Açık Gündem: 18
Nisan 2026 | Hazırlayan: Sümeyye Yasintimur
Data Europa Academy’nin açık veri hukuku kapsamında yayınladığı eğitim serisinin detayları için “Etkinlikler” bölümümüzü inceleyebilirsiniz.
Görüşleriniz, bültenimizin gelişimi için büyük önem taşıyor. Diğer sayılarda daha iyi içerikler sunabilmemiz için yorumlarınızı bizimle paylaşmayı unutmayın…
Açık Gündem Podcasts
Yapay zeka destekli anlatımla hazırladığımız bu içerikte, bülten konularını söyleşi havasında ele alıyoruz. İster yolda olun, ister çalışırken; açık veri artık kulağınızda!
Tüm bölümler için: SoundCloud, Apple Podcasts , Spotify
Başarı Hikayeleri
Her Formatta Türkiye Haritası!
Açık veri ekosistemine katkı sunmayı amaçlayan, Tacettin T. tarafından geliştirilen “Her Formatta Türkiye Haritası” projesi, önemli bir güncellemeyle kapsamını genişletmeye devam ediyor. İl ve ilçe filtrelerinin ardından artık mahalle filtresi de aktif hale getirildi. Böylece kullanıcılar, veriye çok daha detaylı bir coğrafi kırılımda erişebiliyor.
Mahalle verilerini bulmak, doğrulamak ve mevcut kaynaklardaki isim/geometri farklarını düzeltmek gibi zorluklar göz önünde bulundurulduğunda ilk etapta Sakarya, Muğla, Gaziantep, Denizli ve Kocaeli illerine ait mahalle verileri derlenerek sisteme eklendi. Bu iller için mahalle verileri artık hem il hem de ilçe bazında filtrelenebiliyor ve farklı formatlarda indirilebiliyor.
Projenin sunduğu çıktı formatları da oldukça geniş: GeoJSON, JSON, TopoJSON, CSV, XLSX, SQL, WKT, KML, KMZ, SHP, SVG ve PNG. Bu çeşitlilik, farklı disiplinlerden kullanıcıların veriyi kendi ihtiyaçlarına uygun şekilde kullanabilmesine olanak tanıyor.
Tamamen ücretsiz ve açık kaynak olarak geliştirilen proje, açık veri alanında erişilebilirliği artırmayı ve standartlaşmaya katkı sunmayı hedefliyor. Gönüllü katkılar ve görünürlük ise projenin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor.
Projenin web sitesine buradan, açık kaynak sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Haberler
Açık Veri Envanteri 2026/27 Değerlendirmeleri Mayıs’ta Başlıyor!
Open Data Watch tarafından oluşturulan Açık Veri Envanteri (Open Data Inventory, ODIN) 2026/27 değerlendirmeleri Mayıs ortasında başlayacak ve toplam 197 ülkeyi kapsayacak. Resmi istatistiklerin kapsamının ve açıklığının ölçüldüğü bu süreçte, ulusal istatistik ofisleri değerlendirmeye dahil olarak kullanılan veri setlerini ve kaynakları gözden geçirebilecek, eksik ya da daha uygun kaynaklar önerebilecek.
Bu yılki değerlendirmede önemli bir yenilik olarak dijital bağlantı verilerinin puanlamaya dahil edilmesi hedefleniyor. İnternet kullanımı ve mobil ağ erişimi göstergelerini içeren bu kategori, önceki dönemde pilot olarak uygulanmıştı. Ayrıca açık veri lisansları ve kullanım koşullarının değerlendirilmesi daha ayrıntılı hâle getirilirken, bazı ülkelerin lisans sınıflandırmaları bu kapsamda güncellendi. Yapılan bu iyileştirmeler, metodolojiden ziyade lisansların daha doğru analiz edilmesine dayanıyor.
Öte yandan ODIN, yayımlama sonrası düzeltmelere ilişkin politikasını da netleştirdi. Buna göre, belirli süre içinde iletilen ve ülke puanını anlamlı ölçüde etkileyen hatalar değerlendirmeye alınacak; ancak yayımlama öncesindeki ülke inceleme süreci, veri doğrulama açısından temel mekanizma olmaya devam edecek.
Massachusetts Cannabis Control Commission’dan Açık Veri Platformu!
Massachusetts Cannabis Control Commission (CCC), eyaletteki tıbbi ve yetişkin kullanım amaçlı marihuana yasalarının güvenli, adil ve etkili bir şekilde uygulanmasını sağlama misyonunu, şeffaflık ve veri paylaşımı ile destekliyor. Bu doğrultuda geliştirilmiş olan Açık Veri Platformu, yasal esrar endüstrisinde kamu sağlığı ve güvenliği, eşitlik önlemleri ve işletme katılımını ölçen verileri toplamaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam ediyor.
Platform üzerinden lisans başvuruları ve onay durumları, satış ve ürün dağıtım istatistikleri, işletme sahiplerinin demografik bilgileri ve laboratuvar test sonuçları gibi çok çeşitli verilere erişilebilir. Tüm bilgiler lisans sahipleri tarafından sağlanıyor ve CSV veya JSON formatlarında indirilebiliyor.
Açık Veri Platformu, araştırmacılar, girişimciler ve politika yapıcıların yasal marihuana endüstrisini analiz etmelerini ve değerlendirmelerini kolaylaştırıyor. Lisanslı işletmelerden satış rakamlarına, test sonuçlarından üretim istatistiklerine kadar sunulan kapsamlı veriler, endüstrinin şeffaf, güvenli ve ekonomik olarak sürdürülebilir bir şekilde büyümesine katkıda bulunuyor.
Birleşik Krallık’ta Kamu Verileri Yapay Zekâ İçin Açılıyor!
Birleşik Krallık hükümeti, kamuya ait veri ve içeriklerin yapay zekâ sistemlerinde kullanılmasını hızlandıracak yeni adımlar atıyor. The Guardian’ın bu sene başında yayımladığı haberine göre plan kapsamında Met Office verileri ve National Archives bünyesindeki hukuki belgeler, araştırmacılar ve geliştiriciler tarafından yapay zekâ uygulamalarında test edilecek.
Bu kapsamda hükümet destekli projelerden biri, hava durumu verilerinin yerel yönetimlerin operasyonel kararlarında (örneğin yol tuzlama planlaması) nasıl kullanılabileceğini incelerken; bir diğeri, arşivdeki hukuki verilerin küçük ve orta ölçekli işletmelere pratik destek sağlayıp sağlayamayacağını araştıracak. Ayrıca Natural History Museum ve National Library of Scotland gibi kurumlardan içeriklerin yapay zekâ geliştirme süreçleri için lisanslanması planlanıyor.
Bu girişim, hükümetin daha geniş kapsamlı yapay zekâ stratejisinin bir parçası. Strateji kapsamında, kamu kontrolündeki verilerin araştırmacılar ve şirketler için erişilebilir olacağı ulusal veri kütüphaneleri kurulması ve kültürel içeriklerin lisanslanabileceği bir “creative content exchange” pazarı oluşturulması öngörülüyor. Pilot programda Imperial War Museums, University of Oxford ve Victoria and Albert Museum gibi kurumların dijital koleksiyonları da yer alacak.
Verinin yapay zekâ için kritik önemi artarken, bu planlar aynı zamanda telif hakları ve veri kullanımı konusundaki tartışmaları da yeniden gündeme getiriyor. Hükümet, kamuya ait verilerin ekonomik ve teknolojik değer yaratacak şekilde kullanılmasını hedeflerken, sürecin gizlilik, etik ve hak sahipliği dengeleri gözetilerek ilerleyeceğini vurguluyor.
Etkinlikler
Data Europa Academy’den Açık Veri Hukuku Eğitimleri!
Açık veri ekosisteminde teknik altyapı kadar hukuki çerçeve de belirleyici bir rol oynar. Bu kapsamda data.europa.eu bünyesinde sunulan Data Europa Academy, “Understanding the legal side of open data” başlıklı bir e-öğrenme serisi ile bu ihtiyaca yanıt vermektedir.
Orta seviyeye hitap eden bu eğitim serisi webinarlar, okuma materyalleri, videolar ve araçlar aracılığıyla açık veri lisansları, veri koruma ve fikri mülkiyet gibi temel hukuki konulara kapsamlı bir giriş sağlıyor. Program, açık verinin yayımlanması ve yeniden kullanımı üzerinde etkili olan mevcut ve yaklaşan düzenlemeleri anlamaya yönelik pratik bilgi sunmayı amaçlıyor.
Toplam dört dersten oluşan eğitim kapsamında; yapay zekâ ve veri ekosistemleri, açık veri lisanslama, veri koruma ve fikri mülkiyet hukuku gibi başlıklar ele alınmaktadır. Özellikle Avrupa’daki düzenleyici çerçeve, veri paylaşımı ve açık veri politikalarının nasıl şekillendiği açısından önemli bir perspektif sunulmaktadır.
Eğitim; kamu kurumları, akademi, veri sağlayıcılar ve özel sektör profesyonellerine yönelik olup, açık veri çalışmalarında doğru lisans seçimi, veri yönetimi ve hukuki uyumluluk konularında temel yetkinlikler kazandırmayı hedeflemektedir.
Postgres Ankara 2026 Konferansı Mayıs’ta Düzenlenecek!
Yer: TED Üniversitesi, Ön Cebeci / Çankaya, Ankara
Tarih: 12 Mayıs 2026
Türkiye’de açık kaynak veritabanı ekosisteminin önemli buluşmalarından biri olan Postgres Ankara 2026 Konferansı, 12 Mayıs’ta TED Üniversitesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilecek.
PostgreSQL Kullanıcıları ve Geliştiricileri Derneği tarafından düzenlenen etkinlik, Türkiye’de PostgreSQL ekosistemini büyütmeyi, gerçek dünya kullanım deneyimlerini paylaşmayı ve teknik derinliği yüksek bir bilgi alışverişi ortamı oluşturmayı hedefliyor.
Konferans kapsamında; yapay zekâ entegrasyonlarından bulut-natif mimarilere, gerçek zamanlı veri işleme süreçlerinden yüksek erişilebilirlik ve felaket kurtarma senaryolarına kadar geniş bir konu yelpazesi ele alınacak. Ayrıca performans optimizasyonu, mikroservis mimarileri, gözlemlenebilirlik, güvenlik, veri göçü ve PostGIS ile coğrafi veri çözümleri gibi başlıklar da programda yer alıyor.
DevOps mühendislerinden backend geliştiricilere, veri mühendislerinden sistem mimarlarına kadar PostgreSQL ile çalışan profesyoneller için yoğun ve uygulama odaklı bir içerik sunması beklenen etkinlik, aynı zamanda bir buluşma noktası işlevi sağlayacak.
Open Data Hub Day 2026 İtalya’da Düzenlenecek!
Yer: Bolzano / Bozen, İtalya
Tarih: 15 Mayıs
Bu yıl altıncısı düzenlenecek olan Open Data Hub Day, 15 Mayıs’ta İtalya’da NOI Techpark’ta gerçekleştirilecek. Etkinlik, verinin potansiyelini en iyi şekilde anlamaya ve kullanmaya yönelik iyi uygulamalara odaklanırken, açık verinin iş dünyası ve araştırma alanları için giderek artan önemini ele alacak.
Programın, üç paralel salonda geçekleştirilmesi ve ana oturumun, Open Data Hub güncellemeleri ile gerçek dünya kullanım örneklerine genel bir bakış sunması planlanıyor. Gün ilerledikçe etkinlik; Open Data Hub projeleri, veri temelli hizmetler ve kamusal değer üretimi gibi konuların ele alınacağı oturumlara ayrılacak. Ayrıca “CityVision” paneli kapsamında kentsel inovasyon çözümlerinin tartışılması, mobilite odaklı oturumlarda çok modlu ulaşım planlama, gerçek zamanlı veri ve veri odaklı ulaşım hizmetlerinin öne çıkması öngörülüyor.
Teknik odaklı oturumlarda Open Data Hub’ın mimarisi, ölçeklenebilirlik ve veri erişilebilirliği konuları ele alınacak; diğer salonda ise bootcamp projeleri, akıllı binalar, yapay zekâ ve veri alanları (data spaces) gibi başlıklar işlenecek. Yapay zekâ oturumları özellikle açık verinin değerini ortaya çıkarma, veri yapılandırma ve LLM entegrasyonu gibi konulara odaklanacak.
Etkinlik İngilizce olarak gerçekleştirilecek.
ODSC AI Konferansı Düzenlenecek!
Yer: Farklı Lokasyonlar & Canlı Yayın
Tarih: Farklı Tarihler
ODSC AI (Open Data Science Conference, Açık Veri Bilimi Konferansı), küresel veri bilimi topluluğunu bir araya getirmeyi, yenilikçi fikirlerin paylaşımını kolaylaştırmayı, açık kaynak yazılımın büyümesini desteklemeyi ve hızla değişen bu alanda her seviyeden veri ve yapay zekâ profesyonelini başarıya hazırlamayı amaçlayan uluslararası bir etkinlik serisidir.
Konferans; Boston, San Francisco, Londra ve APAC bölgelerinde düzenlenen 4 büyük AI eğitim konferansının yanı sıra yüz yüze buluşmalar, canlı sanal etkinlikler, kısa röportajlar ve ücretsiz webinarlar gibi farklı formatlarda içerikler sunuyor. Aynı zamanda geniş küresel ağı sayesinde veri ve AI profesyonellerine ulaşmayı ve etkileşim kurmayı mümkün kılıyor
2026 etkinlikleri:
AI ENGINEERING ACCELERATOR (Canlı Yayın | 24 Şubat – 9 Nisan) [Tamamlandı]
ODSC AI EAST 2026 (Boston | 28 – 30 Nisan)
AI BUILDERS SUMMIT 2026 (Sanal | Haziran)
ODSC AI WEST 2026 (San Francisco | 27 – 29 Ekim)
İncelemeler
FINDATA Platformuna Genel Bir Bakış!
Findata, Finlandiya’da sosyal ve sağlık verilerinin ikincil kullanımı için yetkilendirilmiş bir veri izin otoritesi olarak 2019 yılında kurulmuş bir yapıdır. Kurumun faaliyetleri, “Sağlık ve Sosyal Verilerin İkincil Kullanımı Hakkında Kanun” çerçevesinde yürütülmekte olup, temel rolü bu alandaki veri kullanım süreçlerini düzenlemek ve kolaylaştırmaktır.
Kurum, Finlandiya Sağlık ve Refah Enstitüsü ile bağlantılı ancak ayrı bir yapı olarak faaliyet gösterirken Sosyal İşler ve Sağlık Bakanlığı’nın rehberliğinde çalışır. Findata’nın temel görevleri arasında sosyal ve sağlık verilerinin güvenli biçimde paylaşımını sağlamak, izin süreçlerini yönetmek ve farklı veri kaynaklarını bir araya getirmek yer alır. Bu kapsamda birden fazla kamu kurumu verisi, izin yetkisi devredilmiş veri setleri, özel sektör kayıtları ve Kanta Hizmetleri’ndeki veriler için izin verebilir.
Findata aynı zamanda Kapseli (güvenli analiz ortamı) ve Tunneli (veri transfer sistemi) gibi altyapılarla veri güvenliğini destekler ve anonim istatistiksel veri taleplerine yanıt verir. Ayrıca “Data assistant” aracıyla kullanıcıların ihtiyaç duydukları veri kaynaklarını belirlemelerine yardımcı olur.
Denetim açısından Findata, çeşitli kamu otoriteleri tarafından izlenir ve veri işleme faaliyetlerine ilişkin düzenli raporlama yapar. Bu yönüyle kurum, sosyal ve sağlık verilerinin güvenli ve düzenli biçimde yeniden kullanımını sağlayan merkezi bir yapı olarak konumlanmaktadır.
Son olarak Findata hizmetlerinin ücretli olduğunu görüyoruz. Fiyatlandırmanın ise birkaç farklı şekilde karşılanabilme durumu söz konusu. Başvurular için alınan sabit karar ücreti, veri işleme faaliyetleri için saatlik ücret, veri sorumlularının veri çıkarma ve teslim maliyetleri ile Kapseli güvenli analiz ortamı için uygulanan aylık ücretten oluşan çok bileşenli bir yapıya dayanıyor. Başvuru sürecinde bu kalemlere ilişkin azami maliyet tahminleri başvuru sahibine önceden iletilip, nihai ücret ise verilerin tesliminden sonra kesinleşiyor; ayrıca süresi dolmuş veya olumsuz sonuçlanan başvurular için de ayrı bir işlem ücreti uygulanıyor.
Bizden Haberler
AVTED Açık Kürsü’de Bu Ay!
Açık Veri ve Teknoloji Derneği’nin “mümkün olduğu kadar açık, gerektiği kadar kapalı” mottosuyla hayata geçirdiği “Açık Kürsü” program serisi hız kesmeden devam ediyor. Program, toplumun çeşitli kesimlerinden uzmanları bir araya getirerek açık bilim, açık erişim, açık devlet, açık veri ve açık teknoloji gibi kavramların detaylı bir şekilde ele alındığı çevrim içi bir platform sunuyor.
Av. Arb. Okşan Gülşen Kömürcü Atalay’ın moderatörlüğünde düzenlenen bu etkinlikler, hem akademik hem de pratik perspektiflerden derinlemesine analizlere yer veriyor. Her bir oturumda, ilgili alanlardaki uzmanların katkılarıyla, bu kavramların uygulanabilirliği, karşılaşılan zorluklar ve toplumsal etkiler detaylı bir şekilde değerlendiriliyor.
6 Nisan’da YouTube’da yayımlanan programda Dr. Bilal Eren ve Doç. Dr. Şahika Eroğlu ile “OECD Açık Veri Endeksi Sonuçları” değerlendirildi.
Programın öne çıkan başlıkları şu şekildeydi;
OECD Açık Veri Endeksi Nedir?
Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Örgütü’nün 2025 yılı Açık Veri Endeksi Metodoloji Nasıl Oluşturuldu?
Açık Veri Endeksi 2025 yılı Sonuçları Neler?
OECD 2025 yılı Açık Veri Raporu’nda Türkiye’nin Durumu Ne?
Açık Kürsü’nün yeni bölümlerini kaçırmamak için AVTED’in YouTube kanalına abone olmayı ve sosyal medya hesaplarını takip etmeyi unutmayın!
Bu ay açık veri dünyasından sizlere aktaracaklarımız bu kadardı. Gelecek ay yine burada, yeni hikayelerde görüşmek üzere…