kriz dönemlerinde açık verinin denetim rolü ne olmalı?

• Gelecek dönem olası krizler için nasıl bir "Açık Veri ve Katılım Protokolü" geliştirilmeli?

• Hukukçu gözüyle açık verinin demokratik katılıma dönüşmesinin önündeki hukuki ve idari engeller nedir?

• Açık veriyi kullanarak demokratik katılımı artıran bir başarı hikayesi var mı?

Daha fazla bilgi

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın…

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

🎧 Bu ayın sayısını buradan dinleyebilirsiniz.

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

Agroscent Akıllı Öneri Sistemi!

Konya Büyükşehir Belediyesi’nin Datathon 2023 etkinliğinde GOOD ARAKET isimli takımın geliştirdiği bu proje ile, su ve toprak gibi kıt kaynakların verimli kullanımını teşvik etmek amacıyla çiftçilere yönlendirici bir öneri sistemi geliştirilmiştir. Analiz, tarım, arıcılık, hayvancılık gibi çiftçi faaliyetlerinin yanı sıra hava kirliliği, iklim koşulları, toprak kalitesi ve su kaynakları gibi faktörleri de içermektedir.

Çözüm önerileri arasında, çiftçilere bölgesel iklim koşullarına ve toprak özelliklerine uygun tarım ürünleri önerilmesi, arıcılık ve hayvancılık faaliyetlerinin analizi, ekipman kullanışlılığı ve düzenleyici ihtiyaçlarının değerlendirilmesi bulunmaktadır. Ayrıca sistem özelleştirilebilirliği, genişletilebilir altyapı, bitki çeşitliliği ve verimlilik, kaynak kullanımı ve sürdürülebilirlik, mobil erişim ve kullanıcı dostu arayüz, eğitim ve bilgi transferi, öğrenen algoritmalar ve veri güvenliği gibi unsurlar da bulunmaktadır.

Proje kapsamında kullanılan açık veriler aşağıdaki gibidir:

• Karatay1 İstasyonu Hava Kalitesi Ölçüm Değerleri

• Karatay2 İstasyonu Hava Kalitesi Ölçüm Değerleri

• Selçuklu Sakarya İstasyonu Hava Kalitesi Ölçüm Değerleri

• Meram İstasyonu Hava Kalitesi Ölçüm Değerleri

• İlçe/Mahalle Bazlı Arıcılık Durum Bilgisi

• İlçe/Mahalle Bazlı Beslenen Hayvan Türleri

Daha fazla bilgi için: Konya Açık Veri Portalı

Haberler

“Uluslararası Kent Ağları Veri Seti 2025” Yayımlandı!

Marmara Belediyeler Birliği Dış İlişkiler Müdürlüğü tarafından yürütülen “Uluslararası Kent Ağları Veri Seti 2025” araştırması kapsamında Türkiye’deki belediyelerin üye olabileceği uluslararası kent ağları1 tespit edilerek listelenmiştir. Ardından belediyelerin bu ağlara ilişkin yararlanabileceği bilgiler için her bir uluslararası kent ağının resmi web sitesi ve sosyal medya hesapları incelenmiş olup, bu platformlarda bulunamayan eksik bilgiler internet üzerinden genel arama yapılarak tamamlanmaya çalışılmıştır. Herhangi bir bilgiye ulaşılamadığı takdirde ilgili satır boş bırakılmıştır.

Araştırma, Türkiye’deki belediyelerin üye2 olabileceği bölgesel ve küresel uluslararası kent ağlarını içermektedir. Bu ağların bir kısmı sadece belediyelerin dahil olduğu ağlarken bir kısmı sivil toplum kuruluşları, özel sektör kuruluşları ya da akademik kurumlar gibi farklı sektörlerden kuruluşlara da açıktır.

Üretilen verinin başlıkları arasında; İngilizce ve Türkçe isimler, İngilizce kısaltma, kuruluş tarihi, odaklanılan konular ve kapsadığı bölge gibi tanımlayıcı bilgiler bulunmaktadır. Ayrıca, merkez ofisinin bulunduğu kent ve ülke ile varsa diğer ofislerin yer aldığı şehir ve ülkeler de veri setine dahil edilmiştir. Üyeliklerin yerel yönetimler için ücretli olup olmadığı, toplam üye sayısı gibi yapısal bilgilerle birlikte; kurumların dijital görünürlüğünü yansıtan web sitesi, LinkedIn, Twitter, Instagram, Facebook ve YouTube adresleri de yer almaktadır.

İlgili veri seti ve bu veri setine ait metaveri dosyası excel formatında buradan indirilebilir.

Daha fazla bilgi için: Marmara Belediyeler Birliği

ABD'den Deniz Buzu Verilerine Erişimi Kısıtlama Kararı!

ABD Savunma Bakanlığı, Arktik ve Antarktika deniz buzullarının durumuyla ilgili çalışmalarda kullanılan verilerin işlenmesini ve sağlanmasını bu ayın sonunda durduracağını bildirdi. Karar, bilim insanları arasında ciddi endişelere yol açtı. Çünkü bu veriler, küresel ısınmanın etkilerini erken aşamada tespit etmekte kritik rol oynuyor.

Deniz buzları, güneşin enerjisini uzaya geri yansıtma işlevi gören doğal bir “soğutucu” gibi çalışır. Ancak son yıllarda kaydedilen kalıcı erime, daha fazla güneş enerjisinin okyanuslar tarafından emilmesine neden oluyor ve bu durum gezegenin daha da ısınmasına zemin hazırlıyor. Bilim insanları, bu değişimi anlamak ve iklim krizine karşı politika geliştirmek için uzun vadeli ve sürdürülebilir verilere ihtiyaç duyduklarını vurguluyor.

Veri kesintisi kararının etkisi sadece ABD ile sınırlı kalmayacak gibi görünüyor. Özellikle Avrupa’daki iklim araştırmacıları, bu açık verilerin günlük analizlerde hayati öneme sahip olduğunun altını çiziyor.

Colorado Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren National Snow and Ice Data Center (NSIDC) tarafından hazırlanmış olan Sea Ice Index, dünya genelinde deniz buzu kapsamının neredeyse gerçek zamanlı olarak takip edilmesinde kullanılan temel kaynaklardan biri olmayı sürdürüyor.

ABD’nin bu yöndeki adımı, iklim verilerinin sürekliliği ve kamu erişimi açısından kaygı verici bir geri adım olarak değerlendirilirken; bu durum, açık verinin şeffaflık, hesap verebilirlik ve bilimsel ilerleme açısından taşıdığı kritik önemi bir kez daha net biçimde ortaya koyuyor.

Daha fazla bilgi için: The Guardian

Avrupa’daki Kamu Hizmetlerinde Açık Verinin Rolü Giderek Büyüyor!

Avrupa’da kamu hizmetlerinin açık veriyle nasıl dönüştüğünü ele alan “Beyond the Dashboard: How Open Data Powers Public Services Across Europe” başlıklı veri hikayesi, 6 Haziran’da data.europa.eu tarafından yayımlandı. Yayın, üç farklı ülkeden örneklerle, kamu kurumlarının açık veriyi hizmet sunumunda nasıl etkili bir şekilde kullandığını somut biçimde ortaya koyuyor.

İrlanda’daki Where Your Money Goes platformu, vatandaşlara hükümetin yıllar içindeki harcamalarını haritalayan etkileşimli paneller sunuyor. 2014-2025 arası veriler, sağlık, eğitim, barınma, taşımacılık, adalet ve borç hizmetleri gibi alanlardaki bütçe dağılımlarının nasıl değiştiğini ortaya koyuyor.

Su tedarikçilerinin tüketicilere bilgi sağlama yükümlülüklerini yerine getirmelerine yardımcı olmak amacıyla İsviçre Zürih Kanton Laboratuvarı, içme suyu test verilerini Züri Trinkwasser Haritası’nda görselleştiriyor. Bu haritada, bir analitin en son ölçülen değeri her dağıtım bölgesi için bir konsantrasyon aralığına atanıyor ve görüntüleniyor.

Hollanda’nın Leefbaarometer sistemi ise yerleşim alanlarının kilit yaşam göstergeleri üzerinden, çevre kalitesi, güvenlik, sosyal hizmet erişimi gibi boyutları değerlendiriyor. Veriler, 2014 ile 2022 yılları arasında Hollanda vatandaşlarının neredeyse tamamı (%93,9) için genel yaşanabilirliğin iyileştiğini göstermektedir. Ancak, bireysel boyutlara bakıldığında daha ayrıntılı bir tablo ortaya çıkmaktadır.

Bu üç örnek, açık verinin sadece bilgi sunmakla kalmayıp vatandaşla devlet arasında güveni inşa eden, kamu hizmetlerini daha duyarlı ve yenilikçi hale getiren güçlü bir araç olduğunu gösteriyor. Analiz edilen açık veriler, yeniden kullanıldıkça yeni çözümler doğuruyor, vatandaş katılımını artırıyor, hizmetlerin etkinliğini yükseltiyor ve veri okuryazarlığını yaygınlaştırıyor.

Daha fazla bilgi için: Beyond the dashboard: How open data powers public services across Europe

NASA-ISRO İş Birliğiyle Geliştirilen NISAR, Yeryüzü Değişimlerini Kayıt Altına Alacak!

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) ile Hindistan Uzay Araştırma Örgütü’nün (ISRO) ortaklaşa geliştirdiği NISAR (NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar) uydusu, Dünya’nın yüzeyini detaylı biçimde gözlemlemek üzere Hindistan'ın güneydoğu kıyısındaki Sriharikota'daki ISRO Satish Dhawan Uzay Merkezi'nden fırlatılmak için son hazırlıklarını tamamladı. Uydu, yalnızca bilimsel araştırmalar değil, aynı zamanda afet yönetimi, tarım, iklim değişikliği ve doğal kaynak kullanımı gibi alanlarda da kritik veriler sağlayacak.

NISAR, Dünya’nın kara ve buz yüzeylerini 12 günde iki kez tarayarak, yüksek çözünürlüklü veriler sunacak. Uydu, kara yüzeylerindeki değişiklikleri, buzulların ve deniz buzunun hareketlerini, ormanları, sulak alanları ve yer kabuğundaki tektonik kaymaları izleyebilecek. NASA, bu verilerin tarım alanlarını takip etmekten doğal afetlere hazırlığa kadar birçok alanda karar vericilere ve araştırmacılara destek olacağını vurguluyor.

Sentetik açıklıklı radar teknolojisi sayesinde NISAR, gece gündüz ve hava koşullarından bağımsız olarak veri toplayabilecek. Böylece, deprem, heyelan gibi afet riski taşıyan bölgeler sürekli gözlemlenebilecek; buzulların ve permafrostun nasıl değiştiğine dair kapsamlı bir açık veri kaynağı sunulacak.

Daha fazla bilgi için: Beaumont Enterprise

Etkinlikler

2025 Asya-Okyanusya Dünya Veri Sistemi Konferansı Pekin’de Düzenlenecek!

Tarih: 8-12 Eylül 2025
Yer: Pekin, Çin

Asya-Okyanusya bölgesinde çok disiplinli veri toplama, yönetim ve bilgi keşfi konularında önemli bir rol üstlenen World Data System (WDS), bölgedeki açık veri ağlarını güçlendirmek amacıyla düzenli olarak uluslararası konferanslar organize ediyor. Daha önce 2017, 2019, 2020 (çevrim içi) ve 2023 yıllarında gerçekleştirilen bu etkinliklerin beşincisi, 2025 sonbaharında Çin Bilimler Akademisi koordinasyonunda Pekin’de düzenlenecek.

2025 Asya-Okyanusya Dünya Veri Sistemi Konferansı (World Data System Asia-Oceania Conference 2025)'nın teması “Açık Veri Yönetişimi ve İş Birliği Ağı” olarak belirlendi. Bu kapsamda, bölgedeki veri depolama merkezlerinin geliştirilmesi ve ağ yapısının güçlendirilmesi öncelikli konular arasında yer alacak.

Uluslararası bilimsel verilerin toplanması, paylaşılması ve keşfedilmesi süreçlerinin hızlandırılması; yapay zekanın bilimsel veri yönetişimi ve uygulamalarındaki rolü bu etkinlikte ayrıntılı olarak ele alınacak. Ayrıca, bilimsel verilerin güvenliği, uzun vadeli korunması ve sürdürülebilirliği konferansın önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.

Daha fazla bilgi için: World Data System Asia-Oceania Conference 2025

Arap Dünyasında Açık Bilim: MENA Bölgesinin Açık Araştırma Forumu Şarika’da Toplanıyor!

Tarih: 20-23 Ekim 2025
Yer: Şarika, Birleşik Arap Emirlikleri

MENA3 bölgesinde açık bilim politikalarının güçlendirilmesi ve araştırma topluluklarının geliştirilmesi amacıyla düzenlenen Dördüncü Açık Araştırma Yıllık Forumu (4th Annual Forum for Open Research), bu yıl 20-23 Ekim’de Birleşik Arap Emirlikleri’nin Şarika kentinde gerçekleşecek. Forum, bölgedeki önde gelen araştırmacılar, kütüphaneciler, hükümet yetkilileri ve uluslararası uzmanları bir araya getirerek açık bilim alanında kapsayıcı ve sürdürülebilir uygulamaların yaygınlaşmasını hedefliyor.

Bu yılki teması “Açık Olmak: Arap Dünyasında Kapasite Geliştirme ve Topluluk İş Birliği” olarak belirlenen etkinlik, Şarika Amerikan Üniversitesi’nin ev sahipliğinde düzenlenecek. Forum, Arap dünyasında araştırma ve eğitim alanında daha erişilebilir ve iş birliği odaklı modellerin oluşturulmasını desteklemek üzere kâr amacı gütmeyen FORM (Forum for Open Research in MENA) girişiminin önde gelen etkinliği olarak dikkat çekiyor.

Daha fazla bilgi için: 4th Annual Forum for Open Research

Nüfus Verileri Üzerine Webinar: Değişen Nedir?

Tarih: 8 Temmuz 2025
Yer: Çevrim içi

8 Temmuz’da Birleşik Krallık Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) tarafından düzenlenen “Population Statistics Webinar: What’s Changing?” etkinliği, nüfus verilerindeki yeni yaklaşımları ve açık verinin bu alandaki rolünü ele aldı.

Bu etkinlikte, Birleşik Krallık Ulusal İstatistik Ofisi’nin Birleşik Krallık nüfusunu nasıl tahmin ettiği, ve Birleşik Krallık genelindeki kuruluşların ve bireylerin bu rakamları sosyal ve ekonomik planlamaya nasıl dahil ettikleri gündeme getirildi. Ayrıca, Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı'ndan bir konuk istatistikleri nasıl kullandıklarına dair gerçek dünya örnekleri sundu.

"Verileri Hayata Geçirme" isimli bu seri, yeni başlayanlar için çeşitli konularda 2025 Sonbaharına kadar devam edecek. Etkileşimli etkinlikleri kaçırmamak için buradan kaydolabilirsiniz.

Daha fazla bilgi için: Open Data Watch

AB Yapay Zeka Yasası'na Hazırlık Webinarı Gerçekleşti!

Tarih: 18 Temmuz 2025
Yer: Çevrim içi

18 Temmuz’da gerçekleştirilen “Next Steps for Compliance: Preparing for the EU AI Act” isimli webinar, Avrupa Birliği’nin yaklaşan Yapay Zeka Yasası kapsamında kurumların nasıl hazırlık yapması gerektiğini ele aldı. Etkinlikte, yasanın getireceği yeni yükümlülükler, risk temelli sınıflandırmalar ve açık veriye dayalı sistemlerin bu düzenlemelerle ilişkisi tartışıldı.

Etkinlikte, yapay zeka sistemlerinin daha şeffaf ve güvenli hale getirilmesi için atılacak adımlar değerlendirildi. Açık veri politikalarıyla uyumlu yapay zeka uygulamaları geliştirmenin önemi vurgulandı.

Daha fazla bilgi için: data.europa.eu

İncelemeler

Kentleri Haritalamak: CityScale Örneği!

Ukrayna’daki şehir yaşamını veri temelli bir yaklaşımla analiz eden CityScale, kullanıcılara hem konut seçiminde hem de şehir karşılaştırmalarında karar destek aracı sunan bir platform. Emlak fiyatlarından suç oranlarına, sağlık ve eğitim kurumlarının dağılımından çevre kalitesi verilerine, toplu taşıma ağlarından kamusal faaliyetlere kadar birçok başlıkta bilgi sunan site, şehirleri çok katmanlı bir perspektifle harita üzerinden inceleme olanağı sunuyor.

CityScale’in en dikkat çekici yönlerinden biri, yalnızca mekansal veri sunmakla kalmayıp, kullanıcıları da bu verinin bir parçası haline getirmesi. Kayıtlı kullanıcılar yaşadıkları bina hakkında bilgi edinebiliyor, komşularıyla iletişime geçebiliyor, hatta bina özelinde topluluk kurarak etkinlikler düzenleyebiliyor. Bu yönüyle platform yalnızca bir harita servisi değil, aynı zamanda dijital bir kent topluluğu işlevi de görüyor.

Veri kaynaklarının çeşitliliği ve şeffaflığı da sitenin güvenilirliğini artırıyor. Emlak fiyatları günlük güncellenen ilan sitelerinden, suç istatistikleri yargı kararları ve kamu raporlarından, çevre ve sağlık göstergeleri ise resmi kurumlar ile açık veri platformlarından elde ediliyor. Harita altyapısında OpenStreetMap verilerinin kullanılması da platformun açık veri prensiplerine olan bağlılığını ortaya koyuyor.

Teknolojiyle ilgilenenler için önemli bir nokta da, CityScale’in sunduğu API erişimi. Araştırmacılar, yazılımcılar veya girişimciler platformdaki verilere otomatik şekilde erişebiliyor; bu da siteyi sadece son kullanıcıya değil, aynı zamanda daha geniş bir geliştirici ve araştırmacı kitlesine de hitap eden bir araç haline getiriyor.

CityScale, kullanıcı deneyimiyle öne çıkarken, özellikle bazı küçük şehirlerde veri yoğunluğunun sınırlı olması ya da mobil uygulama desteğinin henüz sunulmamış olması gibi gelişime açık alanlara da sahip. Ancak genel olarak bakıldığında, şehir yaşamına dair bilgiye erişimi demokratikleştiren bu tür platformların, özellikle kent planlaması, toplumsal katılım ve açık veri okuryazarlığı açısından taşıdığı potansiyel son derece önemli. CityScale, bu potansiyeli hem bireyler hem de kurumlar için erişilebilir kılmayı başarıyor.

Daha fazla bilgi için: City Scale

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Okuma deneyiminizi önemsiyoruz. İçeriğimizi geliştirmemize yardımcı olmak için aşağıdaki kısa ankete katılabilirsiniz:

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın.

Açık Gündem Podcasts

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

🎧 Bu ayın sayısını buradan dinleyebilirsiniz.

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

Başarı Hikayeleri

İzmir Taze Piyasa Uygulaması!

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sağladığı açık veriler kullanılarak geliştirilen bu platform, hal fiyatlarının anlık ve erişilebilir bir biçimde izlenebilmesini sağlar. Taze meyve, sebze ve ithal ürünlerin günlük fiyatlarına kolayca ulaşılabilir; fiyat artış ve azalış eğilimleri takip edilebilir.

Next.js altyapısıyla oluşturulan sistem, aşağıdaki özellikleri sunar:

• Ürünlerin anlık fiyat bilgilerine erişim,

• Fiyat değişimlerinin grafiklerle karşılaştırmalı sunumu,

• Fiyat geçmişi üzerinden analiz imkanı,

• Belirlenen fiyat seviyelerine ulaşıldığında otomatik e-posta bildirimi.

Uygulamada kullanılan açık veriler:

1. Balık Hal Fiyatları

2. Sebze ve Meyve Hal Fiyatları

Daha fazla bilgi için: Taze Piyasa

Haberler

OECD'nin Government at a Glance 2025 Raporu – Açık Veri Performansı Değerlendirmesi!

OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development, Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü)’nin Haziran’da yayımladığı “Government at a Glance 2025” raporu, iyi yönetişimin temel ilkeleri olan şeffaflık, hesap verebilirlik ve vatandaş odaklı kamu hizmetlerinin durumu üzerine kapsamlı bir değerlendirme sunuyor. Rapor, ekonomik ve sosyal baskıların kamu yönetimindeki etkisini analiz ederken; dijitalleşme, yapay zeka kullanımı, açık hükümet uygulamaları ve kamu güveni gibi konulara da ışık tutuyor.

Bu geniş değerlendirme içinde, kamu verilerine erişim ve açık veri politikaları, yönetişimde şeffaflığın önemli bir göstergesi olarak ayrı bir bölümde ele alınıyor. OECD ülkelerinde şeffaflıkla ilgili mevzuatların ortalama skoru %66 iken, bu düzenlemelerin etkin biçimde uygulanması %62 düzeyinde kalıyor. Özellikle, bakanların gündemlerinin yalnızca 16 ülkede, üst düzey kamu görevlilerinin mal varlığı beyanlarının ise sadece 14 ülkede erişilebilir olması, şeffaflıkta pratik uygulama sorunlarını ortaya koyuyor1.

Açık veri politikaları bağlamında ise, yüksek öncelikli veri setlerinin yalnızca %47’sinin kamuya açık olması dikkat çekiyor. Eğitim, sağlık ve sosyal refah gibi vatandaşın doğrudan etkilendiği alanlarda açık veri oranları %40’ın da altında kalıyor. OECD’nin OURdata (Open, Useful and Re-usable data) Endeksi'ne göre, ülkelerin büyük çoğunluğu açık veri ilkesini benimsese de kullanıcı katılımı, verilerin yeniden kullanımının teşviki ve etki ölçümü gibi alanlarda gelişime açık2.

Sonuç olarak, “Government at a Glance 2025” raporu, şeffaflık ve açık veri uygulamalarında mevzuat düzeyinde sağlanan ilerlemenin pratikte aynı ölçüde yansımadığını gösteriyor. Rapor, yönetişimde güven inşa etmek için yalnızca düzenleme yapmak değil, aynı zamanda açık veriyi erişilebilir, yeniden kullanılabilir ve anlamlı hale getiren sürdürülebilir uygulamaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Daha fazla bilgi için: Government at a Glance 2025

GlobalBuildingAtlas Yayında: Milyarlarca Bina İçin Yükseklik, Poligon ve 3B Model Verisi Paylaşıldı!

Dünya çapında bina verilerine dair en kapsamlı açık veri kümesi olan GlobalBuildingAtlas kullanıma sunuldu. Bu yeni kaynak, bina poligonları, yükseklik bilgileri ve LoD1 (Level of Detail 1, Gelişmişlik Düzeyi 1) düzeyinde 3B bina modelleri ile birlikte, 2.75 milyardan fazla binayı kapsayarak bugüne kadarki en geniş bina veri seti olma unvanını taşıyor.

Veri seti, PlanetScope uydu görüntüleri üzerinden geliştirilen yapay zeka temelli analiz yöntemleriyle üretildi. Ayrıca mevcut açık bina verileriyle birleştirilen yaklaşımlar sayesinde yüksek doğrulukta bina poligonları elde edildi.

3x3 metrelik çözünürlüğe sahip bu veri kümesi, önceki küresel ürünlerden 30 kat daha ayrıntılı olmasıyla dikkat çekiyor. GBA.LoD1 adı verilen 3B bina modeli, dünya genelinde 2.68 milyar binayı yükseklik tahminleriyle birlikte içeriyor ve %97’den fazla yükseklik doğruluğu sunuyor.

Yüksek doğruluk ve küresel kapsamıyla GlobalBuildingAtlas, şehir planlamasından afet yönetimine, iklim analizlerinden sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin takibine kadar çok sayıda alanda yenilikçi mekânsal analiz imkanları sağlıyor. Özellikle de Birleşmiş Milletler’in 11. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi olan Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar alanındaki ilerlemeyi izlemek için önemli bir kaynak olma potansiyeline sahip.

Daha fazla bilgi için: Arxiv: GlobalBuildingAtlas

ECMWF, Hava Verilerini 1 Ekim 2025’ten İtibaren Tamamen Açık Hale Getiriyor!

ECMWF (The European Centre for Medium-Range Weather Forecasts, Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi), aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 35 ülkenin desteklediği bağımsız bir hükümetlerarası kuruluştur. ECMWF hem bir araştırma enstitüsü hem de 7/24 operasyonel bir hizmet olup, Üye Devletlerine sayısal hava durumu tahminleri üretip dağıtmaktadır. Bu veriler Üye Devletlerdeki ulusal meteoroloji hizmetleri tarafından tamamen kullanılabilir. Merkez, ayrıca, dünya çapındaki işletmeler ve diğer ticari müşteriler tarafından satın alınabilecek bir tahmin verisi kataloğu ve giderek artan bir açık veri ve grafik yelpazesi sunmaktadır.

ECMWF, hava durumu verilerini daha erişilebilir ve etkili hale getirme taahhüdünde önemli bir dönüm noktası olarak, açık verilere tam geçişi bir yıl öne, 1 Ekim 2025'e çekiyor.

Bu değişiklik, ECMWF Kataloğunun tamamının maksimum çözünürlükte CC-BY-4.0 lisansı altında tam olarak erişilebilir olacağı ve tüm kullanıcılar için veri maliyetinin ortadan kaldırılacağı anlamına geliyor.

Entegre Tahmin Sistemi (IFS) ve Yapay Zeka Tahmin Sistemi (AIFS) tarafından üretilen veriler, veri maliyeti olmaksızın tam doğal çözünürlüklerinde açık olacak ve bu sayede yüksek kaliteli sayısal hava durumu tahmin verilerine erişim daha da genişleyecek.

Daha fazla bilgi için: ECMWF Media Centre

The New Commons Challenge Başvuruları Tamamlandı!

Yapay zekanın kamusal fayda için kullanımını teşvik eden The New Commons Challenge çağrısı tamamlandı. The GovLab tarafından yürütülen bu girişim, veri ortaklıkları (data commons) aracılığıyla yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve akademinin yapay zekadan daha kapsayıcı ve adil biçimde yararlanabilmesini hedefliyor.

Bilindiği gibi kriz yönetimi, afetlere hazırlık ve yerel karar alma süreçlerinde üretken yapay zekanın kullanımının artmasıyla birlikte, çeşitli ve yüksek kaliteli verilere erişim hiç olmadığı kadar önemli hale geldi. Bu kapsamda The New Commons Challenge, kamu sağlığından acil müdahaleye kadar iyileştirme sağlayan paylaşımlı veri ekosistemleri oluşturmak için yeni kurulan şirketler, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, Sivil Toplum Kuruluşları, üniversiteler, kütüphaneler ve yapay zeka geliştiricileri dahil olmak üzere kuruluşları desteklemeyi amaçlıyor.

Yarışma, bu kritik alanlarda yapay zeka inovasyonunu destekleyen veri kaynaklarını geliştirmek için iki kazanan kuruma 100.000'er dolar ödül verecek.

173 başvuru alan çağrı için, başvuru sahiplerinin teklif sunduklarını belirttikleri şehirlerin haritasının aşağıdaki gibi olduğunu görüyoruz:

The GovLab, bu çağrıyla birlikte ortak veri ekosistemini güçlendirmeyi ve toplulukların veri sahipliği ve paylaşımı konusunda daha aktif rol almasını sağlamayı amaçlıyor.

Daha fazla bilgi için: THEGOVLAB Blog

Etkinlikler

Future of Data Summit 2025 Gerçekleşti!

Tarih: 18 Haziran 2025
Yer: Alexandria, Virginia / ABD

Kamu sektöründe veri yönetimi, açık veri politikaları ve yapay zekaya hazırlık gibi başlıklarla öne çıkan Future of Data Summit, 18 Haziran’da Virginia’da gerçekleştirildi. ABD genelinde merkez, eyalet ve yerel yönetimlerin veri ve veri gizliliği sorumluları, bilgi teknolojileri yöneticileri ve yapay zeka uygulama s etkinlikte bir araya gelerek veri odaklı dönüşüm stratejilerini paylaştı.

Etkinlikte açık veri kültürünün oluşturulması ve güçlendirilmesi, Utah Eyaleti’nden Christopher Bramwell’in moderatörlüğünde yürütülen bir oturumla ele alındı.

Yapay zeka çağında veri mahremiyeti ve etik veri kullanımı da tartışılan önemli konular arasındaydı. Rebecca Cai ve Doug Schelb’in katıldığı oturumda, katılımcıların veri gizliliği, yapay zeka yönetişimi ve etik sorumlulukla ilgili zorluklarla nasıl başa çıktıkları tartışıldı.

Future of Data Summit, kamu kurumlarının veri mimarilerini yalnızca teknik bir altyapı olarak değil, aynı zamanda hizmet kalitesini artıran stratejik bir unsur olarak ele almaları gerektiğine işaret etti. Açık veri kültürünün yaygınlaşması, veri mahremiyetinin hukuk çerçevesinde güvence altına alınması ve özel sektörle kurulan iş birlikleri, bu dönüşüm sürecinin temel taşları arasında yer aldı.

Daha fazla bilgi için: Future of Data Summit 2025

Dijital Çağda Açık Yargı Verileri, Yapay Zeka ve Şeffaflık Webinarı Gerçekleşti!

Tarih: 16 Mayıs 2025
Yer: Çevrim içi

data.europa akademisi “Dijital Çağda Açık Yargı Verileri, Yapay Zeka ve Şeffaflık Webinarına” ev sahipliği yaptı. Oturuma 700'den fazla kişi katıldı.

Avrupa Konseyi ve Oslo Üniversitesi'nden uzman konuşmacıların katıldığı oturumda yapay zeka ve açık veri gibi dijital teknolojilerin yargı sistemlerini nasıl dönüştürdüğü üzerine değerlendirmelerde bulunuldu. Bu yeniliklerin şeffaflığı, erişilebilirliği ve hukuki bilginin yönetimini nasıl geliştirdiği konuşulurken, daha adil bir hukuk sistemini teşvik etmede açık yargı verilerinin rolü, yapay zekanın hukuki karar alma üzerindeki etkisi ve insan hakları standartlarına uymanın önemi vurgulandı.

Daha fazla bilgi için: European Data

Data Innovation Summit 2025 Gerçekleşti!

Tarih: 7-8 Mayıs 2025
Yer: Stokholm / İsveç, Çevrim içi

7–8 Mayıs tarihlerinde hem Stockholm’de hem de çevrim içi olarak düzenlenen Data Innovation Summit 2025, Avrupa’nın önde gelen veri ve yapay zeka buluşmalarından birine ev sahipliği yaptı. Etkinlik, veri bilimi, makine öğrenmesi, büyük veri mimarisi ve sürdürülebilir dijital dönüşüm gibi alanlara ilgi duyan birçok kişinin katılımıyla gerçekleşti.

Etkinlikte yer alan 300’den fazla yerli ve uluslararası konuşmacı, dokuz ayrı sahnede, yedi atölye salonunda ve 200’ün üzerinde kısa oturumda bilgi aktardı. Katılımcılar, uygulama odaklı vaka çalışmaları ve teknik sunumlar aracılığıyla, yapay zeka destekli dijital dönüşüm stratejileri konusunda önemli bilgiler edindi.

Daha fazla bilgi için: Data Innovation Summit 2025

TDWI Münih 2025 Konferansı Gerçekleşti!

Tarih: 24-26 Haziran 2025
Yer: Münih, Almanya

24–26 Haziran tarihleri arasında Münih’te düzenlenen TDWI (Transforming Data With Intelligence) Konferansı, veri yönetimi, iş zekası ve yapay zeka alanlarında çalışan uzmanları bir araya getirdi. Üç gün süren etkinlik boyunca yüzlerce konuşmacı bir araya gelerek, veri odaklı dönüşüm süreçlerini farklı boyutlarıyla ele aldı.

Etkinlikte, veri mimarisi, veri kültürü, veri yönetişimi, analiz süreçleri, makine öğrenimi metotları, başarılı veri stratejileri, organizasyonlar arası veri paylaşımı, veri kataloğu ve yapay zeka uygulamaları gibi çok çeşitli konu başlıkları, pratik örneklerle ele alındı. Katılımcılar gerçek zamanlı veri işleme, veri analizi araçları ve veri kalitesi yönetimi gibi başlıklarda sunumlar ve atölye çalışmalarına katıldı.

Daha fazla bilgi için: TDWI MÜNCHEN 2025

İncelemeler

Our World in Data Platformuna Bir Bakış!

Günümüzde dünya, yoksulluktan iklim krizine, salgın hastalıklardan eğitim eşitsizliklerine kadar pek çok karmaşık ve birbirine bağlı sorunla karşı karşıya. Bu sorunları etkili biçimde anlayabilmek ve çözüm geliştirebilmek için yalnızca güçlü politikalar değil, aynı zamanda güvenilir, şeffaf ve herkesin erişebileceği verilere de ihtiyaç var. Our World in Data (OWID), tam da bu ihtiyaca yanıt veren bir araştırma platformu.

OWID, Birleşik Krallık merkezli kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Global Change Data Lab'ın bir projesi. Bu proje, dünyayı etkileyen büyük sorunları veriye dayalı bir bakışla incelemeyi ve kamuoyuyla paylaşmayı amaçlıyor.

OWID; yoksulluk, ekonomik kalkınma, gıda, tarım, enerji, çevre, nüfus, sağlık, şiddet, savaş, insan hakları, demokrasi, refah, teknolojik değişim ve benzeri alanlarda tarihsel ve güncel verileri bir araya getirerek, hem akademik hem de görsel açıdan analizler sunuyor. Platformun sunduğu grafikler, interaktif görselleştirmeler ve kaynakça bilgileri, yalnızca araştırmacılara değil, gazetecilere, politika yapıcılara, sivil toplum aktörlerine ve vatandaşlara da hitap ediyor.

Platformun temel misyonu, kendi ifadeleriyle, "dünyanın en büyük sorunlarına karşı ilerleme sağlamak için araştırma verilerini yayınlamak”. OWID ekibi, bu tür sorunların çözümünde karşılaşılan en büyük engelin yalnızca bilgi eksikliği değil, aynı zamanda bu bilgilerin paylaşılmaması ya da erişilebilir olmaması olduğunu da vurguluyor. Yani OWID'e göre verinin kendisi kadar, nasıl paylaşıldığı da kritik bir öneme sahip. Veri eksikliği veya mevcut verilerin kapalı sistemlerde tutulması, küresel krizlere yönelik etkili politikaların önünde en büyük engel. Bu nedenle OWID, sadece verileri sunmakla kalmıyor; aynı zamanda bu verilerin açık erişimle, herkes tarafından kullanılabilir ve yeniden üretilebilir olmasına da büyük önem veriyor.

Platformdaki içerikler “Yoksulluk ve Ekonomik Kalkınma”, “Gıda ve Tarım”, “Enerji ve Çevre”, “Nüfus ve Demografik Değişim”, “Sağlık”, “Şiddet ve Savaş”, “İnsan Hakları ve Demokrasi”, “Yaşam Koşulları, Topluluk ve Refah”, “Yenilik ve Teknolojik Değişim”, “Eğitim ve Bilgi” olmak üzere on temel başlıkta toplanıyor. Her bir başlık altında yüzlerce alt konuya göre zaman serileri, grafikler, tablolar ve karşılaştırmalı analizler sunulmakta; kullanıcılar bu içeriklerde detaylı aramalar yapabilmektedir. Şu ana kadar 17.000’i aşkın grafiğin platform üzerinde paylaşıldığını görüyoruz.

Daha fazla bilgi için: Our World in Data

Bizden Haberler

Beşinci Açık Veri Zirvesi’nin Kayıtları Paylaşıldı!

Tarih: 27 Mayıs 2025
Yer: The Hood TEKMER / İstanbul

Açık Veri ve Teknoloji Derneği tarafından bu sene beşincisi düzenlenen “Açık Veri Zirvesi” 27 Mayıs’ta The Hood TEKMER’de gerçekleştirildi.

“Yasal düzenlemeler açık veriye engel mi?”, “Açık veriye ilişkin Avrupa Birliği mevzuatları” ve “Açık veri ile hukuku demokratikleştirmek” başlıklarının tartışıldığı oturum kayıtları Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin YouTube kanalında paylaşıldı.

Daha fazla bilgi için: Açık Veri Zirvesi V - 2025 Tüm YouTube Kayıtları

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Açık veri meraklılarına güzel haberlerimiz var!
Bültenimiz bu sayıdan itibaren iki heyecan verici yenilikle geliyor…

1) Bültenimizin Artık Bir Sesi Var: “Açık Gündem Podcasts”

Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu sesli içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!

🎧 Bu ayın sayısını buradan dinleyebilirsiniz.

Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify

2) “Başarı Hikayeleri” Başlıyor!

Bu bölümde, açık verinin gerçek dünyada nasıl çözümlere dönüştüğünü, kentleri nasıl daha yaşanabilir hâle getirdiğini ve verinin etkili kullanımının nelere öncülük ettiğini paylaşacağız.

İlham almak isteyen herkesi bekliyoruz…

Başarı Hikayeleri

Newyork City Sidewalk Haritası!

Bu harita, kaldırım genişliklerinin yayaların sosyal mesafeyi koruma becerisi üzerindeki etkisini göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Haritadaki veriler, New York Şehri’nin planimetrik kaldırım veri kümesi (NYC Planimetric Database: Sidewalk) kullanılarak oluşturulmuştur.

Haritada, ilgili bölgelerdeki kaldırım genişlikleri ile sosyal mesafe koruma zorlukları hesaplanarak farklı renk kodlarıyla görselleştirilmiştir.

Kendi şehriniz için Sidewalk Widths'in bir versiyonunu yapmak ve uygulamanın nasıl üretildiği hakkında daha fazla bilgi edinmek için GitHub sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Daha fazla bilgi için: Sidewalk Widths NYC

Haberler

Avrupa Sağlık Veri Alanı Yönetmeliği Yürürlüğe Girdi!

Avrupa Birliği, dijital sağlık alanında önemli bir adım atarak Avrupa Sağlık Veri Alanı (European Health Data Space - EHDS) yönetmeliğini 26 Mart 2025 itibarıyla yürürlüğe koydu. Bu düzenleme, bireylerin sağlık verilerine erişimini ve kontrolünü artırmayı, aynı zamanda bu verilerin araştırma ve inovasyon gibi ikincil amaçlarla güvenli ve etik bir şekilde kullanılmasını sağlamayı hedefliyor.

Bu yönetmelik, Avrupa Birliği'nin sağlık verilerinin birincil (doğrudan sağlık hizmeti sunumu) ve ikincil (araştırma, politika geliştirme, inovasyon) kullanımlarını düzenleyen bir regülasyondur. Bu düzenleme ile:

• Bireyler, sağlık verilerine dijital olarak erişebilecek, bu verileri kontrol edebilecek ve paylaşabilecek.

• Araştırmacılar ve politika yapıcılar, belirli koşullar altında anonimleştirilmiş sağlık verilerine erişim sağlayabilecek.

• Elektronik sağlık kayıt sistemleri için ortak teknik ve yasal standartlar belirlenecek, böylece veri paylaşımında birlikte çalışabilirlik sağlanacak.

Bu regülasyonu açık veri perspektifinden değerlendirdiğimizde, Avrupa Birliği kamu verilerinin erişilebilirliğini ve yeniden kullanımını destekleyen önemli bir politika adımı olduğunu görüyoruz. EHDS ile sağlık verilerinin araştırma, inovasyon, politika geliştirme gibi kamu yararına yönelik süreçlerde anonimleştirilmiş şekilde paylaşılmasının, açık veri ilkelerine önemli bir katkı sunacağı kuşkusuzdur. Bu doğrultuda belirlenen standartlar, sadece veri erişimini değil, aynı zamanda veri kalitesini ve sürdürülebilirliğini de güvence altına alacaktır. Bu yönüyle, Avrupa’daki veri odaklı sağlık ekosisteminin daha şeffaf, erişilebilir ve etik temellerde inşa edilmesini sağlayacak öncü bir yapı olarak değerlendirilebilir.

Daha fazla bilgi için: European Health Data Space Regulation (EHDS)

“TÜİK Doğum İstatistikleri, 2024” Raporu Yayımlandı!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 13 Mayıs’ta 2024 yılına ait Doğum İstatistikleri Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, canlı doğum sayıları, doğurganlık hızı, anne yaşı, ilk doğum yaşı ve bölgesel dağılımlar gibi veriler yer alıyor. Çalışmanın öne çıkan başlıklarının şöyle olduğunu görüyoruz:

• 2024’te canlı doğan bebek sayısı 937.559 oldu. Canlı doğan bebeklerin %51,4'ü erkek, %48,6'sı kız.

• 2001 yılında 2,38 olan doğurganlık hızı, 2024 yılında 1,48 ile nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,10’un altında kaldı.

• Şanlıurfa, 3,28 çocukla en yüksek doğurganlık hızına sahip il oldu. Bu ili 2,62 çocuk ile Şırnak, 2,32 çocuk ile Mardin izledi.

• 2023 verilerine göre Avrupa Birliği ülkeleri arasında en yüksek doğurganlık hızı 1,81 çocukla Bulgaristan’da, en düşük ise 1,06 ile Malta’da kaydedildi. 2024’te toplam doğurganlık hızı 1,48 olan Türkiye, Avrupa Birliği ülkeleri arasında 9. sırada yer aldı.

• Eğitim düzeyi yükseldikçe doğurganlık oranı düştü. Bu oran okuma yazma bilmeyen/okuma yazma bilen fakat bir okul bitirmeyen anneler için 2,65 çocuk iken yükseköğretim mezunlarında 1,22.

• Kırsalda doğurganlık (1,83) daha yüksekken, kentleşme düzeyi arttıkça oran (1,39) düşüyor.

• Doğumlarını 2001 yılında gerçekleştiren annelerin ortalama yaşı 26,7 iken 2024 yılında 29,3 oldu.

Daha fazla bilgi için: TÜİK Doğum İstatistikleri, 2024

Benin Açık Hükümet Ortaklığı’na Katıldı!

Benin Cumhuriyeti, Açık Hükümet Ortaklığı (Open Government Partnership – OGP) girişimine katılarak bu küresel şeffaflık hareketine dahil olan en yeni ülke oldu. Benin’in Ortaklığa katılımıyla birlikte, bu yapıya bağlı Afrika ülkesi sayısı 17’ye yükseldi. Bu gelişmenin, kıtada açık yönetim ilkelerine yönelik artan siyasi iradeye ve bölgesel bir dönüşüme işaret ettiğini görüyoruz.

Benin Hükümeti, Ortaklığa katılma kararıyla birlikte sunduğu niyet mektubunda, Açık Hükümet Ortaklığı’nın misyonuyla güçlü bir uyum içerisinde olduğunu belirtti. Ayrıca hükümetin, aşağıdaki dört temel alan aracılığıyla daha açık ve hesap verebilir bir yönetişim anlayışını benimsemeye kararlı olduğunu vurguladı:

• Bilgiye erişimin güçlendirilmesi

• Kamu katılımının artırılması

• Yolsuzlukla mücadele politikalarının derinleştirilmesi

• Şeffaflığı destekleyecek dijital teknolojilere erişimin iyileştirilmesi

2011 yılında BM Genel Kurulu sırasında başlatılan Açık Hükümet Ortaklığı, hükümetleri ve sivil toplum aktörlerini bir araya getirerek dünyada şeffaf, katılımcı ve hesap verebilir yönetim uygulamalarını yaygınlaştırmayı hedefliyor. Başlangıçta sekiz ülke ve eşit sayıda sivil toplum temsilcisinin imzasıyla hayata geçirilen girişim, bugün itibarıyla 77 ülke, 150 yerel yönetim ve binlerce sivil toplum kuruluşunun aktif katılımıyla büyümeye devam ediyor.

Benin’in bu önemli adımı, bölgedeki diğer ülkeler için de ilham verici bir örnek oluşturma potansiyeline sahip.

Daha fazla bilgi için: Open Government Partnership

NASA’dan Yeni Açık Veri Setleri!

NASA (National Aeronautics and Space Administration, Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi), Nisan ve Mayıs ayları boyunca çeşitli bilimsel alanlara yönelik yeni açık veri setleri yayımladı. Bu veri setleri; sağlık, görüntü işleme, uydu gözlemleri ve çevresel izleme gibi alanlarda çalışan bilim insanları ve politika yapıcıları tarafından kullanılmak üzere kamuya açık hale getirildi.

Yeni yayımlanan veri setlerine ve bugüne kadar paylaşılan 26.000’i aşkın verilerin listesine buradan ulaşabilirsiniz.

Bilindiği üzere NASA'nın açık veri platformu olan data.nasa.gov, bilim, uzay araştırmaları, havacılık ve çevresel gözlemlerle ilgili çeşitli veri kümelerinin merkezi bir arayüzde erişilebildiği açık bir meta veri deposudur. Platform, OPEN Hükümet Veri Yasası (OPEN Government Data Act) kapsamında NASA’nın sahip olduğu meta verileri kamuya açarak, şeffaflığı, bilimsel ilerlemeyi ve açık veri temelli iş birliklerini teşvik etmektedir.

Çoğu veri kümesi sayfası yalnızca meta verileri içerirken, bu sayfalardan ilgili verinin depolandığı diğer NASA arşiv sistemlerine yönlendirme yapılmaktadır. Bu yaklaşım sayesinde data.nasa.gov, hem veriye erişim kolaylığı sağlamakta hem de farklı kaynaklar arasında bağlantı kurarak açık veri ekosistemine katkıda bulunmaktadır.

Daha fazla bilgi için: data.nasa.gov

Hindistan, İlk Aylık İşgücü Anketini Yayımladı!

Hindistan, işgücü piyasasını daha yakından izlemek ve politika yapıcılar için güncel veriler sağlamak amacıyla ilk kez aylık bazda işsizlik verilerini kamuoyuyla paylaştı. Hindistan İstatistik ve Program Uygulama Bakanlığı (Ministry of Statistics and Programme Implementation – MoSPI) tarafından yayımlanan Nisan 2025 verilerine göre, 15 yaş ve üzeri bireylerde işsizlik oranı %5,1 olarak belirlendi.

Cinsiyete göre bakıldığında, bu oran erkeklerde %5,2, kadınlarda ise %5 seviyesinde gerçekleşti. Ancak 15–29 yaş arasındaki genç nüfusta işsizlik oranı dikkat çekici biçimde daha yüksek: %13,8. Bu yaş grubunda kentsel alanlarda işsizlik oranı %17,2, kırsal alanlarda ise %12,3 olarak ölçüldü. Özellikle genç kadınlar, bu yaş grubunda daha yüksek işsizlik oranlarıyla karşı karşıya kaldı.

Bu veri setiyle Hindistan, daha önce yalnızca yıllık veya üç aylık dönemlerle paylaşılan işgücü istatistiklerini ilk kez aylık olarak düzenli biçimde sunmaya başladı. Veriler, bireylerin işgücü durumlarını son yedi günü referans alarak değerlendiren “Mevcut Haftalık Durum” (Current Weekly Status – CWS) metodolojisiyle toplandı.

Bu gelişme, Hindistan için açık veri politikaları ve veri şeffaflığı açısından da önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Daha fazla bilgi için: The Times of India

Etkinlikler

Açık Veri Zirvesi’nin Beşincisi Düzenlendi!

Tarih: 27 Mayıs 2025
Yer: The Hood TEKMER / İstanbul

Açık Veri ve Teknoloji Derneği tarafından bu sene beşincisi düzenlenen “Açık Veri Zirvesi” 27 Mayıs’ta saat 13.00 ile 16.00 arasında The Hood TEKMER’de gerçekleştirildi.

Bilindiği üzere açık veri politikalarının gelişimi, yalnızca teknolojik ya da idari bir mesele değil; aynı zamanda güçlü bir hukuki zemine dayanmak zorunda. Bu yılki oturumlarda ele alınan “Yasal düzenlemeler açık veriye engel mi?”, “Açık veriye ilişkin Avrupa Birliği mevzuatları” ve “Açık veri ile hukuku demokratikleştirmek” başlıkları, bu çerçevede dikkat çekici bir tartışma alanı sundu.

Katılımcılar, mevcut yasal düzenlemelerin açık verinin yaygınlaşmasının önünde bir engel mi yoksa sağlıklı bir ekosistem için güvence mi olduğunu tartıştı. Kişisel verilerin korunması, fikri ve sınai haklar, telif hakları ve ticari sırlar, açık veri politikalarının en çok temas ettiği alanlar arasında yer alıyor. Bu alanlarla kurulan ilişkinin karmaşık ve dikkatli bir denge gerektirdiği vurgulandı.

Avrupa Birliği’nin açık veri ve yeniden kullanım direktifleri ile Türkiye’deki uygulamalar karşılaştırılarak, özellikle kamu verilerinin yeniden kullanımı konusundaki yaklaşımlar değerlendirildi. Oturumlarda öne çıkan bir diğer önemli vurgu ise regülasyonların yalnızca kısıtlayıcı değil, aynı zamanda açık veri paylaşımını güvenli ve etik hale getirmek için bir fırsat olarak da görülebileceğiydi.

Açık verinin demokratikleşme, şeffaflık ve katılımcılık hedeflerine ulaşabilmesi için hukuk ile veri arasında köprü kuracak bütüncül politikalara ihtiyaç duyulduğu bir kez daha ortaya kondu.

Daha fazla bilgi için: Açık Veri Zirvesi V - 2025

Berlin Open Data Day 2025 Gerçekleşti!

Tarih: 16 Mayıs 2025
Yer: ALICE Rooftop & Garden / Berlin

16 Mayıs’ta Berlin’de düzenlenen Berlin Açık Veri Günü (Open Data Day), açık veri alanında çalışan uzmanları, kamu yöneticilerini ve teknoloji meraklılarını bir araya getirdi. 2011'den bu yana Almanya'nın açık veri başkenti olan Berlin, bu etkinlikle veri odaklı kamu yönetimi ve dijital dönüşüm konularında önemli bir platform sundu.

Etkinlikte, veri koruma ile inovasyon arasındaki boşluğu kapatmak için veri laboratuvarlarının kullanımı, Almanya Federal Hükümeti'nin veri stratejisi, Schleswig-Holstein ve Berlin'den açık hanehalkı verileri örneğini kullanarak 5 yıldızlı standart için en iyi uygulamalar ve yapay zeka ile açık verinin birleşiminde ortaya çıkan fırsatlar tartışıldı.

Etkinlik, Berlin Senatosu Şansölyeliği'nde bulunan Açık Veri Berlin Komiserliği adına Uhura Ajansı tarafından organize edildi.

Daha fazla bilgi için: Berlin Open Data Day, 2025

Open Data Hub Day 2025 İtalya’da Gerçekleşti!

Tarih: 30 Mayıs 2025
Yer: NOI Techpark - Bolzano/Bozen, İtalya

30 Mayıs'ta İtalya'nın Bolzano/Bozen kentindeki NOI Techpark'ta Open Data Hub Day’in beşincisi düzenlendi. Etkinliğin ana gündeminde; turizm, mobilite ve çevresel verilerin nasıl daha etkili kullanılabileceği ve açık veri ile geliştirilen yeni projelerin gelişimi vardı.

Etkinlikte daha akıllı ve sürdürülebilir kış turizmi için açık veri, kentsel yeşil altyapı, açık verilerle araştırma doğruluğunun artırılması, açık sınav merkezi, açık veri merkezi web bileşenleri, sürdürülebilir tarımsal yönetim için veri, sektörler arası açık veri ekosistemlerinde güveni düzenleme ve otomatik veri kalitesi test aracı gibi konu başlıkları değerlendirildi.

Daha fazla bilgi için: Open Data Hub Day, 2025

Açık Atıflar ve Açık Akademik Meta Veri Çalıştayı
2025 Gerçekleşti!

Tarih: 28-29 Mayıs 2025
Yer: Bologna / İtalya

Açık Atıflar ve Açık Akademik Meta Veri Çalıştayı 2025 (Workshop on Open Citations & Open Scholarly Metadata 2025), 28-29 Mayıs tarihlerinde İtalya’da gerçekleştirildi. Atölye, açık akademik meta verilerin oluşturulması, paylaşılması, yeniden kullanılması ve iyileştirilmesine yönelik uygulamaların yaygın olarak benimsenmesiyle ilgilenen araştırmacıları, akademik yayıncıları, fon sağlayıcıları, politika yapıcıları, kurumları ve açık atıf savunucularını bir araya getirdi.

İki gün süren ve "Araştırma Bilgilerinin Açık Erişimi" temasıyla gerçekleşen etkinlikte, açık atıf ekosisteminin mevcut durumu, açık bilimsel meta verilerin önemi ve bu verilerin sürdürülebilirliği tartışıldı. Etkinlik; şeffaf, erişilebilir ve birlikte çalışabilir akademik verinin yaygınlaşmasına katkıda bulunacak fikir alışverişlerine sahne oldu.

Daha fazla bilgi için: Workshop on Open Citations & Open Scholarly Metadata 2025

United Nations Open Source Week 2025: Küresel Dijital Anlaşma için Açık Bir Topluluk!

Tarih: 16-20 Haziran 2025
Yer: Birleşmiş Milletler Genel Merkezi, New York

Açık kaynak, dijital kamu altyapısı ve küresel zorluklara yönelik yenilikçi çözümlerin geliştirilmesi konusunda küresel diyalog ve iş birliğini kolaylaştıran Birleşmiş Milletler Açık Kaynak Haftası (United Nations Open Source Week) 2023 yılından itibaren kutlanıyor.

“Küresel Dijital Anlaşma için Açık Bir Topluluk” temasıyla gerçekleşecek bu yılki etkinlikte, açık kaynak, dijital kamu altyapısı, sorun çözme ve dijital iş birliğiyle ilgili konuları inceleyen tam bir haftalık ağ oluşturma, paneller, hackathon'lar ve bölüm oturumları yer alacak. Bu program, ekosistemin daha fazla katılım talebine yanıt vermek adına fikir oluşturma, ortaklık yaratma ve anlamlı ağ kurma için artan fırsatları sunacak.

Daha fazla bilgi için: UN Open Source Week 2025

İncelemeler

Türkiye’deki Dört Büyükşehir Belediyesinin Açık Veri Platformları Üzerine Değerlendirme!

Mersin Üniversitesi’nde Dr. Öğretim Üyesi Kandemir Atçeken tarafından hazırlanan Kentlerin Geleceği için Veri Paylaşımı: Türkiye’deki Dört Büyükşehir Belediyesinin Açık Veri Platformları Üzerine Değerlendirme isimli araştırma makalesi, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi’nin Nisan sayısında yayımlandı.

Çalışma, İstanbul, İzmir, Konya ve Balıkesir büyükşehir belediyelerinin açık veri platformlarını karşılaştırmalı bir yaklaşımla inceliyor. Ocak 2023 ile Ekim 2024 arasında, bu dört belediyenin açık veri platformlarında yayımlanan veri setleri iki farklı dönemde toplanarak değerlendirmeye alındı.

Analiz sürecinde her belediyeye ait veri setlerinin adı, üretici kurum, etiket bilgisi, formatı, dosya boyutu, indirilme ve görüntülenme sayılarıyla oluşturulma ve güncellenme tarihleri dikkate alındı. Elde edilen veriler SQL sorgulama diliyle analiz edildi; grafik ve kelime bulutları ise Python ve ilgili kütüphaneler aracılığıyla oluşturuldu.

Öne Çıkan Bulgular

• Belediyelerin çoğu, açık kaynak kodlu CKAN altyapısını tercih ediyor. Bu altyapı, teknik uyumluluğu artırırken maliyeti de düşürüyor. Aynı sistemi kullandıkları için platform arayüzlerinde benzerlik görülmekle beraber veri taleplerine dair bölümler şehirler arasında farklılaşıyor. İstanbul’un “veri talepleri” sayfası bu alanda en aktif örnek olarak öne çıkıyor.

• Açık verinin farklı alanlarda nasıl değerlendirilebileceğini gösteren örnek proje ve uygulamaların paylaşılması, kullanıcıları motive eden önemli bir unsur. İzmir platformu bu alanda en zengin içeriğe sahip olup 11 başarı örneği sunarken, Konya 8 projeyle bu yaklaşımı desteklemekte. İstanbul’da bu bölüme yer verilmiş olsa da henüz içerik eklenmemiş; Balıkesir’de ise böyle bir alan bulunmuyor.

• Paylaşılan veri setlerinin büyük kısmı belediyelerin Bilgi İşlem Daireleri tarafından hazırlanıyor. Bazı belediyeler ise dış kurumların verilerini de entegre ederek içeriklerini zenginleştiriyor.

• En yaygın veri formatı CSV. Bu tercih, verilerin kolay işlenebilmesini ve sistemler arası uyumunu kolaylaştırıyor. İstanbul, bazı veri setlerinin formatlarını zamanla değiştirerek bu alanda esneklik gösteren tek belediye olarak dikkat çekiyor.

• Görüntüleme istatistikleri, en çok trafik, ulaşım, bilet fiyatları ve internet hizmetleri gibi günlük yaşamla doğrudan ilişkili verilere ilgi olduğunu gösteriyor. Bunun yanı sıra çevre, su yönetimi ve afet hazırlığı gibi alanlara da kullanıcıların ilgisi yüksek.

Daha fazla bilgi için: Kentlerin Geleceği için Veri Paylaşımı: Türkiye’deki Dört Büyükşehir Belediyesinin Açık Veri Platformları Üzerine Değerlendirme

Bizden Haberler

AVTED Açık Kürsü’de Bu Ay!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin “mümkün olduğu kadar açık, gerektiği kadar kapalı” mottosuyla hayata geçirdiği “Açık Kürsü” program serisi hız kesmeden devam ediyor. Program, toplumun çeşitli kesimlerinden uzmanları bir araya getirerek açık bilim, açık erişim, açık devlet, açık veri ve açık teknoloji gibi kavramların detaylı bir şekilde ele alındığı çevrim içi bir platform sunuyor.

Av. Arb. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay’ın moderatörlüğünde düzenlenen bu etkinlikler, hem akademik hem de pratik perspektiflerden derinlemesine analizlere yer veriyor. Her bir oturumda, ilgili alanlardaki uzmanların katkılarıyla, bu kavramların uygulanabilirliği, karşılaşılan zorluklar ve toplumsal etkiler detaylı bir şekilde değerlendiriliyor.

12 Mayıs’ta YouTube’da yayımlanan programda Aile Hekimi & Fonkolay Kurucu Ortağı Dr. Yavuz Selim Sılay ile “Sağlık Sektöründe Açık Veri” konuşuldu.

Programın öne çıkan başlıkları şu şekildeydi;

• Açık veri sağlık alanında nasıl fark yaratır?

• ⁠Sağlık teknolojilerinde yapay zeka ve makine öğrenmesi açık veriden nasıl yararlanıyor?

• ⁠Açık veri, dijital sağlık girişimleri ekosistemine nasıl katkılar sunuyor ve ihtiyaçlar neler?

• ⁠Dünyadan başarılı girişim örnekleri neler?

• Türkiye'de sağlıkta açık veri alanında hangi somut adımlar atıldı?

• Sağlık Bakanlığı'nın açık veri portalı veya TEKNOFEST 2023’te paylaşılan mamografi veri seti gibi projeleri nasıl değerlendiriyorsunuz?

Açık Kürsü’nün yeni bölümlerini kaçırmamak için AVTED’in YouTube kanalına abone olmayı ve sosyal medya hesaplarını takip etmeyi ihmal etmeyin!

Daha fazla bilgi için: AVTED Açık Kürsü

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın.

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Bu ayki bültenimize kısa bir anketle başlayarak Türkiye’de açık veri kullanımına dair küçük ama değerli ipuçları toplamayı hedefliyoruz.

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Gelecek sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın.

Haberler

“The State of Open Humanitarian Data 2025” Raporu Yayımlandı!

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) tarafından hazırlanan ve insani krizlerde veri erişiminin mevcut durumunu değerlendiren “The State of Open Humanitarian Data 2025” raporu yayımlandı. Rapor, analizlerini OCHA’nın yönettiği açık veri platformu Humanitarian Data Exchange(HDX) üzerinden sağlanan veriler doğrultusunda sunuyor. İncelemeler bölümünde de ele aldığımız HDX, insani kriz verilerinin paylaşımını ve erişimini kolaylaştırmayı amaçlayan küresel ölçekte etkili bir veri altyapısı sağlamaktadır.

Rapor, 2024 yılı boyunca HDX platformunun 1,4 milyon kullanıcıya ulaştığını ve 3,5 milyon veri seti indirildiğini gösteriyor. Ayrıca, insani yardım alanında API tabanlı veri paylaşımının yükselişine dikkat çekiyor. 2024 yılı sonunda HDX’te yer alan yaklaşık 20.000 veri setinin %80’i otomatik süreçlerle güncellenmiş durumda. Bu veriler, platformda yer alan 216 kuruluştan yalnızca %25’ini oluşturan 51’i tarafından sağlanıyor. Öte yandan, HDX Data Grid sistemine katkı sunan 16 kuruluşun 11’i verilerini API aracılığıyla entegre ederek veri akışını hızlandırıyor ve standardizasyonu güçlendiriyor.

Raporda yer alan küresel değerlendirmeye göre, HDX’te analiz edilen 22 kriz bölgesindeki verilerin %74’ü erişilebilir ve güncel, %17’si erişilebilir ancak güncel değil ve %9’u erişilemez durumda. Bu bölgelerde toplamda 6 ana kategori ve 20 alt kategori altında veri toplanmakta; 16 farklı kuruluş ise bu veri paylaşımına katkı sunmaktadır. Bu istatistikler, insani yardım operasyonlarında açık veri erişiminin kritik rolünü ve hala gelişmeye açık alanları gözler önüne seriyor.

Bu rapor, insani krizlerin daha iyi anlaşılması ve müdahalelerin daha etkili planlanabilmesi için açık veriye olan ihtiyacın devam ettiğini ortaya koyuyor. Detaylı analizlere ulaşmak için raporu incelemeyi unutmayın!

Daha fazla bilgi için: The State of Open Humanitarian Data 2025 Raporu

Türkçe Veri Setlerinin Kalitesi Üzerine Kapsamlı Bir Değerlendirme!

Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) NLP yürütücülüğünde, ODTÜ, Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Turkcell Technology iş birliğiyle yürütülen çalışmada, Türkçe yapay zeka model eğitimi ve testlerinde kullanılan 17 veri seti incelendi.

Üniversite ve sektör temsilcilerinden oluşan yaklaşık 30 etiketleyicinin katıldığı çalışmada 17 yaygın kullanılan Türkçe veri kaynağı, cevap doğruluğu, dilbilgisi ve kültürel uyumluluk gibi 6 farklı kriterde değerlendirildi. Ayrıca insanlar yerine popüler LLM modelleri de değerlendirici (LLM-as-a-Judge) olarak analiz edildi.

Çalışmanın çıktılarının şu şekilde olduğunu görüyoruz:

Güçlü ve Zayıf Yönler:
Bu veri kaynaklarının %70’i kalite standartlarını karşılamadı ve kriterlerin %85’i yerine getirilemedi. Bu veri kaynakları teknik terimlerin doğruluğu konusunda güçlü olsa da, kültürel uygunluk ve dilbilimsel netlik gibi alanlarda yetersiz kaldı.

İnsan ve LLM-as-a-Judge Etiketleri:
Kültürel nüansları ve genel bilgiyi anlamada insanlar LLM’lerden daha başarılı. LLM-as-a-Judge olarak GPT-4o, dilbilgisi ve teknik görevlerde daha iyi performans gösterirken kültürel uyumlulukta insanlardan uzaklaştı. Llama3.3-70B ise doğruluk ve kültürel bilgi değerlendirmelerinde daha etkili.

Harekete Geçme Çağrısı:
Bu eksiklikleri gidermek ve Türkçe gibi düşük kaynaklı dillerde ilerleme sağlamak için dilbilimsel olarak titiz ve kültürel olarak hassas veri kaynaklarına ihtiyaç var.

Daha fazla bilgi için: Evaluating the Quality of Benchmark Datasets for Low-Resource Languages: A Case Study on Turkish ve Çağrı Toraman LinkedIn Paylaşımı

Açık Veri Editörü’nün 1.4.0 Sürümü Çıktı!

Open Knowledge Foundation (OKFN), uzun süredir üzerinde çalıştığı Açık Veri Editörü aracının son sürümünü veri meraklılarıyla buluşturdu. Bu yenilikçi araç, açık veri projelerinde veri temizleme, doğrulama ve yeniden kullanım süreçlerini kolaylaştırmayı amaçlıyor. Özellikle kamuya açık verilerin işlenmesi ve analiz edilmesinde araştırmacılara, gazetecilere ve proje geliştiricilerine büyük kolaylık sağlayacak olan editör, açık veri erişilebilirliğini artırmayı hedefliyor.

Bilgisayarınızda Açık Veri Editörü’nün önceki sürümleri yüklüyse, güncellemenin otomatik olarak yapılmayacağını lütfen unutmayın. Aşağıdaki bağlantıları kullanarak tekrar indirmeniz gerekmektedir:

Debian/Ubuntu: https://lnkd.in/dmPzaMzy
macOS: https://lnkd.in/dGzRP2Qz
Windows: https://lnkd.in/dkgvAzhz

Daha fazla bilgi için: OKFN LinkedIn Paylaşımı

Kaggle ve Wikimedia, Açık Veri Alanında İş Birliği Yapıyor!

Wikimedia Enterprise, Kaggle üzerinde İngilizce ve Fransızca dillerindeki yapılandırılmış Wikipedia içeriklerini içeren yeni bir beta veri seti yayımladı. Makine öğrenimi (ML) ve doğal dil işleme (NLP) uygulamaları için özel olarak tasarlanan bu veri seti, araştırmacılar ve geliştiriciler için temizlenmiş ve önceden işlenmiş makale verilerine kolay erişim sağlamaktadır.

Bu veri seti, tutarlı bir şema ile yapılandırılmış JSON dosyaları olarak önceden ayrıştırılmış ve çıktısı alınmış Wikipedia'nın İngilizce ve Fransızca dil sürümlerindeki tüm makaleleri içermektedir. Her JSON satırı, fazladan işaretleme veya düzyazı olmayan bölümlerden (referanslar vb.) arındırılmış, tam bir Wikipedia makalesinin içeriğini barındırır. Bu yapı, kullanıcıların Wikipedia’daki ham makale metinlerini analiz etmek veya ayrıştırmak yerine, içeriğin iyi yapılandırılmış, indirilebilir ve yeniden kullanılabilir JSON formatında verisiyle doğrudan çalışmasına olanak tanır.

Creative Commons Attribution-Share-Alike 4.0 ve GNU Free Documentation License (GFDL) lisanslarıyla yayımlanan bu veri seti, 16 Nisan'da kullanıma sunulmuş olup, kısa sürede 15.000'den fazla görüntülenmiş ve yaklaşık 1000 kez indirilmiştir.

Bu veri seti erken bir beta sürümü olduğundan, veri setinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için geri bildirimlere büyük önem verilmektedir. Veriyi inceledikten sonra düşüncelerinizi, önerilerinizi ve karşılaştığınız sorunları Meta Wiki'deki Wikimedia Enterprise ana sayfasının tartışma bölümünde ya da Kaggle üzerinde veri setine ait tartışma sayfasında paylaşmayı ihmal etmeyin!

Daha fazla bilgi için: Wikimedia Enterprise Blog Yazısı

WorldMove ile 179 Ülkede Sentetik Hareketlilik Verileri Artık Erişilebilir!

Yuan Yuan, Yuheng Zhang, Jingtao Ding ve Yong Li tarafından geliştirilen WorldMove, dünya genelinde 179 ülkede yer alan 1.600'den fazla şehir için sentetik insan hareketliliği verileri sunan büyük ölçekli bir açık veri setidir. Bu çalışma, şehir planlaması, ulaşım yönetimi ve halk sağlığı gibi alanlarda yüksek kaliteli hareketlilik verilerine duyulan ihtiyacı, gizlilik endişeleri ve veri eksikliği gibi engelleri aşarak karşılamayı amaçlamaktadır.​

WorldMove, nüfus yoğunluğu haritaları, POI verileri ve işe gidiş-geliş akışları gibi kamuya açık çok kaynaklı verileri kullanarak, şehir ölçeğinde gerçekçi hareketlilik senaryoları oluşturur. Bu veriler, bir model aracılığıyla bireylerin günlük hareketlerini simüle eder. Oluşturulan veri seti, hem bireysel hareketlilik davranışları hem de şehir düzeyindeki nüfus akışları açısından gerçek dünya gözlemleriyle yüksek uyum göstermektedir.​

WorldMove çalışmasına ilişkin bilimsel yayına, PDF formatında erişim sağlanabildiği gibi, gönderim biçimine bağlı olarak sıkıştırılmış TeX, DVI, PostScript veya HTML (.gz, .dvi.gz, .ps.gz veya .html.gz) dosya türlerinde de ulaşmak mümkündür. Bu çeşitlilik, araştırmacıların ve geliştiricilerin çalışmayı kendi tercih ettikleri formatta incelemelerini ve yeniden kullanmalarını kolaylaştırmaktadır.

Daha fazla bilgi için: WorldMove, a Global Open Data for Human Mobility

Etkinlikler

Sunshine Fest 2025 Washington’da Gerçekleşti!

Tarih: 19-20 Mart 2025
Yer: Washington, D.C. / ABD

Sunshine Week, gazetecilik, sivil toplum, akademi, kamu ve özel sektör temsilcilerini bir araya getiren tarafsız bir iş birliği platformudur. Temel amacı, kamu kayıtlarına erişimin ve açık hükümet uygulamalarının demokrasilerdeki önemine dikkat çekmektir.

Bu ulusal farkındalık haftası, Florida Üniversitesi Gazetecilik ve İletişim Fakültesi bünyesindeki Florida Üniversitesi Gazetecilik ve İletişim Fakültesi bünyesindeki Joseph L. Brechner Bilgi Edinme Özgürlüğü Projesi tarafından koordine edilmekte; John S. ve James L. Knight Vakfı’nın desteğiyle ve her yıl genişleyen bir ortak ağıyla yürütülmektedir.

Etkinlik, her yıl Mart ayının ortalarında kutlanmaktadır. Bu tarih, ABD'nin dördüncü başkanı ve anayasasının mimarlarından James Madison'ın doğum günüdür (1751). Madison, ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü gibi temel hakların savunucusu olarak, halkın bilgiye erişim hakkının önemini vurgulamıştır.

Sunshine Week haftasının 20. yıl dönümünde, 19-20 Mart tarihleri arasında Washington, D.C.'de gerçekleştirilen Sunshine Fest, açık hükümet ve bilgiye erişim konularında çalışan gazeteciler, sivil toplum temsilcileri, akademisyenler ve kamu görevlilerini bir araya getirdi. Etkinlikte, yapay zekâ teknolojilerinin bilgi edinme süreçlerine etkisi, kamusal veriye erişimde karşılaşılan zorluklar ve şeffaflık politikalarının geleceği gibi konular ele alındı.

Daha fazla bilgi için: Sunshine Fest 2025

NYC Open Data Week 2025 Gerçekleşti!

Tarih: 22-30 Mart 2025
Yer: New York City (NYC) / ABD

Open Data Week, NYC Office of Technology & Innovation (OTI) , BetaNYC ve Data Through Design (DxD)'deki Açık Veri Ekibi tarafından organize edilen yıllık bir festivaldir. “Açık veri tüm New Yorklular içindir” anlayışıyla şekillenen etkinlik, her yıl Mart ayında gerçekleştirilir. Katılımcılar, New York’un kamu verilerini kutlamak ve 7 Mart 2012’de yürürlüğe giren şehirdeki ilk açık veri yasasının yıldönümünü anmak üzere çevrim içi ve beş ilçede fiziksel olarak bir araya gelirler. Açık Veri Haftası boyunca NYC’nin sivil teknoloji ve açık veri toplulukları buluşarak deneyimlerini paylaşır, kamu verileri üzerine yeni keşiflerde bulunur ve bu verilerin sunduğu fırsatlara dair farkındalığı artırır.

Bu yıl 22-30 Mart tarihleri arasında kutlanan festivalde1, hafta boyunca, katılımcılar, açık verinin şehir yaşamındaki rolünü keşfetmek üzere düzinelerce sanal ve yüz yüze etkinlikte NYC Open Data ile etkileşimde bulunma fırsatı buldular.

Data Through Design’in sergisiyle başlayan etkinlik, BetaNYC'nin düzenlediği yıllık sivil teknoloji konferansı NYC School of Data ile sona erdi.

Daha fazla bilgi için: NYC Open Data Week 2025

2025 OGP Küresel Zirvesi Bu Yıl İspanya’da Gerçekleşecek!

Tarih: 7-9 Ekim 2025
Yer: Vitoria-Gasteiz, İspanya

İspanya Hükümeti, 7-9 Ekim 2025 tarihleri ​​arasında İspanya'nın Vitoria-Gasteiz kentinde 2025 Açık Hükümet Ortaklığı (OGP, Open Government Partnership) Küresel Zirvesi'ne ev sahipliği yapacak. Zirve, dünyanın dört bir yanından 2.000'den fazla üst düzey hükümet temsilcisini, sivil toplum liderlerini ve politika yapıcılarını bir araya getirerek açık hükümet girişimleri ve temel konulardaki uygulamalar konusunda deneyimleri, en iyi uygulamaları ve ilerlemeyi paylaşacak.

2013 yılından beri Kanada, Gürcistan, Estonya, Fransa, Kore, Meksika, Birleşik Krallık ve Brezilya'da düzenlenen zirvenin dokuzuncusu bu yıl İspanya'da gerçekleştirilecek. Açık hükümet alanındaki uluslararası iş birliklerinin gelişmesine katkı sunması beklenen zirve, farklı ülkelerden paydaşları bir araya getirecek.

Neden Katılmalısınız?

• Açık hükümet girişimlerini yönlendiren küresel liderlerle bağlantı kurun.

• Şeffaflık, hesap verebilirlik ve toplumsal katılım konularında en son reformları ve en iyi uygulamaları keşfedin.

• Açık Hükümet Ödülleri aracılığıyla yenilikçi açık hükümet başarılarını kutlayın.

• Küresel ölçekte açık yönetişimin geleceğini şekillendirmenin bir parçası olun.

Daha fazla bilgi için: 2025 OGP Global Summit

FDATA Küresel Açık Finans Zirvesi Kayıtları Devam Ediyor!

Tarih: 5 Mayıs 2025
Yer: Washington, ABD

Küresel Açık Finans Zirvesi 2025, 5 Mayıs’ta Washington, D.C.’'de düzenlenecek. Financial Data and Technology Association (FDATA) tarafından organize edilen bu zirve, politika yapıcılar, finansal kurumlar ve fintech liderlerini bir araya getirerek küresel açık finans hareketini ilerletmeyi amaçlıyor. ​

Zirvede, ödeme modernizasyonu, tüketici veri hakları ve finansal kapsayıcılık gibi konular ele alınacak. Katılımcılar, farklı ülkelerden gelen uzmanların deneyimlerini dinleyerek, açık finansın geleceğine dair stratejiler geliştirme fırsatı bulacaklar.​

Etkinlikte konuşmacılar arasında, Akoya'dan Paul LaRusso, Finance Canada'dan Kïrsten Fraser, CFPB'den Dan Murphy, Banco Central do Brasil'den Matheus Rauber, Open Banking Expo'dan Adam Cox ve EPIC'ten Alan Butler gibi isimler yer alacak. ​

FDATA, açık bankacılık ve açık finans alanında faaliyet gösteren fintech şirketlerini temsil eden, kâr amacı gütmeyen bir derneğidir. Dernek, hükümetler, politika yapıcılar ve düzenleyici otoritelerle iş birliği yaparak, adil ve etik bir rekabet ortamı oluşturmayı hedeflemektedir. ​FDTA’nın üyeleri, tüketicilerin daha iyi finansal kararlar almasını ve finansal yaşamları üzerinde tam kontrol sahibi olmasını sağlayan yenilikçi finansal uygulamalar ve hizmetler sunar.

Zirveye katılım ücretsiz olup, kayıt ve detaylı bilgi için FDATA'nın resmi web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Daha fazla bilgi için: FDATA Global Open Finance Summit 2025

İncelemeler

Kriz Anlarında Veriye Erişim: HDX Platformu İncelemesi

Humanitarian Data Exchange (HDX), United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs(OCHA) tarafından yönetilen, insani kriz verilerinin paylaşımını ve erişimini kolaylaştırmayı amaçlayan bir açık veri platformudur. Temmuz 2014’te veri paylaşımına başlayan HDX, bugün 250'den fazla ülkeden ve 2.000'den fazla kaynaktan gelen yaklaşık 20.000 veri kümesine ev sahipliği yapmaktadır.

HDX’in temel amacı, insani yardım çalışanlarının kriz verilerine kolayca erişmesini ve bu verileri analiz edebilmesini sağlamaktır. Kullanıcı dostu arayüzü ve kapsamlı veri setleriyle, kriz müdahalesi ve karar alma süreçlerini destekleyen platform, aynı zamanda teknik altyapısıyla da açık veri yaklaşımını benimsemektedir. HDX, açık kaynak kodlu CKAN yazılımı üzerine kuruludur ve geliştirme süreçleri OCHA-DAP GitHub hesabı üzerinden şeffaf bir şekilde paylaşılmaktadır.

Kullanıcılar, HDX’in “Data Grid” isimli görselleştirme ekranı sayesinde altı ana kategori ve çeşitli alt başlıklarda en kritik kriz verilerinin mevcudiyetini ve güncelliğini ülkeler ölçeğinde görüntüleyebilmektedir. Bu ekranda veri setleri; içerik uygunluğu, bölgesel kapsamı, formatı ve paylaşım durumu gibi kriterlere göre “mevcut”, “güncel” ya da “mevcut değil” şeklinde sınıflandırılmaktadır.

HDX platformu, yalnızca görsel arayüzler üzerinden değil, aynı zamanda geliştiriciler ve araştırmacılar için sunulan Humanitarian API (HAPI) aracılığıyla da erişilebilir. HAPI, HDX üzerindeki veri setlerine otomatik erişim imkanı sunar. Bu sayede kullanıcılar, sürekli güncellenen insani yardım verilerini kendi uygulamalarına entegre edebilir.

Platformu detaylı incelediğimizde Türkiye’ye ait 173 verinin de yer aldığını görüyoruz. Bu veriler OCHA Türkiye, Qatar Computing Research Institute, International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC), Humanitarian OpenStreetMap Team ve OurAirports gibi çeşitli kaynaklar tarafından sağlanmaktadır.

Açık Gündem’in 4. sayısında2 da yer verdiğimiz üzere, Norveç Mülteci Konseyi (NRC), CKAN tabanlı veri kataloğu ile kurum içi veri erişimini güçlendirmiş ve insani müdahalelerin veriyle desteklenmesini hedeflemişti. Bu yaklaşım, insani yardım alanında verinin ne denli stratejik bir araç olduğunu bir kez daha ortaya koyarken benzer şekilde, HDX platformu da, küresel ölçekte açık ve erişilebilir veri paylaşımını mümkün kılarak kriz bölgelerinde çalışan aktörler için hayati bir kaynak sağlamayı amaçlamaktadır. NRC’nin kurum içi çözümü ile HDX’in küresel veri havuzu yan yana düşünüldüğünde, insani yardım alanında verinin sadece bir kaynak değil, aynı zamanda bir yön belirleyici olduğu açıkça görülmektedir.

Daha fazla bilgi için: Humanitarian Data Exchange

Bizden Haberler

AVTED Açık Kürsü’de Bu Ay!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin “mümkün olduğu kadar açık, gerektiği kadar kapalı” mottosuyla hayata geçirdiği “Açık Kürsü” program serisi hız kesmeden devam ediyor. Program, toplumun çeşitli kesimlerinden uzmanları bir araya getirerek açık bilim, açık erişim, açık devlet, açık veri ve açık teknoloji gibi kavramların detaylı bir şekilde ele alındığı çevrim içi bir platform sunuyor.

Av. Arb. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay’ın moderatörlüğünde düzenlenen bu etkinlikler, hem akademik hem de pratik perspektiflerden derinlemesine analizlere yer veriyor. Her bir oturumda, ilgili alanlardaki uzmanların katkılarıyla, bu kavramların uygulanabilirliği, karşılaşılan zorluklar ve toplumsal etkiler detaylı bir şekilde değerlendiriliyor.

14 Nisan’da YouTube’da yayımlanan programda AVTED Yönetim Kurulu Üyesi Gürkan Atabay ile “Açık Veri Portalı Nasıl Kurulur?” konuşuldu.

Programın öne çıkan başlıkları şu şekildeydi;

• Başlangıç Noktası: Bir portal kurarken ilk adımlar ne olmalı? Veri setlerini belirlerken nelere öncelik verilmeli?

• Teknoloji ve Formatlar: Hangi veri formatları (CSV, JSON, XML vb.) tercih edilmeli? Portal için hangi teknolojik altyapılar kullanılmalı ve neden?

• Veri Yönetişimi: Veri bütünlüğü nasıl sağlanır? Etkin bir veri yönetişimi için neler yapılmalı?

• Metadata ve Veri Sözlüğü: Metadata (üst veri) ve veri sözlüğü nedir? Açık veri portallarında neden hayati öneme sahiptirler?

• Sistem Tasarımı: Verilerin güvenli bir şekilde depolanması, düzenli olarak güncellenmesi ve kullanıcılar için erişilebilirliği nasıl garanti altına alınır?

• Tecrübe Paylaşımı: Bu alana yeni gireceklere tavsiyeler neler? Açık veri portalı kurmak isteyenler hangi ilk adımları atmalı ve kurulum sonrası en sık karşılaşılan zorluklar nelerdir?

Açık Kürsü’nün yeni bölümlerini kaçırmamak için AVTED’in YouTube kanalına abone olmayı ve sosyal medya hesaplarını takip etmeyi ihmal etmeyin!

Daha fazla bilgi için: AVTED Açık Kürsü

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Önceki sayımıza1 küçük bir anketle başlamıştık. Katılımcıların yanıtlarını incelediğimizde, yalnızca %20’sinin “açık veri” konusunda derinlemesine bilgi sahibi olduğunu tespit ettik. Buna karşın, büyük çoğunluğun ya kısmen bilgi sahibi olduğu ya da konuya dair hiçbir bilgisinin bulunmadığı ortaya çıktı.

Bu doğrultuda, bu ayki bültenimizde açık verinin ne olduğuna dair kısa bir bilgilendirmeye yer vermek istiyoruz.

Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor! Gelecek sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın.

Açık Veri Nedir?

Açık veri en temel anlamda herhangi bir telif hakkı, patent veya diğer kontrol mekanizmalarına tabii olmadan herkesin erişebildiği, kullanabildiği, yeniden kullanabildiği, paylaşabildiği, dönüştürebildiği veri anlamına gelmektedir. Bu veriler, hem ticari hem de ticari olmayan amaçlarla serbestçe kullanılabilir.

Bir verinin açık veri olması için aşağıdaki gibi belirli şartları sağlıyor olması gerekmektedir;

• Açık lisans: Verinin, kullanımı ve paylaşımını sınırlamayan açık bir lisans ile yayımlanması.

• Erişim engeli olmaması: Verilere erişimde güvenlik duvarları, şifreleme gibi kısıtlayıcı engeller bulunmaması.

• Açık standartlara uygunluk: Verinin, makine tarafından okunabilir ve dünya genelinde kabul görmüş açık veri standartlarına uygun formatlarda sunulması.

Açık veri, kamu yönetiminden akademik çalışmalara, inovasyondan şeffaf yönetime kadar birçok alanda önemli katkılar sunmaktadır.

Dünyada açık veri alanında yürütülen çalışmaları kaçırmamak için gelecek sayılarımızı takip etmeyi unutmayın!

Haberler

Açık Veri Günü Etkinlikleri Başarıyla Tamamlandı!

Open Knowledge Foundation (OKFN) tarafından desteklenen Açık Veri Günü (ODD), tüm dünyada açık verinin kutlandığı yıllık bir etkinliktir. Dünyanın birçok farklı bölgesinde yer alan topluluklar yerel etkinlikler düzenleyerek açık verinin önemine dikkat çeker. Farklı kültürlerin temsiliyetini artırmanın bir yolu olarak, 2023 yılından bu yana kuruluşlara bir haftalık süre içerisinde kendi uygun tarihlerinde Açık Veri Günü etkinliği düzenleme fırsatı sunulmakta ve ortaya çıkan tüm çıktılar herkesin kullanımına ve yeniden kullanımına açık olmaktadır.

Açık Veri Günü, bu yıl 1-7 Mart tarihleri arasında, farklı sektörlerden toplulukların organizasyonlarıyla 57 ülkede, 15’ten fazla dilde ve toplamda 89 etkinlikle kutlandı. Kamu kurumlarındaki veri ekipleri, topluluklar, dünyanın dört bir yanından akademisyenler ve meraklılar açık veri konusunda bir araya gelerek bilgi paylaşımında bulundu, iş birlikleri geliştirdi ve açık verinin toplum üzerindeki etkisini tartıştı.

Bu yıl çeşitli organizasyonlar tarafından kaydedilen 194 etkinliğin tümüne buradan erişebilirsiniz.

Daha fazla bilgi için: ODD25

Creative Commons 2025-2028 Stratejik Planı Yayımlandı!

Bilindiği üzere Creative Commons (CC), sağladığı özgür yasal araçlar ile yaratıcılığın ve bilginin paylaşımına, tekrar kullanımına olanak veren kar amacı gütmeyen bir organizasyondur. Bu amaçla bir açık lisanslar topluluğu sunar. Bu lisanslar herkesin kullanımına açık ve ücretsizdir. CC lisansları “Her hakkı saklı” yerine, “bazı hakları saklı” konsepti ile çalışır. Dört ana koşul üzerinde farklı altı lisans kombinasyonunu barındırır. Bunlar dışında kamu malı eserlerin ayırt edilebilmesi için PDM ve CC0 iki araç daha sunar.

Creative Commons Global Ağı, 60’tan fazla ülkede görev yapan 289 topluluk üyesinden oluşan geniş bir ekosistemi kapsamaktadır.

CC, “Eğitim, kültür ve bilimin herkes için eşit şekilde paylaşılmasını sağlamak” vizyonu ile yayımladığı 2025-2028 Stratejik Planı’nda aşağıdaki ana hedefleri belirlemiştir:

• Açık Paylaşım Altyapısını Güçlendirmek

  • CC lisanslarının daha geniş bir kitle tarafından kullanılmasını sağlamak,

  • Bilgi erişimini engelleyen hukuki ve teknik bariyerleri ortadan kaldırmak,

  • Açık erişim hareketinin finansal olarak desteklenmesini sağlamak,

  • Teknolojik gelişmeler karşısında açık altyapıları korumak.

• Yaşayan Bir Creative Commons Ekosistemini Savunmak

  • Açık erişim sayesinde dünya çapındaki sorunların çözümüne katkı sağlamak,

  • Bilgiye erişim haklarını tehdit eden tekelleşme ve merkeziyetçi uygulamalara karşı çıkmak,

  • Kamu fonlarıyla desteklenen araştırmaların herkes için erişilebilir olmasını sağlamak,

  • CC lisanslarının ve açık erişim modellerinin yaygınlaşmasını desteklemek.

• Topluluğu Merkeze Almak

  • Açık erişim topluluklarıyla daha yakın iş birlikleri oluşturmak,

  • Topluluk içinde bilginin paylaşılmasını kolaylaştıracak çözümler geliştirmek,

  • Daha şeffaf ve katılımcı bir yönetim anlayışı benimsemek.

Daha fazla bilgi için: Creative Commons 2025-2028 Strategic Plan

Açık Veri Düzenleyicisi Pilot Programı Başlıyor!

Open Knowledge Foundation (OKFN), Open Data Editor (ODE)2'un yeni pilot programı için seçilen kuruluşları duyurdu. Bu program kapsamında, farklı sektörlerdeki ve coğrafyalardaki kurumlar, genomik, altyapı, kamu yönetimi ve iklim verilerinin kalitesini artırmak için ODE’yi aktif olarak kullanacak.

OKFN, kodsuz araçlarla dijital okuryazarlığı geliştirmeyi bu yılın en önemli hedeflerinden biri olarak duyurdu. Açık Veri Düzenleyicisi, teknik altyapısı olmayan kişiler ve ekipler için veri okuryazarlığı açığını kapatmaya yardımcı olacak. Seçilen kuruluşlar, Mart 2025 ile Haziran 2025 döneminde OKFN ekibi ile yakın bir şekilde çalışarak ODE'yi iç süreçlerine entegre edecek ve geri bildirimleriyle platformun gelişimine katkı sağlayacak. Bu süreçle birlikte, kurum içerisinde kalıcı veri becerileri kazanılması da sağlanmış olacak.

Pilot programa katılacak kuruluşlar;

• (KE) Bioinformatics Hub of Kenya Initiative (BHKi)

• (HR) City of Zagreb / Grad Zagreb

• (KE) The Demography Project

• (FR) Observatoire des armements / CDRPC

• (NP) Open Knowledge Nepal

Daha fazla bilgi için: OKFN LinkedIn Paylaşımı

Etkinlikler

AVTED, Açık Veri Günü Etkinliğini 8 Martta Düzenledi!

Tarih: 08 Mart 2025
Yer: FutureBright Merkez Ofis, Levent/İstanbul

Açık Veri ve Teknoloji Derneği (AVTED), Open Knowledge Foundation tarafından desteklenen Açık Veri Günü kapsamında, afet yönetimi ve açık veri konularında farkındalık yaratmayı amaçlayan özel bir etkinlik düzenledi. Afet Açık Veri Ağ Haritası Oluşturma Atölyesi ve uzman konukların yer aldığı panel ile afet yönetiminde verinin rolü ele alındı.

Etkinlik AVTED Yönetim Kurulu Başkanı Bilal Eren’in moderatörlüğünde, İstanbul Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cenk Yaltırak ve Arama Kurtarma Derneği (AKUT) gönüllüsü Bahri Meriç Canlı’nın katılımıyla “Afet ve Açık Veri İlişkisi”nin ele alındığı panelle başladı. Ardından AVTED Dernek Yönetim Kurulu Üyesi Hasan Basri Yüksel’in sunumuyla devam eden programda afet öncesinde, sırasında ve sonrasında açık veri eksikliğinin yarattığı sorunlar ve çözüm önerileri ele alındı.

Daha fazla bilgi için: Open Data Day: Açık Veri ve Güvenli Gelecek

Avrupa Birliği Açık Veri Günü Lüksemburg’da Kutlandı!

Tarih: 19-20 Mart 2025
Yer: Lüksemburg

Avrupa’nın resmi veri portalı data.europa.eu ekibi tarafından düzenlenen Avrupa Birliği Açık Veri Günleri etkinliği 19-20 Mart tarihlerinde Lüksemburg’da, birçok açık veri meraklısını buluşturdu. Kamu kurumları, özel sektör, akademi ve sivil toplum temsilcileri, açık verinin kamu hizmetlerini dönüştürme, inovasyonu teşvik etme ve daha fazla şeffaflık sağlama potansiyelini keşfetmek için bir araya geldi.

Avrupa Birliği Açık Veri Günleri kapsamında, yapay zeka destekli dijital ikizler, açık veri envanterinin oluşturulması, sürdürülebilir bir açık veri ekosistemi ve açık hükümet veri ekosistemleri için yapay zekanın katalizör rolü gibi kritik konular ele alındı.

Ayrıca, Zenodo’daki AB Açık Araştırma Deposu, meta veri kalitesi, Avrupa veri stratejisi ve temiz, esnek bir enerji sistemi için açık verinin önemi gibi stratejik başlıklar da etkinliğin odak noktaları arasındaydı.

Sürdürülebilirlik ve toplumsal etki, veri ve yapay zeka okuryazarlığını geliştirme yolları ve veri görselleştirme teknikleri üzerine de kapsamlı paylaşımların yapıldığı etkinlik aynı zamanda YouTube üzerinden canlı olarak yayımlandı.

Daha fazla bilgi için: EU Open Data Days

CC Türkiye 2025 Yılı İlk Topluluk Buluşması Gerçekleşti!

Tarih: 25 Mart 2025
Yer: Çevrim İçi

Haberler bölümünde Creative Commons Global Ağı’nın, 60’tan fazla ülkede görev yapan 289 topluluk üyesinden oluşan geniş bir ekosistemi kapsadığından bahsetmiştik. Bu ağın önemli bir parçası olan Creative Commons Türkiye, açık erişim, dijital haklar ve lisanslama konularında farkındalık yaratmayı hedefleyerek çeşitli çalışma gruplarıyla etkinlikler düzenlemektedir.

Bu doğrultuda, 25 Mart’ta yılın ilk topluluk buluşması çevrim içi olarak gerçekleştirildi. Oturum kapsamında aşağıdaki başlıklar ele alındı:

• CC 2025 – 2028 Stratejik Planı,

• CC Türkiye Topluluğu’ndan haberler,

• Taroch koalisyonunun amacı ve çalışmaları,

• CC Türkiye Çalışma Grupları ile ilgili gelişmeler.

Daha fazla bilgi için: CC ve CC Türkiye Mart 2025 Toplantısı

CKAN Extentions Demo Day Etkinliği Gerçekleşti!

Tarih: 19 Mart 2025
Yer: Çevrim İçi

Bilindiği üzere CKAN (Comprehensive Knowledge Archive Network), özellikle kamu kurumları, araştırma merkezleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından yaygın olarak kullanılan, açık kaynak kodlu bir açık veri yönetim sistemidir. Veri setlerinin kolayca yayımlanmasını, düzenlenmesini ve paylaşılmasını ücretsiz bir şekilde sağlayarak açık veri ekosistemine katkı sunar.

CKAN topluluğundaki geliştiriciler tarafından oluşturulan altı yeni CKAN eklentisi 19 Mart’ta yapılan canlı yayında demolarla tanıtıldı. Oleksandr Cherniavskiy ( Link Digital ), Andres Vazquez ( OKFN ), Joel Natividad ( datHere ), Michael Polidori ( Datopian ), Jesse Vickery ( Açık Hükümet Kanada ) ve Thomas Hanke (Fraunhofer IWM) tarafından tanıtılan, CKAN'ın yeteneklerini genişleterek, iş akışlarını otomatikleştirmeye ve diğer sistemlerle entegrasyonunu kolaylaştırmaya yarayan eklentiler aşağıdaki gibidir:

• CKAN AI destekli sohbet arayüzü eklentisi

• Otomatik üst veri (metadata) oluşturma eklentisi

• CKAN görselleştirme aracı eklentisi

• Web UI üzerinden değiştirilebilen CKAN ayarları eklentisi

• Kritik hataların otomatik olarak gönderimi ve gerçek zamanlı takibi eklentisi

• CKAN dosyalarını daha esnek yönetme eklentisi

Daha fazla bilgi için: CKAN Extentions Demo Day

Data for Policy 2025 (DfP’25) Konferansı Kayıtları Başladı!

Tarih: 12-13 Haziran 2025
Yer: Leiden Üniversitesi (Lahey, Hollanda)

12-13 Haziran 2025 tarihlerinde Hollanda'nın Lahey kentinde Leiden Üniversitesi iş birliği ile Data for Policy 2025 Konferansı düzenlenecek. Bu konferans, sürdürülebilirliği ve katılımı teşvik etmede veri ve yapay zekanın dönüştürücü gücünü keşfetmek üzere araştırmacıları, politika yapıcıları, uygulayıcıları ve endüstri uzmanlarını bir araya getirecek.

Bu yılki ana tema, "Sürdürülebilir ve Kapsayıcı Bir Gelecek İçin Veri ve Politikada İkiz Geçişler" olarak belirlendi. Konferans başkanları, özellikle ikiz geçiş söyleminin ardında yatanları daha fazla keşfetmek adına Moda Sözcüklerin Ötesinde: İkiz Geçişler Neden Dikkatimizi Çekiyor isimli bir blog yazısı da yayımladı.

Ücretli katılım sağlanabilecek olan konferansa kayıt süreci başlamış olup, önemli tarihler şu şekildedir:

• Sunum başvuruları için son tarih: 2 Mayıs 2025

• Tüm delegeler için son tarih: 3 Haziran 2025

Kayıt Ücretleri:

• Standart Kayıt: 500 €

• Ticari/Özel Sektör: 750 €

• Öğrenci: 350 €

Daha fazla bilgi için: Data for Policy 2025 (DfP’25)

İncelemeler

Açık Bilgi, Açık Gelecek: DOAJ Platformunun Rolü!

DOAJ, Birleşik Krallık'ta kayıtlı ve Danimarka'da şubesi bulunan bir şirket olan Infrastructure Services for Open Access (IS4OA) tarafından yönetilen bağımsız, kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. Destekçilerinin gönüllü bağışlarıyla varlığını sürdüren DOAJ’a 2019 yılında topluluğun seçtiği bir Danışma Kurulu ve Konseyi tavsiye ve uzmanlık sağlamaktadır.

DOAJ Ekibi tarafından yapılan çalışmalar, başvuruları incelemelerine yardımcı olan 100'den fazla gönüllü editör kadrosu tarafından desteklenmektedir. Bunun yanı sıra bölgelerinde açık erişimi ve en iyi uygulamaları destekleyen küresel bir Elçiler Ağına sahiptir.

DOAJ tarafından oluşturulmuş olan Açık Erişim Dergileri Dizini, dünyanın dört bir yanından çeşitli açık erişimli dergilerin ve makalelerin benzersiz ve kapsamlı bir arşivini barındırırken bu arşivin çevrim içi ya da çevrim dışı bir kaynak olarak indirilebilmesine olanak sunmaktadır.

Açık erişim akademik yayıncılığın önemli platformlarından biri olan DOAJ, araştırmacılar, akademisyenler ve bilgiye açık erişimle ulaşmak isteyen herkes için büyük bir kaynak sunuyor. 89 dilde yayın yapan ve 136 ülkeyi temsil eden yaklaşık 14.000 ücretsiz derginin yer aldığı bu platform, akademik bilginin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlıyor.

Özellikle Türkçe içerik açısından değerlendirdiğimizde, 385 derginin platformda yer alması Türkiye’deki akademik topluluklar için önemli bir avantaj sağlıyor. Konu, dil, lisans türü (çoğunluğu Creative Commons), yayıncı ve yayınlanma tarihi gibi çeşitli filtrelerle arama yapılabilmesi, araştırmacıların ihtiyaç duydukları kaynaklara kolayca erişmesine olanak tanıyor.

Daha fazla bilgi için: Doaj Open | Global | Trusted

Bizden Haberler

AVTED Açık Kürsü’de Bu Ay!

Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin “mümkün olduğu kadar açık, gerektiği kadar kapalı” mottosuyla hayata geçirdiği “Açık Kürsü” program serisi hız kesmeden devam ediyor. Program, toplumun çeşitli kesimlerinden uzmanları bir araya getirerek açık bilim, açık erişim, açık devlet, açık veri ve açık teknoloji gibi kavramların detaylı bir şekilde ele alındığı çevrim içi bir platform sunuyor.

Av. Arb. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay’ın moderatörlüğünde düzenlenen bu etkinlikler, hem akademik hem de pratik perspektiflerden derinlemesine analizlere yer veriyor. Her bir oturumda, ilgili alanlardaki uzmanların katkılarıyla, bu kavramların uygulanabilirliği, karşılaşılan zorluklar ve toplumsal etkiler detaylı bir şekilde değerlendiriliyor.

3 Mart’ta YouTube’da yayımlanan programda Eser Özvataf ile 6 Şubat Depreminde hayata geçen “Açık Yazılım Ağı” topluluğu ile ilgili konuşuldu.

Programın öne çıkan başlıkları şu şekildeydi;

• Açık Yazılım Ağı Nedir? Amaç ve Motivasyon Neydi?

• Neleri Başardı, Sorunlara Ne Kadar Çözüm Oldu?

• Açık Veri, Açık Yazılım Ağı için Neleri Kolaylaştırdı?

• Topluluk, Açık Veri Eksikliği için Ne Düşünüyor? Ne Yapılmalı?

Açık Kürsü’nün yeni bölümlerini kaçırmamak için AVTED’in YouTube kanalına abone olmayı ve sosyal medya hesaplarını takip etmeyi ihmal etmeyin!

Daha fazla bilgi için: AVTED Açık Kürsü

Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…

Share Açık Gündem

Bu ayki bültenimize kısa bir anketle başlıyoruz. Düşüncelerinizi yorumlarda bizimle paylaşabilirsiniz.

Haberler

TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu STK’ları Ağırladı!

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Yapay Zeka Araştırma Komisyonu, çalışmalarına Ocak 2025’te başlamış olup, hedeflerini bilim, adalet ve toplumsal duyarlılıkla şekillenen bir yapay zeka ekosistemi inşa etmek olarak belirlemiştir. Tüm partilerden 22 milletvekilinin katılımıyla oluşturulan komisyona Fatih Dönmez başkanlık etmektedir.

Komisyonun, çalışmalarını Mayıs 2025 ortalarında tamamlayarak, yeni iş alanları oluşturma, veri ekosistemlerini destekleme, yapay zeka ilkeleri ve etik standartları belirleme gibi konularda farkındalık yaratacak bir vizyon belgesi hazırlaması hedeflenmektedir.

18 Şubat’ta Sivil Toplum Kuruluşlarıyla bir araya gelen komisyon üyeleri, sektör temsilcilerinin görüşlerini dinledi. Bu oturuma, Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nden, Yönetim Kurulu Başkanı Bilal Eren, Genel Sekreter Av. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay, Sayman Av. Sertel Şıracı ve Kurumsal İletişim ve Tanıtım Sorumlusu Gürkan Atabay katıldı.

AVTED Yönetim Kurulu Başkanı Bilal Eren, bu oturumda yapay zekanın hammaddesi olan açık veri kaynaklarının artırılması için kurumsal liderlik sağlanmasının önemini vurguladı. Eren, ayrıca tüm paydaşların rahatça ulaşabileceği Ulusal Açık Veri Portalı'nın hayata geçirilmesi gerektiğini ve kamu kurumlarının, açık veri paylaşımının esas ve usullerini belirleyecek mevzuat düzenlemesine ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Daha fazla bilgi için: Anadolu Ajansı ve AVTED X Paylaşımı

Açık Veri Günü Mini Hibe Başvuruları Açıklandı!

Open Knowledge Foundation (OKFN) tarafından desteklenen Açık Veri Günü (ODD)1, tüm dünyada açık verinin kutlandığı yıllık bir etkinliktir. Dünyanın birçok farklı bölgesinde yer alan topluluklar yerel etkinlikler düzenleyerek açık verinin önemine dikkat çekerler. Farklı kültürlerin temsiliyetini artırmanın bir yolu olarak, 2023 yılından bu yana kuruluşlara bir haftalık süre içerisinde kendi uygun tarihlerinde Açık Veri Günü etkinliği düzenleme fırsatı sunulmakta ve ortaya çıkan tüm çıktılar herkesin kullanımına ve yeniden kullanımına açık olmaktadır.

Bu yıl 1-7 Mart arasında kutlanması planlanan gün için OKFN, Şubat ayı başlarında çeşitli işbirlikleriyle genel ağ için General Mini-Grant ve Fransızca konuşan Afrika ülkeleri için Francophone Africa Mini-Grant isimli 2 mini hibe başvurusu açmıştı. Her iki çağrı özelinde de kazananlara 300 USD verileceği duyurulmuştu.

Toplamda 130 başvurunun yapıldığı çağrılar özelinde General Mini-Grant için aralarında Aruba, Bangladeş, Gana, Endonezya ve Meksika gibi ülkelerin bulunduğu 22 kuruluş; Francophone Africa Mini-Grant için Benin, Kamerun, Kongo, Mısır ve Tanzanya gibi ülkelerin yer aldığı 14 kuruluşun ödül kazandığını görüyoruz.

Daha fazla bilgi için: OKFN Blog

CKAN 3.0 Sürümü ile Daha Modern Bir Arayüz Sunacak!

Açık veri yönetiminde yaygın olarak kullanılan CKAN, varsayılan kullanıcı arayüzünü modernleştirmek için önemli bir adım atıyor. CKAN ekibi, UI Revamp Project (Arayüz Yenileme Projesi) ile platformun daha erişilebilir, kullanıcı dostu ve modern bir tasarıma kavuşacağını duyurdu. Yeni arayüzün 2025 yılı içerisinde kullanıma sunulması planlanıyor.

Bilindiği üzere CKAN (Comprehensive Knowledge Archive Network), özellikle kamu kurumları, araştırma merkezleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından yaygın olarak kullanılan, açık kaynak kodlu bir açık veri yönetim sistemidir. Veri setlerinin kolayca yayımlanmasını, düzenlenmesini ve paylaşılmasını ücretsiz bir şekilde sağlayarak açık veri ekosistemine katkı sunar.

Proje yöneticisi Alex Gostev, CKAN 3.0 sürümünün bir parçası olan bu proje ile daha kullanıcı dostu bir arayüz oluşturmak için küresel CKAN topluluğundan tasarımcıları ve geliştiricileri bir araya getirdi. Öne çıkan yeniliklerin şunlar olacağı duyuruldu:

• Gelişmiş erişilebilirlik,

• Mobil cihazlarla daha iyi uyumluluk,

• HTMX ile daha hızlı performans,

• Daha tutarlı kullanıcı deneyimi.

Daha fazla bilgi için: CKAN UI Revamp Project

Açık Devlet Verisi Mevzuatı Çalıştayı Gerçekleşti!